L. Maigret: Les Gaulois estonnez de ce cas si estrange

2. Tite-Liv. XXXI, xxix : Numidas équités quingentos ad castra Rom. miserai speculatum ubi, et quantœ copiée essent, et quid paravent.

δυνάμεις εισήγαγε τους βασιλίσκους τους κερί Μάγιλον * Ούτοι γαρ ήκον προς αυτόν εκ των περί τον Πάδον πεδίων * και δι' έρμηνέως τα δεδογμένα παρ' αυτών διεσάφει τοις όχλοις. (Cas., ρ. 198.) Ήν δε των λεγομένων ισχυρότατα προς θάρσος των πολλών, πρώτον μεν ή της παρουσίας ενάργεια1 τών έπισπωμένων και κοινωνήσειν έπαγγελλο μένων του προς Ρωμαίους πολίτου * δεύτερον δε το της επαγγελίας αυτών άξιόπιστον, δτικαθηγήσονται2 δια τόπων τοιούτων δι' ών, ούδενός έπιδεόμενοι τών αναγκαίων, συντόμως άμα και μετά ασφαλείας ποιήσονται τήν εις Ίταλίαν πορείαν ■ προς δε τούτοις, ή της χώρας γενναιότης, εις ήν άφίξονται, και το μέγεθος, ετι δε τών ανδρών ή προθυμία, μεθ' ών μέλλουσι ποιεΐσθαι τους αγώνας προς τας τών Ρωμαίων δυνάμεις. Οι μεν ου ν Κελτοι τοιαύτα διαλεχθέντες άνεχώρησαν. Μετά δε τούτους είσελθών αυτός πρώτον μεν τών προγεγενη μένων πράξεων άνέμνησε τους Οχλους * εν αίς εφη ποΧλοϊς αυτούς και παραβόλοις εργοις και κινδύνοις έπικεχειρηκότας εν ούδενι διεσφάλθαι, κατακολουθήσαντας τή εκείνου γνώμη και συμβούλια. Τούτοις δ' έξης ευθαρσείς είναι παρεκάλει, θεωρουντας διότι το μέγιστον ήνυσται τών έργων, επειδή της τε του ποταμού διαβάσεως κεκρατήκασι3 της τε τών συμμάχων εύνοιας και προθυμίας αύτόπται γεγόνασι. Διόπερ ωετο δεΐν περί μεν τών κατά μέρος ραθυμεΐν, ως αύτώ μελόντων, πειθαρχούντας δε τοις

1. Vulg. ενέργεια; conject. de Casaub., Reiske et Schweigh. — Cf. ch. liv, lig. 6.

2. Tite-Live, ibid qui se duces itinerum, socios periculi fore,

affirmantes,....

3. Tite-Live, XXX : Nunc, postquam multo majorem partem itineris emensam cernant,. ... Rhodanum, tantum amnem, tôt millibus Gallorum prohibentibus, doraita ipsius fluminis vi, trajectum, etc.

ayant réuni son armée, il amena au milieu d'elle Magile1 et les autres petits rois qui l'accompagnaient, lesquels étaient venus des plaines du Pade trouver Annibas. Par le moyen d'un interprète, il expliqua de leur part à ses troupes leurs résolutions. De toutes les choses qui se dirent, voici celles qui eurent le plus de force pour donner confiance à la plupart des auditeurs : d'abord, le fait positif de la présence de ces hommes qui les attiraient chez eux et leur promettaient de prendre part à cette guerre contre les Romains; en second lieu, cet article de leurs promesses méritant créance, que les troupes seraient conduites en des lieux par où, sans jamais manquer du nécessaire, elles arriveraient vite et sûrement en Italie; en outre, la nature généreuse du pays où ils allaient arriver, son étendue, le courage des hommes avec qui ils devaient livrer des combats aux armées des Romains. Les Celtes, après avoir tenu un tel langage, se retirèrent. Ensuite Annibas, s' avançant lui-même, rappela d'abord aux troupes ce qui avait été fait jusque-là; il leur dit qu'elles avaient elles-mêmes entrepris maintes choses hardies, périlleuses, sans avoir échoué dans aucune, pour avoir suivi ses idées, ses conseils; il les engageait conséquemment à avoir confiance, en considérant que la plus grande partie de leur tâche était achevée, puisqu'elles étaient venues à bout de passer le fleuve, et qu'elles avaient vu par elles-mêmes et le bon esprit de leurs alliés et leur courage. Il pensait donc qu'elles devaient être bien tranquilles sur les détails dont le soin le regardait, et, obéissant à ses ordres, se con-

