‹ Guide de l'immigrant aÌ€ Madagascar (volume 3)Chapitre 203 sur 204 · GUIDE · texte numérisé non relu

GUIDE

FRANÇAIS

TRADUCTION'

PRONONCIATION

. . . miâdana,

paisible

belliqueux

solide

dur

faible

mou

. tsv manaikv

... tsi manëki,

propre

malpropre

milcfitra (mora malefaka)

. . . milêfitra (moura malêfaka

sévère

juste. .

injuste

curieux

. liana te-hihaino ....

. mampiseho fitiavana . .

. . . mampissëhou fitiâvana,

pauvre

liquide

. mando (lonaka)

. . . mândou (lounaka),

sobre

... tsi mâbalâla fêtra,

fidèle.

impuissant

. tsv manankerv

. . . tsi mânakëri,

. mora manaikv

opportun

importun

imprudent

adroit

intelligent

inintelligent

menteur

VOCABULAIRE

FRANÇAIS. TRADUCTION* PRONONCIATION

faux diso (lïssou,

absurde diso dîssou,

ridicule mampihomehy mâpihomêhi,

insensé tsy manan-tsaina isi minatsaina,

fou adala adula,

bruyant maharenina maharënina,

silencieux ngina (tony) nguïnaJUnini)

triste. • nianjonitra Olândzounitra,

peiné inalahelo mâlahëlou,

pénible manabirana manahirana,

frais mangatsialsiak;i inangalsialsïaka,

froid mangatsiaka mangatsiaka,

tiède matimaty mâlimâti,

brûlant mabamay mabamaï,

honnête mendrika (mabale-banaja; . . . mëndrika (mâhatêhanâdza),

malhonnête tsy mendrika Isi rnéndrika,

voleur fangalarina fangalarina,

fourbe mpihatsaravelatsihy mpïhatsârayêlatsîbi,

cruel lozabc (masiaka) . . lôûzabë (massïaka),

pillard mpandroba (jirika) mpandrôûba (dzïrika),

baincux manao balavolo manô bâlavôûlou,

vindicatif ralsy fo ratsi fÔÛ,

dissimulé manao an-kifonofono manô akifôûnoufôTniou,

ivrogne mpimamo mpimâmou,

débauché mpiletra mpilëtra,

médisant mpifosa mpifôûssa,

calomnieux mpanendrikendrika mpanëndrikëndrika,

ennuyeux manabirana manabïrana,

fatigant mabasasalra mâbassâssatra,

actif mavitrika mavîtrika,

inactif tsy mavitrika tsi mavîtrika,

oisif midonana-poana midounâiiapôna,

paresseux kamo kâmou,

convenable antonona atôûnouna,

inconvenant tsy antonona tsi atôûnouna,

aimable mabate-bo tia mâbatébôTilïa,

agréable mabafaly mâbafâli,

désagréable tsy mabafmaritra tsi mâbafinâritra,

mécliant lozabe (ratsifanaby) lôûzabë (râlsifanâhi),

nuisible mabafaty antoka (mabasimbaj . mabafâtiântouka, mabassîmba,

inoiîensif morabc môûrabë,

laborieux tia ny miasa tia ni miâssa,

industrieux bavanambanana bavânambânana,

mobile azo betsebina âzou belsêbina,

immobile tsy azo betsebina tsi azou betsêbina,

précieux saro-bidy sâroubidi,

estimable mendrika (batao ho zavatra) . . mendrika (halo hou zâvatra ,

cher, coûteux lafo, sarotra lâfou, sâroutra,

bon marché mora vidy môûra vïdi,

durable mabaritra mabâritra,

effrayant mampivadi-po mâpiyâdipôû,

terrible mabatabotra mâhatâhoutra.

brave mabery fo mabêri fou,

lâche migoragora migôTiragôûra,

craintif saro-tahotra sâroutâboutra.

peureux matabotra (osa) matâhoutra (ôûssa),

timide saro-kenatra sâroukënatra,

modeste maotona môtouna,

simple tsotra tsôûtra,

comijlimié misafolofoto missafôûtoufôûtou,

embrouillé voasaritaka vouasarîtaka,

FRANÇAIS. TRADUCTION. PRONONCIATION

limpide

, madio. mangarangarana . . .

. madîou. mangârangârana, . mitsikébouna (malôûtou),

trouble

opaque

. . tsv tanteraky ny hazavana. .

. tsi tâléraki ni bazavâna,

transparent

. . tanteraky ny bazavana . . .

. tâtéraki ni bazavâna,

respectueux

. . mabav manaja

mabaï manâdza.

irrespectueux

obscur

. . manjombona. maizina. . . .

. mandzôTunbouna. maïzina.

. . maizimaizina. manaloka . . .

. maîzimaîzina, manâlouka,

de bonne qualité

de mauvaise qualité. . . .

. . ratsv karazana

. râtsi karâzana,

. bôûlibôûri

. . marani-doba

. marâni-dôûba,

plat

. . fisaka

. fîssaka,

. . mitovv lafv cfatra

. mitôûvi lâli ëfatra,

. . kivorivorv

. kivôûrivôûri,

. . maro zoro

. mârou zôûrou,

. . malambolambo. ......

malâmboulâmbou,

. . maraorao

. marôrô,

. . mievolra

. miévoutra,

. mamîrapïratra,

. vâssouka.

