POLYBE, LIV. II. CONSTERNATION DES ROMAINS

des craintes qui leur venaient de ce côté. Puis euxmêmes, avec le gros de l'armée, ils partirent pleins de confiance, faisant route vers la Tyrrhènie, et ayant environ cinquante mille hommes de pied, dix mille pour la cavalerie et les chars.

Les Romains n'eurent pas plus tôt appris que les Celtes avaient passé les Alpes, qu'ils envoyèrent le consul Leucius ^Emilius avec une armée à Ariminum, pour observer de ce côté la marche des ennemis, et un des magistrats à six haches1 en Tyrrhènie. Car l'autre consul Gaïus Atilius se trouvait déjà parti pour Sardone avec ses légions. A Rome, tous étaient dans la consternation, en pensant qu'un grand et effroyable danger approchait. Et ce sentiment était bien naturel, car sur leurs esprits pesait encore la vieille frayeur que leur avaient causée les Galates. Aussi, rapportant tout à cette idée, ils rassemblaient des soldats, enrôlaient des légions; à ceux qui étaient de leurs alliés2 ils enjoignaient d'être prêts ; à tous les peuples soumis, en général, ils ordonnaient de dresser des rôles de leurs hommes d'après les âges : ils avaient hâte de connaître le total des forces dont ils pouvaient disposer. On s'empressait de mettre en campagne avec les consuls la plus grande et la meilleure partie de ces forces ; de vivres, de traits, et des autres munitions nécessaires à la guerre, on fît une telle provision que personne ne

1. Un préteur.— Cette manière de désigner le préteur ne se rencontre jamais chez les Latins, et elle est assez rare chez les Grecs. On n'en trouve quelques exemples que dansPolybe, dans Thémistius, etc. Au texte ci-dessus et à celui de la page suivante il faut ajouter celui qui se lit plus loin, 111, XL : τήν Ιξαπέλεκυν (αρχήν). — V. Juste-Lipse, De Magistr. Pop. Rom. cap. x : lictores cum fascibus sex habuere praetores. — 2. Τοις δε τών συμμάχων.

δ' αύτοις πάντα και πανταχόθεν έτοίμως. Καταπεπληγμένοι γαρ οι τήν Ίταλίαν οικουντες την των Γαλατών εφοδον, (Cas., ρ. 112.) ούκέτι Ρωμαίοις ήγουντο συμμαχεΐν ουδέ περί της τούτων ηγεμονίας γίγνεσθαι τον πολεμον, άλλα περί σφών ένόμιζον έκαστοι και της ιδίας πόλεως και χώρας έπιφέρεσθαι τον κίνδυνον. Διοπερ έτοίμως τοις παραγγελλομένοις ύπήκουον.

XXIV. 'Ίνα δε συμφανές έπ' αυτών γένηται τών έργων ήλίκοις 'Αννίβας έτόλμησε πράγμασιν έπιθέσθαι μετά ταύτα και προς ήλίκην δυναστείαν παραβόλως άντοφθαλμήσας επί τοσούτον καθίκετο της προθέσεως1 ώστε τοις μεγίστοις συμπτώμασι περιβάλλειν2 Ρωμαίους, ρητέον άν εϊη τήν παρασκευήν και το πλήθος τής ύπαρχούσης αύτοϊς τότε δυνάμεως. Μετά μεν δή τών υπάτων έξεληλύθει τέτταρα στρατόπεδα Ρωμαϊκά, πεντάκις μεν χιλίους και διακόσιους πεζούς, ίππεΐς δε τριακόσιους έχον εκαστον. Σύμμαχοι δε μεθ' έκατέρων ήσαν οι συνάμφω πεζοί μέν τρισμύριοι, δισχίλιοι δ' ιππείς. Τών δ' εκ του καιρού προσβοηθησάντων εις τήν Ρίυμην Σαβίνων και Τυρρηνών ίππεΐς μέν ήσαν εις τετρακισχιλίους, πεζοί δέ πλείους τών πεντακισμυρίων. Τούτους μέν άθροίσαντες ως επί Τυρρηνίαςπροεκάθισαν, έξαπέλεκυν αύτοις ηγεμόνα συστήσαντες. Οι δέ τον Άπεννινον κατοικουντες "Ομβροι και Σαρσινάτοι συνήχθησαν εις δισμυρίους, μετά δέ τούτων Ούένετοι και Γονομάνοι δισμύριοι. Τούτους δ' έταξαν επί τών ορών τής Γαλατίας, ί'ν'3 έμβαλόντες εις τήν τών Βοίων χώραν άντιπερισπώσι τους έξεληλυθότας. Τα μέν ούν προκαθή-