1. Dans Tite-Live, XXI, ibid., Magalus (Boiorum legatorum reguli que Magali adventus), forme adoptée par Am. Thierry.

XLV. Λυθείσης δε της εκκλησίας, ήκον των Νομάδων οι προαποσταλέντες έπι τήν κατασκοπήν , τους μέν πλείστους αυτών άπολωλεκότες, ο! δε λοιποί προτροπάδην πεψευγοτες. Συμπεσόντες γαρ ού μακράν από της ιδίας στρατοπεδείας τοις των Ρωμαίων ίππευσι τοις έπί τήν αυτήν χρείαν έξαπεσταλμένοις υπό του Ποπλίου, τοιαύτην έποιήσαντο φιλοτιμίαν αμφότεροι κατά τήν συμπλοκήν, ώστε τών Ρωμαίων και Κελτών εις εκατόν ιππείς και τετταράκοντα διαφθαρήναι, τών δε Νομάδων υπέρ τους διακόσιους. Γενομένων δέ τούτων, οι Ρωμαίοι συνεγγίσαντες κατά το δίωγμα τω τών Καρχηδονίων χάρακι (Cas., ρ. 199.) και κατοπτεύσαντες, αύθις εξ υτζοστ^ο^Ί]ζ ήπείγοντο, διασαφήσοντες τω στρατηγώ τήν παρουσίαν τών πολεμίων * άφικόμενοι δ' εις τήν παρεμβολήν ανήγγειλαν. Πόπλιος δέ παραυτίκα τήν άποσκευήν αναθεμένος έπί τάς ναύς, άνέζευξε παντί τω στρατεύματι, και προήγε παρά τον ποταμόν, σπεύδων συμμίξαι τοις ύπεναντίοις.

1. Είς τήν αυρ. manquent dans les mss. du Roi, dans le Bavar. et l'Augustanus.

duire en hommes vaillants et dignes de leur passé. La multitude donnant des marques d'approbation et montrant avec beaucoup d'élan un grand courage, le général loua ses soldats, et, après avoir prié les dieux pour eux tous, il les congédia avec recommandation de se bien soigner1 , puis de faire promptement leurs préparatifs, le départ devant avoir lieu le lendemain.

XLV. L'assemblée s'était dissoute, quand arrivèrent ceux des Nomades qui avaient été envoyés à la découverte : ils avaient perdu la plus grande partie de leur détachement, et ceux qui restaient avaient échappé en fuyant2. Car, s'étant rencontrés non loin de leur camp avec des cavaliers romains chargés par Poplius d'une pareille mission, ils avaient porté les uns et les autres dans cet engagement un tel désir de se distinguer, que du côté des Romains et des Celtes il y avait bien eu cent quarante cavaliers de tués, et deux cents du côté des Nomades2. Après cette affaire, les Romains à la poursuite des Garchèdonies , étant arrivés tout près de leurs retranchements, et ayant tout vu, se hâtèrent de s'en retourner pour informer leur général de la présence des ennemis. Et en effet, rentrés dans leurs quartiers, ils firent leur rapport. Poplius à l'instant même charge ses bagages sur ses vaisseaux , et part avec toute son armée qu'il mène le long du fleuve, pressé d'en venir aux mains avec l'adversaire.

Annibas , le lendemain de l'assemblée , au point du jour, place en avant du côté de la mer toute sa cava-

1. Tite-Live, ibid. xxxi : Gorpora curare, atque ad iter se parare jubé t.

2. Id. ibid. xxix : Victores ad centum sexaginta, nec omnes Rornaui, sed pars Gallorum ; victi amplius ducentis ceciderunt.

XL VI. Πήξαντες σχεδίας και πλείους άραρότως, τούτων δύο προς άλλήλας ζεύξαντες, βιαίως ήρεισαν άμφοτέρας εις τήν γήν κατά τήν εμβασιν του ποταμού, πλάτος έχουσας το συναμφότερον ώς πεντήκοντα πόδας. Ταύταις δε συζευγνύντες άλλας εκ των έκτος προσήρμοζον, προτείνοντες τήν κατασκευήν του ζεύγματος εις τον πόρον. Τήν δ' από του ρεύματος πλευραν ήσφαλίζοντο τοις εκ της γης έπιγύοις1, εις τα περί το χείλος πεφυκότα των δένδρων ένάπτοντες2, προς το συμμένειν και μή παρωθεΐσθαι το όλον έργον κατά του ποταμού. Ποιήσαντες δέ προς δύο πλέθρα3 τω μήκει το παν ζευγμα της προβολής, μετά ταύτα δύο πεπηγυίας σχεδίας διαφεροντως [τάς μεγίστας] προσέβαλον ταΐς έσχάταις, προς αυτας μεν βιαίως δεδεμένας, προς δέ τας άλλας ούτως ώστ' εύδιακόπους αυτών είναι τους δεσμούς. Ρύματα δέ και πλείω ταύταις ένήψαν, οϊς εμελλον οι λέμβοι ρυμουλκουντες ουκ έάσειν φέρεσΟαι κατά του ποταμού, βία δέ προς τον ρουν κατέχοντες παρακομιεΐν και περαιώσειν έπι τούτων τα θηρία. Μετά δέ ταύτα, χουν εφερον έπί πάσας4 πολύν, εως έπιβάλλοντες έξωμοίωσαν, δμαλήν και σύγχρουν ποιουντες, τή δια της χέρσου φερούση προς τήν διάβασιν όδώ. Τών δέ θηρίων ειθισμένων τοις Ίνδοΐς5 μέχρι μεν προς το ύγρόν αεί