. . voarakotra. voalololra. . . .

. vouarâkoutra, vouatôlitoutra.

mitândjaka,

. . afa-tsarona

. âfa-tsârouna,

ordinaire

. . andavan'andro

. andâvanândrou.

extraordinaire

. . tsv ara-dalana. tsy fanao. . .

. tsi âra-dalana, tsi fané,

habituel

. . maliazatra, fanao

. mâbazâtra. fanô,

journalier

. . isan'andro

. ïssanândrou,

hebdomadaire

. . isan-kerinandro

. îssankérinândrou.

. . atao isam-bolana

. atô îssambôûlana,

. atô ïssantôna.

. . mamindra fo

. mamindra fou,

. . mahîhîtra

mahîhîtra,

. tsi mabaï manâdza.

grossier

. bakatraka

. bakâtraka,

vïnitra,

querelleur

. mpïla akïssa,

. saro-po

. sâroupmi,

. miavonavona

miâvounâvouna.

malveillant

. sompatra

. aôumpatra,

bienveillant

. mampisebo fitiavana ....

mâmpissébou fitiâvana.

sakaïza manôûdi,

fâli,

mécontent

. tsyfalv

. tsi fâli.

je suis content de toi. . . .

. falv aminao abo

. fâli âminô âbou.

je suis mécontent de toi. . .

. tsy faly aminao abo

. tsi fâli âminô âbou.

. mâti.

. vëlouna,

. fënou.

. fôna,

tsv diso fotoana

. tsi dïssou foutôna.

. mitôûvi,

. sabâla,

. sâmibâfa,

. ântitra,

katôlikr.

protestant

, protestantra

. protestante,

. anglicane.

luthérien

. loutériene,

V0CABULA1HK.

FRANÇAIS

rRADUCTION. PRONONCIATION.

quaker mpangovitra (sakaiza) mpangouvitra,

Anglais Engliay Englîssi,

Français Franlsay Franlsâï,

Malgache Malagaay Malagâssi,

Réunionais mponina avy un y Borboana . . oapounina âvi inî Bourbôoa.

Verbes.

Aimer tia tïa,

chérir mankamamy mankamâmî,

détester mankabala mankabala,

voir mafaita mabîta,

entendre mandre mandrë,

écouter mihaino raihaînou,

avoir manana mânana,

être misy mïssi,

pouvoir mahefa, mahavita mahéf'a, maliavîta,

attendre miandry iniândri,

partir lasa, mandeha lassa, mandéha,

venir tonga, avv tôTmga, âvi,

revenir tonga indray tôûnga indrai.

aller mandeha, miainga mandéha, miaïnga.

prendre maka mâka.

recevoir mandrav mandraï,

vouloir tia, mankasitraka tïa, mâkassîtraka,

dire milaza milâza,

parler miteny miténi,

se taire mangina manguïna.

saisir misambotra missâmhoutra,

lâcher mandefa mandéfa,

accepter manaiky manéki,

refuser manda manda,

frapper mikapoka mikâpouka,

ohéir manaiky manéki,

boire misotro missôûtrou,

manger mihinana mîhïnana,

dormir ma tory matôûri,

marcher mamindra, mandeha mamïndra, mandéha.

courir mihazakazaka mibâzakâzaka,

s'asseoir mipetraka mipétraka,

se reposer miala sasatra miâla sâssatra,

se coucher mandry, matory mândri, matôûri,

s'étendre miampatra miâmpatra,

se lever miarina, mifoha miârina, mifôTdia,

tomber potraka pôûtraka,

se relever. . . • miarina indray miârina indrai,

acheter mividy mivîdi,

vendre mivarotra mivâroutra.

marchander miady varotra miâdî vâroutra,

louer manof'a manôTifa,

payer mandoa mandôûa,

mentir mandainga mandaïnga,

dire vrai milaza ny marina milâza ni marina,

être malade marary marâri,

guérir sitrana sïtrana,

être bien portant salama tsy marofv salâma tsi marôTifi,

avoir soif mangetaheta manguélahéta,

avoir faim noana nôna,

être fatigué sasatra sâssatra.

avoir froid mangalsiaka mangatsïaka.

avoir chaud mafana mafàna.

FRANÇAIS

TRADUCTION

PRONONCIATION

tê-hatôTiri,

mâhassoussoutra,

exciter

mâpourïssika,

mâpitôûnî,

attaquer

. mamcly, mananika

mamêli, manânika,

mâpirëhitra,

mamôTinou,

mahàndrou,

faire chauffer

mamâna,

mâpanêndi,

. mandcha mitadv

mandêha mitâdi,

• midonana-poana

midounânapôûana.

mianatra,

• mamaky

mamâki,

mianatra.

manôûratra,

apprendre à lire, à écrire. .

