Tacite, l. c

3. Tacite, ibid. : Aderat sane citus equo Numida cum atrocibus mandatis quibus Otho, increpita ducum segnitia, rem in discrimen mitti jubebat, aeger mora et spei impatiens.

PLUT ARQUE, OTHON. BATAILLE DE BÈTRIAC. 305

stades d'une façon si inexpérimentée et si ridicule, que, en la saison du printemps, les plaines d'alentour ayant des sources nombreuses et rivières abondantes, il souffrit du manque d'eau. Le lendemain, quand il voulut pousser en avant contre l'ennemi qui n'était pas à moins de cent stades, Paulinus ne le permit pas : ce général fut d'avis qu'il fallait attendre, ne pas se fatiguer d'avance, ni, tout de suite après une marche, livrer bataille à des hommes qui s'étaient tranquillement armés et rangés, tandis qu'eux-mêmes ils faisaient un si long trajet pêle-mêle avec leurs bêtes de somme et leurs valets. Pendant que la question se débattait entre les généraux, il arriva un cavalier, de ceux qu'on appelle nomades1, lequel apportait des lettres d'Othon. Point de cesse, point de relâche ; l'empereur ordonnait de pousser tout de suite à l'ennemi2. En conséquence, on part, on marche. Cécina, informé de ce mouvement offensif, en est troublé ; il se hâte de laisser là ses travaux et le fleuve, et il court à son camp. Déjà la plupart des soldats y étaient armés et recevaient le mot d'ordre de Valens ; et tandis que les légions se partageaient la place sur le terrain, on dépêcha en avant les meilleurs cavaliers. XII. Soudain se répandit, on ne sait pourquoi, parmi les premiers rangs des soldats d'Othon l'opinion

t. Numides.

2. Suétone, Othon, IX, résume ainsi les divers motifs qui poussèrent Othon à précipiter la lutte : quam primum decer-

tare statuit, sive impatiens longioris sollicitudinis, speransque ante Vitellii adventum profligari posse; sive impar militum ardori, pugnam deposcentium. Nec ulli pugnae adfuit, substititque Brixelli.

των Ούϊτελλίου στρατηγών προς αυτούς. Ώς ουν εγγύς ήσαν, ήσπάσαντο φιλίως συστρατιώτας προσαγορεύσαντες. Εκείνων δέ τήν προσα^όρευσιν ούκ ευγενώς, άλλα μετά θυμού και φωνής πολεμικής άμειψαμένων, τοις μεν άσπασαμένοις άθυμία, τοις δε λοιποΐς υπόνοια κατά των άσπασαμένων ως προδιδοντων παρέστη1. (Wech., ρ. 1072.) Και τούτο πρώτον αυτούς έτάραξεν ήδη τών πολεμίων έν χερσίν όντων. Είτα τών άλλων ουδέν ην κόσμω γινομενον, άλλα πολλή ν μεν άταξίαν τα σκευοφόρα τοις μαχόμενο ις έμπλαζόμενα παρείχε, πολλούς δέ τα χωρία διασπασμούς2 έποίει τάφρων οντά μεστά καΙ ορυγμάτων3, α φοβούμενοι και περιϊόντες ιοναγκάζοντο φύρδην και κατά μέρη πολλά συμπλέκεσθαι τοις έναντίοις. Μόναι δέ δύο λεγεώνες (ούτω γαρ τα τάγματα Ρωμαίοι καλοϋσιν), επίκλησιν ή μεν Ούϊτελλίου "Αρπαξ, ή δέ "Οθωνος Βοηθός, εις πεδίον έξελίξασαι ψιλον και άναπεπταμένον, νόμιμοντινα μάχην συμπεσουσαι φαλαγγηδον ε^άγοντο πολύν χρόνον4. Οι μέν ουν "Οθωνος άνδρες ήσαν εύρωστοι και αγαθοί , πολέμου δέ και μάχης τότε πρώτον πεΐραν λαμβάνοντες, ot δέ Ούϊτελλίου πολλών αγώνων έθάδες, ήδη δέ γηραιοί και παρακμάζοντες. 'Ορμήσαντες ουν έπ' αυτούς οι "Οθωνος έωσαντο και τόν άετον

1. Tacite, ibid., 42 : Othoniani ultro salutavere; et hostili

murmure excepti plerisque suorum, ignaris quœ causa salutandi, metum proditionis fecere.

2. Bodl. 5, ap. Bryan. δ ασπασμένους. — Cf. Tacite, ibid., 41 : mixta véhicula et lixee, et praeruptis undique fossis