POLYBE, LIV. XXXIII. ROME ET MASSALIE

voile avec les Massaliètes, avaient abordé à ^Egitna1, dans le pays des Oxybies. Les Ligystins, informés d'avance qu'on venait leur ordonner de lever le siège, arrivèrent à point pour empêcher le débarquement de ceux qui étaient encore dans les eaux du port : quant à Flaminius qui avait déjà quitté le vaisseau et débarqué ses bagages, l'ayant surpris, ils lui ordonnèrent d'abord de sortir du pays; puis, comme il ne les écoutait guère, ces barbares se mirent à piller ses bagages : ses esclaves et ses affranchis, qui s'efforçaient de les en empêcher, furent repoussés violemment et l'on osa même porter la main sur eux. A ce moment même, comme Flaminius venait au secours de ses gens, il fut blessé, deux de ses domestiques tombèrent sous les coups, et le reste fut poursuivi jusqu'au navire, si bien que Flaminius, ayant coupé les amarres et levé les ancres, put ainsi non sans peine échapper au danger. Transporté à Massalie, il y reçut les soins les plus attentifs. Le sénat, instruit de ce qui s'était passé, envoya à l'instant même un des consuls, Quintus Opimius, avec une armée pour faire la guerre aux Oxybies et aux Déciètes.

VIII. Quintus, ayant rassemblé ses troupes dans la ville des Placentins, fit route par les Apennins et arriva vite chez les Oxybies. Campé sur les bords du fleuve Apron2, il attendit les ennemis qui, d'après ses informations, se rassemblaient et se montraient pleins d'ardeur pour engager la lutte. Quintus ayant mené son armée à ^Egitna, où le droit des gens avait été

1. Cette ville ne se trouve pas mentionnée ailleurs. Cluwer et Danville croient qu'elle est la même que Oxybius portus, auj. Agaye ou Napoule. — 2. Rivière inconnue.

πρεσβευτάς παρασπονδηθήναι , την πόλιν κατά κράτος ελών, έξηνδραποδίσατο , και τους αρχηγούς της ύβρεως απέστειλε δέσμιους εις την Ρώμην. Και ταύτα διαπραξάμενος, άπήντα τοις πολεμίοις. Οι δέ Όξύβιοι, νομίζοντες, άπαραίτητον αύτοΐς είναι τήν εις τους πρεσβευτας άμαρτίαν, παραλόγω τινι χρησάμενοι θυμώ, και λαβοντες όρμήν παραστατικήν , πριν ή τους Δεκιήτας αύτοΐς συμμΐξαι, περί τετρακισχιλίους άθροισθέντες1 ώρμησαν έπι τους πολεμίους. Ό δέ Κόϊντος, ιδών τήν ϊ^ον και το θράσος των βαρβάρων, τήν μεν άπόνοιαν αυτών κατεπλάγη ■ θεωρών δέ μηδενι λόγω ταύτη χρωμένους τους εχθρούς, ευθαρσής ην, άτε τριβήν εν πράγμασιν έχων, και τη φύσει διαφερόντως άγχίνους υπάρχων. Διόπερ έξαγαγών τήν αύτου στρατιαν , και παρακαλέσας τα πρέποντα τοις καιροΐς, ήει βάδην έπι τους πολεμίους. Χρησάμενος δέ συντονω προσβολή, ταχέως ένίκησε τους άντιταξαμένους, και πόΧλους μέν αυτών άπέκτεινε, τους δέ λοιπούς ήνάγκασε φυγείν προτροπάδην. (Cas., ρ. 964.) Οι δέ Δεκιήται ήθροισμένοι παρήσαν , ως μεθέξοντες τοις Όξυβίοις των αυτών κινδύνων. Ύστερέσαντες δέ της μάχης, τους φεύγοντας έξεδέξαντο, και μετ' ολίγον συνέβαλον τοις Ρωμαίοις μετά μεγάλης ορμής και προθυμίας. Έττηθέντες δέ τη μάχη , παραυτίκα πάντες παρέδωκαν σφάς αυτούς και τήν πόλιν εις τήν Ρωμαίων πίστιν. Ό δέ Κόϊντος , κύριος γενόμενος τούτων τών εθνών , παραυτίκα μέν της χώρας, δ'σην ένεδέχετο, προσέθηκε τοις Μασσαλιήταις, εις δέ το μέλλον ομηρα τους Λιγυστινούς

1. La trad. lat. : « Quanquam illi jam congrcgati (Deciatai) essent

ad quatuor millia numéro » Trad. Bouchot : « avec les

Décéates qui étaient sous les armes au nombre d'environ quatre mille » Évidemment on a lu άθροισθέντας.