. mianatra hamaky. mianatra ha-

mianatra hamâki mianatra

noratra,

nôûratra.

manîssa,

manïraka,

• manorana, avy orann

manôûrana, âvi ôûrana,

. avy ny orana

âvi •'ni ôûrana.

hôû âvi ni ôûrana.

. tsy mailsy (tokony). . . . . .

tsi maïtsi (tôûkouni),

il faut

tôûkouni,

Isi maîtsi hôû,

• manontany (mangataka). . . .

manountâni (mangataka),

demande (impératif . . . .

anounlanïou (angatâhou .

miakândzou,

• miala akanjo

miâla akândzou,

• mitomanv

mitoumâni,

mihoumëhi.

falifali,

màlahëlouhëlou

être en colère

• tezitra

têzitra,

mifôûka,

• ouhinam-parak y

mililnamparàki,

miloumânou,

mivôûhi,

• manjono

mandzôunou,

mitëlina,

mandrara,

• mandrara [mîsakana]

mandrâra (missâkana),

c'est défendu

rarâna,

permettre

• manome lâlana (mamelà . . .

manoumê lâlana (mamêla ,

brutaliser

. manao an-kasarotnm-po ....

manô akassarôûtampôû,

mamôûnou,

. (1) mangalatra. (2) manidina. .

(1) mangâlatra, (2) manïdina.

piller

mamâhou, mandrôûba,

miâkatra,

mïdina,

midzânouna,

arrêter

mampidzânouna,

monter à cheval

mitaînginlsôTiavâli.

. miala amy ny soavaly

miâla âmi ni sôûavâli,

. lanjaina

landzaïna,

vëlouna.

mâti,

s'amuser

milaôûlaôû,

mamo (leon-toaka]

mâmou [lëountôuaka).

VOCABUL AIIVI-:

FRANÇAIS

TRADUCTION

l'ROXONClATION.

inanïssi manoudîdina,

. manoudîdina (manârouna).

fuir

. . . mandoeitra

. mandôûssitra,

. milëfa,

rejoindre

. . manakambana

. manakambana,

mitsâbou,

. mitaïza fmitsâbou),

manassïtrana,

mikâdzi mitândrina),

mitàndrina,

mikëli aina mba...,

mikëli aîna,

. mitôûlouna,

miàdi,

. . . mandresy nv fahavalo. . . .

mandrëssi ni fâhavâlou,

manô,

. mandâmina,

. . . mamatotra, manakambana. .

. mamâloutra, manakambana,

. manambôûatra,

. manôTimana (mambôïiatra),

. mandzaîtra,

. manambôûatra akândzou,

. mandïdi,

mandrïatra,

renverser

. . . mamadika akanjo

. mamâdika akândzou.

. manîpi,

. mitôûraka f manîpi),

. mandïka fitëni irai,

. mitâna,

. midzëri,

. manôûva,

. . . manakalo

manakâlou,

. manâssa,

. mànadïou,

. mamâfa,

. mamângui,

. mihàdi,

. manabourôûssi.

. mamôûha,

. mandrîndrina,

. mivabîni,

. môûnina, mipêtraka,

forcer, contraindre . . .

. . . manapitsoka, manery. . . .

. manapïtsouka, manêri,

éveiller

. mamôûha,

. . . (1) mandre, (2) mahatsiaro .

. (1) mandrë, (2) mâhatsîarou,

. mandrë tsâra,

. mandrë râtsi,

arracher

. manôûngoutra,

. mandêvina (manâfina .

. mandrâva,

. mitëndri (mitsôuka) mouzïka

. mitëndri, mitsôuka,

. mibïra,

. mandïhi,

mamïtaka,

. dïssou bcvilra,

. mandïdi. manâpaka,

. mandzâka,

commander

. mifëbi,

. manëki,

FRANÇAIS. TRADUCTION. PRONONCIATION

faire l'exercice manao fampiasana . . . . manô fampiâssana,

jurer, prêter serment miozona, mianiana miôûzouna, mianîana,

poursuivre manenjika manêndzika,

fuir 1 mandosilra mandôûssitra,

mettre en fuite mampandositra mampandôûssitra,

coûter vidiny vîdiui,

valoir vidy vîdi,

teindre manasoka amy nv loko .... manassôTika âmi ni lôukou,

commencer manomboka . • manôTimbouka,

finir mamita mamîta,

achever manapitra manâpitra,

remplir mameno mamênou,

vider manafoana manafôTiana,

savoir mabalala mâbalâla,

comprendre mabofantalra mâhafântatra,

égaler mampitovy mampitôïïvi,

comparer mampitaha mampitâba,

rendre compte manambara [manazava] .... manambâra (manazâva),

connaître mabalala (mabazo hevitra) . . . màhalâla mabâzou hé vitra),

reconnaître mahatsîaro (mâhafântatra . . . mâhatsiârou [mâhafântatra),

plier mamalona mam;"douna,

déplier mamelatra mamêlatra,

mouiller mandena [manakotsa] mandëna (manakôûtsa),

sécher manamaina manamaîna,

faire sécher mampahamaina mâmpanamaîna,

traverser une rivière mita rano mita rânou,

sauter mitsambikina mitsambïkina,

descendre midina mîdina.

