PLUTARQUE, CATON. — CICÉRON

ses opérations militaires en Galatie (Gaule), tout entier à ses armes; mais il employait ses largesses, son argent, ses amis surtout à affermir sa puissance dans

la ville

LI. Csesar s'était jeté chez des peuples belliqueux et les avait vaincus à force d'audace; il semblait, au mépris des traités, avoir attaqué les Germains et leur avoir tué trente myriades d'hommes. Tout le monde demandait que le peuple fît des sacrifices pour ces bonnes nouvelles1. Gaton, lui, proposa aux Romains de livrer Geesar aux victimes de ses injustices et de ne point attirer sur eux, de ne pas prendre pour la ville la responsabilité de ce crime. « Cependant sacrifions aux dieux, dit-il, parce qu'ils ne font pas porter à nos soldats la peine de la folie et de la démence de leur

général, et qu'ils épargnent notre ville » Il

révéla tout ; il démontra que ce n'étaient pas les enfants des Brettans et des Celtes que devaient redouter les Romains, s'ils étaient sages, mais Csesar lui-même

GICERON.

X Toute la Tyrrhènie s'était levée pour la

révolte, ainsi que la plus grande partie de la Galatie en deçà des Alpes

1. V. plus haut p. 232-233, Cœsar, XXI; p. 23G-237, XXII. —Cf.

Suiîtone, Csttar, XXIV Ne injusti quidam ac periculosi (bclli)

abstinuit, tam fœderatis quam infestis ac feris gentibus ultro lacessitis : adeo ut senatus quondam legatos ad explorandum statum Galliarum mittendos decreverit, ac nonnulli dedendum eum hostibus censuorint.

ΧΠ. (Wech., ρ. 866.) Και τούτο πρώτον θεραπεύουν δ Κικέρων έκείνω (τω Άντωνίω) [Λεν έψηφίσατο των επαρχιών Μακεδονίαν , αύτω δε τήν Γαλατ(αν δεδομένην παρητήσατο

XVIII. (Wech., ρ. 869.) Πραττομένων δε τούτων, ετυχον έπιδη μουντές Άλλοβρίγων δύο πρέσβεις, έθνους μάλιστα δή τότε πονηρά πράττοντος και βαρυνομένου τήν ήγεμονίαν. Τούτους οι περί Λέντλον ωφελίμους ηγούμενοι προς το κινήσαι και μεταβαλεΐν τήν Γαλατίαν, έποιήσαντο συνωμότας. Και γράμματα μεν αύτοΐς προς τήν έκεΐ βουλήν, γράμματα δε προς Κατιλίναν εδοσαν, τη μεν ύπισχνούμενοι τήν έλευθερίαν, τον δε Κατιλίναν παρακαλουντες έλευθερώσαντα τους δούλους1 έπι τήν Ρώμην έλαύνειν. Συναπέστελλον δε μετ' αυτών προς τον Κατιλίναν Τίτον2 τινά Κροτωνιάτην, κομίζοντα τας έπιστολάς. Οια δ' ανθρώπων αστάθμητων και μετ' οίνου τα πολλά και γυναικών άλλήλοις έντυγχανόντων βουλεύματα πόνω και λογισμώ νήφοντι και συνέσει περιττή διώκων δ Κικέρων, και τζοΧΚους μεν έχων έξωθεν έπισκοπουντας τα πραττόμενα και συνεξιχνεύοντας αύτω, πολλοίς δέ τών μετέχειν3 δοκούντων της συνωμοσίας διαλεγόμενος κρύφα και πιστεύων , εγνω τήν προς τους ξένους κοινολογίαν ■ και νυκτός ένεδρεύσας έλαβε τον Κροτωνιάτην και τα γράμματα, συνεργούντων αδήλως τών Άλλοβρίγων.

1. Cicer., in Catil., Jll, 4, 8 : Volturcius dixit, a P. Lentulo se habere ad Gatilinam mandata et litteras, ut servorum praesidio uteretur.

2. Titus Volturcius dans Salluste, Catil., 44, et dans Gicéron, /. c.