monter mananika manânika,

souffler mitsoka [mîfofotra mitsôûka m if ôû foutra),

arroser maDondraka mandena .... manôûndraka mandëna;,

cultiver miasa miâssa,

piocher mitrandraka mitrândraka,

labourer mibevo mibêvou,

ensemencer mamafy mamâfi,

faire la récolte mijinja midzïndza,

tailler mikapa mikâpa.

ramasser manangona manângouna,

cueillir miotv miôuti,

recueillir miotv indray miôTiti intlraï,

oublier manadino manadïnou,

se souvenir mabatadidy màbatadïdi,

inventer mamorona mamôûrouna,

nommer manendrv manêndri,

désigner manondro manôûndrou,

indiquer manoro manôTirou,

faire prisonnier manao antranomaizina .... manô antrânoumaizina,

délivrer manafaka (manala) manâfaka (manâla),

incendier mandoro trano mandôûrou trânou,

prendre d'assaut mananika manânika,

massacrer mamono olona mamôûnou oûlouna,

dévorer mandrâpaka mandrâpaka,

se rassasier mabavoky mâbavôûki,

se désaltérer mabafaka betabeta mahâfaka bêtabêta,

abreuver mampisotro mâmpissoûtrou,

faire paître miandry ondry na omby. . . . miândri ôTmdri ni ôûmbi,

conduire mitarika mitârika,

ebarger (une arme à feu; . . . mamahana basy mamâbana bâssi,

tirer — ... manapoaka basj manapôTiaka bâssi,

bâtir inanorina manôTuina,

construire manaiigana manângana,

VOCABIIL A I K K.

FRANÇAIS

TH VMTTION.

PRONONCIATION

détruire

. . mandrava

. mandrava,

entreprendre

. mikâssa (manoumbouka) ,

mivahîni,

mitaridâlana,

verser

mandrôutsaka (manidina),

ramasser

manângouna,

débarrasser

. missâva,

embarrasser

. manahîrana,

naître

. . . teraka

. teraka.

accoucher

mitëraka,

manëtri,

élever

manândratra,

mampourïssika,

récompenser

. . . marnai v soa

. mamâli sôTia,

donner un cadeau . . .

. manoumë kadôû.

mankafaî,

devoir (à quelqu'un) . .

mandoïia ânfouka,

mâka aïna,

manëmpoutra,

mitêri,

prêter

. . mampisambotra

mâmpissâmboutra,

. mitôûndra,

manâ titra,

. mitôûndra mivërina,

miâritôûri,

surveiller

manô ândri mâssou,

. mahâzou amboûdi ôûmbi,

manënouna,

manôuritra,

mantsâka,

manënou,

manâkou,

mitsïpika,

manakoudïa,

mangôTirouna,

mamëlatra,

manguëdza,

manëtsika,

tsi mihëtsika,

mandrôûssou,

mâmpihëmoutra,

mâmpitarëdrëtra,

mikïki vôûlou,

mitângou,

mamôunou tëna âni anâti rânou

mamôundzi,

• ■ maty:

mâti,

manëkitra,

mâm pissëhou,

mandrëfi,

manôTimbana,

manëvatëva,

mandâmina,

mifêbi.

mikoûmi,

manéki (mibâbouka),

mandêha (mivërina),

manoumë fiadïana,

manëssoutra fiadîan

diviser

mizâra,

mitâtana,

FRANÇAIS. TRADUCTION. PRONONCIATION

ruiner mandevona mandëvouna,

réunir mampikambana mampikàmbana,

réussir mahombj mahôûmbi,

éclioucr mifefika mifëfika,

tordre manolana manôTilana,

plaire mahafaly mâhafâli,

placer mametraka mamëtraka,

tresser mandrandrana mandrândrana,

natter mandrary mandrâri,

piler, moudre mitoto mitôûlou,

griller mitono mitôTinou,

changer manova manôûva,

manquer tsy ampy tsi âmpi,

étendre mamclatra mamëlatra,

appuyer manoliana manôTihana,

harnacher mametraka nv fomban-tsoavaly. mamëtraka ny fôûmba-tsoTiavâli.

broyer manamontsana manamôûtsana,

seller manisy lasely manïssi lassëlle,

desseller manala lasely manâla lasëlle,

sangler mamehy lasely mamëbi lasëlle,

dessangler mamaba lasely mamâha lasëlle,

tourner manodina manôTidina,

s'égarer diso lalana dïssou lâlana,

jouer aux c; ries miloka karatra miloûka kâratra,

se cacher micry miëri,

envelopper mamono [manarona] mamôTinou (manârouna),

croître milombo miloumbou,

décroître hetry (tsy milombo] bëtri, tsi mitôTimbou,

arrêter mampijanona màmpidzânouna,

cracher mandrora (mandrehoka . . . . mandrôûra (mandrëhouka .

transpirer tsemboka tsëmbouka,

avoir la fièvre manavy manâvi,

avoir mal à la tète mararv an-doha marâri andôTiha,

être enrhumé mikohaka mikouhaka,

s'enrhumer azon'ny kohaka âzouni ni kôûhaka,

boiter mandringa mandrînga,

tousser mikohaka mikouhaka,

être malade marary marâri,

être infirme farnfy farôTifî,

souffrir mijaly midzâlî.

Substantifs.

Le nom ny anarana Ni anârana,

la chose ny zavatra ni zâvatra,

le mot ny teny ni teni,

le fait ny nalao ni nataôû

l'action ny asa ni âssa,

la vie ny fiainana ni fiaînana,

la mort ny fahafatesana ni fahafatëssana,

le pays ny tany ni tàni,

la France Frantsa Frântsa,

Madagascar Madagasikara Madagaskâra,

la nation ny firenena ni firenëna,

le peuple ny olona ni dûlouna,

le général ny jeneraly ni dzënërâli,

L'officier ny manambonmabitra ni mânamboûninâhitra.

le soldat ny miaramila ni miâramïla,

le milicien ny milisy ni milice,

le chef ny lchibe ni lëhibë,

la reine ny mpanjakavavy ni mpandzâkavâvi,

VOCABULAIIU;.

FRANÇAIS

TRADUCTION

IT.ONONCIATION.

l'évoque

ni évè<|UC,

le prêtre

. . ny pretra (moinpera;

ni prëtra (mompéra),

le missionnaire

ni missïonâri,

11 v pasilora (mpiandry ondrv) .

ni passitôra mpiândri ôûndri),

m v reveranda (mendrika ho ha-

ni rêvërânda (mênedrika lu ni

jaina),

hadzaïna),

ni massera,

l'église

. . ny cgilizy (trano fiangonana) . .

ni église (trânou fiangôûnana),

ni la messe,

ni tempôTdi,

ni tôTiritêiii,

l'école

ni trânou lianârana,

ni htouêrana,

ni lfdana,

le fossé d'enceinte ....

. . ny hadivory

ni hâdivôûry,

la palissade d'enceinte . .

. . ny rova hazo

ni rôûva hâzou,

ni trânou filsabôîiana,

ni magazaî,

la caserne

nv trano (itoeran'nv miaramila .

ni trânou fitouêrane ni miâra-

mîla,

ni lâpa,

l'imprimerie

nv trano fanaovani-pirintv . . .

ni trânou fanovani pirînti.

le tribunal

nv trano fitsarana

ni trânou fitsarana,

ni tôûkoutâni.

u v tanimbolv (zaridaina-. . . .

ni tânimbôTili (zaridaïne),

le café

ni kafé.

l'hôtel

ni hôtéli,

la poste

. . ny postra

ni pûstra.

ny ladoany (fadin-tseranana) . .

ni ladouâne (fâdintserânana),

l'appartement

ni êti trânou.

ni fitoudïantsâmbou,

l'île

ni nôûssi,

ni fëfîlôuha vâtou,

le phare

nv tilik-ambo misy fanala ma-

ni tîlikâmbou mîssi fanâla ma-

noro lalana ny sambo,

nôTirou lâlana ni sâmbou,

le trésor

. . nv rakitra fitoerambola ....

ni râkitra fitouérambôula,

, ny trano fampanjanahambola . .

ni trânou fampandzanânamboula.

ni fitoudïantsâmbou.

. . ny lovoka, ny hoala

ni lôûvouka, ni houâla,

le cap

ni tàndzouna.

. . n v moron-tsiraka

ni môûrounlsïraka.

ni sâmbou sétrouka.

la pirogue, la barque . . .

nv lakana. ny lakan-drafilra . .

ni lâkana, ni lâkandrâ titra,

ni tântsâmoou,

ni ladouâne,

ni zandari.

nv irakv nv pohsy mitsiritsirika.

ni ïraki ni poulice uritsïritsirîrfa,

, , nv niera Lehiben ny tanana . .

ni maire lëhibëni m tanâna,

l'administrateur

ny mananipahefana amv nv fari-

ni manampahéfana âmi ni fâri-

tany iray,

tâni irai,

ni milice,

ni manda,

nv tranon' nv mpiainbina. . .

ni trânouni mpiâmbina,

le bateau de guerre . . .

ni sâmbou mpiâdi,

le fusil

ni bâssi,

le canon

. . nv talbndro

ni tafoûndrou,

le revolver

. . n v basv pôle ta

ni bâssi pouléta,

le sabre

. . nv sabatra

ni sâbatra,

le couteau

. . ny antsy

ni ânlsi.

le poignard

. . nv lefompohv

ni léfoumpôTihi.

ni lëfouna,

FRANÇAIS

la hache

l'angade

la cartouche

la balle

le plomb

la cartouchière. . . .

le sac

la caisse

la cantine

la malle

les armes

la canne

la poudre

le coup de fusil . . .

le coup de canon. . .

le crayon

le papier

la plume

le porte-plume. . . .

l'encre

la règle

le livre

le dictionnaire

l'encrier

le cahier

l'image

le tableau

la carte géographique

le registre

le guide

l'interprète

le marchand

le propriétaire

le locataire

le jardinier

le blanchisseur

l'instituteur

l'ouvrier

le forgeron

le tisserand

le prospecteur

le commerçant ,

le commerce

l'ouvrage ,

le travail

la vente

le télégraphe

le drapeau

la lanterne

la lampe

le pétrole

la mèche

le lit

le matelas

les draps

les couvertures

l'oreiller

le traversin

le -mouchoir

le tricot ,

TRADUCTION

ny famaky

ny angady

ny faham-basv

ny bal a

ny firaka

ny fitoeran' ny faham-basv.

ny lasaka kitapo) ....

ny kesika

ny kantinina

ny vata

ny fiadiaoa

ny t china

ny vanja

ny poa-basy

ny poa-tafondro

ny pensily

ny taratasy

ny penina

ny tahom-penina

ny ranomainty

ny fitsipika

ny boky

ny diksionary

ny fitoeran-dranomainty . . . .

ny boky fanoratana

ny sary

ny sary lehibe

ny sarin-tany

ny rejisitra

ny mpitari-dalana

ny mpandika tenv

ny mpivarotra

nv tompon-javatra

ny mpanofa

ny mpiasa amy ny zaridaina. .

ny mpanasa lamba

ny mpampianatra

nv mpiasa

nv mpanefy

nv mpanenona

nv mpamoaka taratasy tilazana ny hatao,

ny mpivarotra am-bongadiny . .

ny varotra

ny asa

nv taozavatra

ny lavanty

ny telegrafy

nv sainam-panjakana

ny fanala

ny fanaovanjiro

ny soli-tany

ny lahinjiro

nv farafara. ny fandriana . . .

ny kidoro

ny darâ

ny lamba firakofana

ny ondana

ny ondana

ny mosara

ny akanjo bâ

PRONONCIATION

ni famâki.

ni angâdi, ni fâhambâssi, ni bâla, ni firaka,

ni fitouérani ni fâhambâssi,

ni lassâka (kitâpou),

ni kêssika,

ni kantînina,

ni vâta.

ni fiadîana,

ni tëhina,

ni vândza,

ni pôûabàssi,

ni pôTiatafôTindrou,

ni pentsïli,

ni târatâssi,

ni pénina.

ni tâhoumpënina,

ni rânoumaïnti,

ni (itsîpika.

ni bôTiki.

ni dïkissionâri,

ni fitouérandrânoumaînti,

ni bôûki fanonrâtana,

ni sâri,

ni sâri lëhibë,

n i sârïtâni,

ni redzïstra,

ni mpitâridâlana,

ni mpandikaténi,

ni mpivâroutra.

ni tûTimponndzâvatra,

ni mpan<7îifa.

ni mpiâssa âmi ni zaridaïne,

ni mpanâssa lâmba,

ni mpampiânatra,

ni mpiâssa,

ni mpanëfi,

ni mpanënouna,

ni mpamôka târatâssi fdazâna ni hatô.

ni mpivâroutra amboungâclini,

ni vàroutra,

ni âssa,

ni tôzâvatra.

ni lavênte,

ni télégraphe,

ni saïnampandzakâna,

ni fanâle,

ni fanôvandzïrou,

ni soûlitâni.

ni lâhindzïrou.

ni fârafâra, ni fandriana.

ni kîdôTirou,

ni drâ,

ni lâmba firakôûfana.

ni ôûndana, ni oûndana, ni moussâra, ni akândzou bâ,

VOCABULAIRE

FRANÇAIS. TRADUCTION. I'HONONCIATIov.

ni bâ foûhi,

e bouton de vêtement). . .

. ny bokotra amy ny fitafiana . .

ni bôukoutra âmi ni fitafiana,

'uniforme

. nv akanjo fanamiana

ni akàndzou fanamiana, ni poche,

. ny paosy .

a manche

. ny tanan-akanjo

ni tànanakindzoUi

ni fjalôuna,

l'ordre (injonction |

ni dïdi,

a salle

• ny efitrano

ni êlitrânou,

la prison

ni fôûndza,

e prisonnier

• ny ao amy ny fonja

ni BÔÛ âmi ni fôûndza,

• ny afo

ni âfou,

• ny hain-trano

ni haîntrânou,

c tremblement de terre . .

ni bônrouhôûrountâni,

l'inondation

• ny fahatondrahan'ny rano . . .

ni fâbatoundrâbani rânou,

e tonnerre

ni vâratra,

ni tsêlatra,

ni vâratra,

ni ahîtra,

ni vïlouna maïna,

la nourriture

ni bânina,

• ny lafarina atao amy ny varim-

ni lafarïne atô âmi ni vârimba-

bazaha,

zàba,

la farine de manioc

ni lafarïne mângabâzou,

• hazandrano maina

ni bâzandrânou maîna,

les conserves (alimentaires) .

• nv hanina amy ny vifotsy. . .

ni bânina âmi ni vïfoûtsi,

• ny katsaka

ni kâtsaka,

ni hëna,

ni vôûandzàvatra,

le lard

ni tâvinkissôTia,

ni tarêtra,

ni vôûankëna,

ni tsinaîmbîbi,

• ny tehezam-biby (kisoanaomby).

ni tehêzambibi (kissôTia na ôûm-

bi),

ni hëna alaïndrou,

• ny tehezan-kena (ny nofonv . .

ni tebêzankêna (ni nôûfouni .

ni lêla,

ni tôûnounkêna,

ni lassôssi (la sauce),

ni salâde,

ni lamoulêtte,

ni rounôûnou.

ni rounôûnou mândri,

. ny lambambaravarana

ni lâmbambàravârana,

ni kâripêta,

ni laloumouâra,

. ny lalomoara fampirinana . . .

ni laloumouâra fâmpirïnana,

. ny fidirana

ni fidirana,

. ny fivoahana

ni fivouâbana,

. nv betra aloa

ni bêtra alôûa,

. ny fanaovana taozavam-panja-

ni fanôvana tôzâvapandzakâna,

ni fanoumpôûana,

ni vôulamêna,

. nv volafotsy

ni vôûlafôûtsi,

• ny vy

ni vî,

ni varâbina,

ni firaka,

ni àrintàni,

es pierres précieuses. . . .

. ny vato sarobidy

ni vàtou sâroubïdi,

. ny metaly tsy voaempo ....

ni metâli tsi vouaêmpou,

FRANÇAIS. TRADUCTION. PRONONCIATION

trânou fanefêna,

le fourneau

ni lafôrou,

ni tâfoufoûrana,

ni rïandriâna,

le marteau

ni maroutôTi,

ni fântsika,

ni tândra,

ni saïkirôû,

ni saïkirôû miliôTiroundôTiha,

ni faraïngou,

la barre (de fer). . . .

ni àndzabï,

ni rabôTia,

ni tsôûfa,

ni compas,

l'équerre

. . . ny laikera

ni laikêra,

le fil à plomb

. . . nv pilao fandaujana

ni pilô fandandzâna,

ni zâvatra tëlou zôTirou.

ni mïssi zôûrou soukëra,

ni mitôûvi lâfi ëfatra,

l'angle

. . . ny zavatra manana zoro. . . .

ni zâvatra manana zôTirou.

ni vôûdini, fanambânini.

ni lâfini,

ni afouvôTiani,

ni fitouërana,

ni fantsakâna,

ni lôûharânou,

ni rânoundrïaka,

ni fanefêna (fiassâna),

ni mpanô râlitra madïnika,

ni mpanôussoudôûkou,

ni tambâtou,

le charpentier

. . . ny mpandrafitra

ni mpandrafitra,

ni mpanô hïdimbàravârana.

ni bîdiinbâravârana,

ni mpanëfi vilâni,

ni tavouâra,

ni louvïa tâni,

ni vîfôûtsi,

ni fanîtsou,

ni fîrapôûtsi,

ni glâsse fissoutrôûana

le verre de lampe . . .

... ny giloby amy ny fanaovan-jiro.

ni globe ami ni fanûvandzlrou

ni kôûpe,

ni kapôka,

ni kasserôle,

ni fanendâssana,

le gril

ni fitounôûankëna,

ni vilâni,

ni louvïa,

la serviette

. . . ny famaohan-tanana (sarireta .

ni famaôûhantânana (sârivëta

lâmbandatàbatre,

ni àrounakândzou ânoulôûana.

ni lavënouna,

ni carafe,

ni fanatantavânana,

ni barïka këli,

ni gamëla,

les pincettes

ni tândra këli,

ni sëza bê,

ni vâravârankëli bâzou

ni likôupaka,

FRANÇAIS

la dentelle

la soie

la laine

la cotonnade

la cire

le miel

l'histoire

la géographie

la grammaire

l'écriture

la conversation

la parole

le coton

le fil

l'aiguille

le dé à coudre

les cartes à jouer

la monnaie (l'argent coupé; . .

le sou

le centime

le franc

la pièce de cinq francs ....

l'intention

le désir

la volonté

l'intelligence

le courage

la lâcheté

la mémoire

l'âme

le corps

les facultés intellectuelles . . .

les sens

la vue

le goût

l'odorat

l'ouïe

le toucher

l'accord

le désaccord

la querelle

l'union

la désunion

la maladie

la hlessurc

le remède

la guérison

le malaise. .

le repos.

la force

la faihlesse

l'attente

le départ

l'arrivée

la tente

dresser une tente

le piquet

la corde

le paquet

VOCABULAIRE

TRADUCTION

ny dantely

ny lasoa (landy)

ny volon'ondry

ny soga

ny savoka

ny tantely

ny tantara

ny (ianarana momba ny toelry ny tan y,

ny gramera

ny sora-tânana

ny resaka

ny teny

ny landihazo

ny kofehy (taretra)

ny fanjaitra

ny fanosehana, entinamanjailra.

ny karatra filokana ......

ny vakivakim-bola

ny varifitoventy

ny ampahadimin'ny varifitoventy.

ny iraimbilanja

ny ariary na farantsa

ny hevitra

ny faniriana

ny sitra-po

ny saina

ny herim-po

ny hahosana

ny hevitra (saina)

ny fanahy

ny vatana

ny zavatra momba ny saina . .

ny fandrenesana

ny fahitana

ny fanandramana

ny fanamboloana

ny fandrenesana (antsofina) . .

ny fitsapana

ny fifanarahana

ny tsy fifanarahana

ny fifandirana

ny fikambanana

ny tsy fikambanana

ny aretina

ny ratra

ny fanafody

ny fahasitranana

ny harisarisa

ny fialantsasatra

ny hery

ny hahosana

ny fiandrasana

ny fialana

ny fahatongavana

ny lay

manangana lay

ny tsimatry ny lay

ny tady

ny anentan-javatra

PRONONCIATION

in dantëli,

m lasoie (lândi),

ni vôûlounôûndri,

ni sôûga,

ni sâyouka,

ni tantëli,

ni tantâra,

ni (ianârane môûmba ni tôTictri

ni tâni, ni gramêra, ni soûratânana, ni rêssaka, ni têni, ni lândihâzou, ni kouféhi (tarêtra), ni fandzaïtra,

ni fanoussêhana, ëntina mandzaïtra,

ni kâratra filoukâna,

ni vâkivakïm-bôûla,

ni vârifitouvënti,

ni ampâhadîmini vârifitouvënti.

ni iraïmbilândza,

ni arïari na farântsa,

ni hëvitra,

ni fanirïana,

ni sïtrapôû,

ni saïna,

ni hërimpôû,

ni hahôûssana,

ni hëvitra (saïna),

ni fanàhi,

ni vàtana,

ni zâvatra môûmba ni saïna,

ni fandrënessana,

ni fahitâna,

ni fanandrâmana,

ni fanamboulôTiana,

ni fandrënessana (antsôûfina),

ni fitsapàna,

ni fifanarahana,

ni tsi lifânarâhana,

ni fifandirana,

ni fikambànana,

ni tsi fikambànana,

ni arêtina,

ni ràtra,

ni fanafôudi,

ni fahassitrànana,

ni hârîssarïssa,

ni fiâlantsâssatra,

ni hëri,

ni hahôûssana,

ni fiandrâssana,

ni fialàna,

ni fahatoungâvana,

ni laï,

manàngana laï, ni tsïmatri ni laï, ni tâdi,

ni anêntandzâvatra,

FRANÇAIS. TRADUCTION. PRONONCIATION

le crochet ny farangon-javatra ni faràngoundjâvatra.

l'anneau ny masom-by ni mâssoumbï.

la planche ny hazo fîsa'ka ni hàzou fissaka,

le plancher ny rihana ni rîhana,

le madrier ny hazo matevina ni hàzou matëvina,

la bonté ny hatsaram-po ni batsarâm-pôû.

la douceur ny halemem-panahy ni halemëmpanâhi,

la patience ny faharetana . ni faharëtana.

l'impatience ny tsy faharetana ni tsi faharetana,

la résistance ny fikirizana ni fikirizana,

la modestie ny fahamaotonana ni fahamaoutôûnane

la fermeté ny hamafiana ni bamafïana,

l'opiniâtreté ny ditra ni dîtra,

la résolution ny fandevonana ni fandevôTinana,

l'indécision ny fisalasalana ni fissâlassalâna,

la joie ny hafaliana ni hafalïana.

le bonheur ny fahasambarana ni fabassambârana.

la tristesse ny alahelo ni âlahêlou,

la satisfaction ny fabafabam-po ni fabafâbampôTi,

le mécontentement ny basosorana ni hassoussôTirana,

la colère ny hatezerana ni batezêrana,

le deuil ny fisaonana ni fissônana,

l'événement ny zavatra miseho ni zâvatra misséhou,

l'affaire ny raharaba ni râbarâha,

l'incident ny zavatra sendrasendra. ... ni zâvatra séndrassûndra.

l'accident ny loza ni lôûza,

la guerre ny ady ni âdi,

le combat ny ady ni âdi,

la bataille ny ady ni âdi,

l'attaque ny fananibana ni fananïhana.

la défense ny fandrarana ni fandraràna.

le meurtre ny famonoana olona ni famounoiiana ôûlouna.

la prise d'une ville ny fakana vobitra iray .... ni fakâna vcïïibitra irai.

la capture ny fisamborana ni fissambôurana,

la vente ny lavanty ni lavënte,

l'achat ny fividianana ni fividiânana.

la fuite ny fandosirana ni fandoussîrana,

le succès ny fanambinana (fahombiasana). ni fanambînana ; faboumbiàssa-

na),

l'insuccès ny tsy fanambinana ni tsi fanambînana.

le fossé ny hady ni hâdi,

le pont ny tetezana ni tetêzana,

le ruisseau ny lakan-drano ni làkan-drânou.

l'herbe ny ahitra ni àhitra.

la voile ny lain-tsambo ni laîntsàmbou.

l'étotfe ny lamba ni lâmba,

le drap ny dara ni darâ.

le cuir ny hoditra ni hôTiditra,

la laine ny volonondry ni vôûlounôûndri,

le coton ny landihazo ni lândihàzou.

la rabane ny sadiadiaka (jiafotsv) .... ni sadïadîaka (dzïafôutsi),

le linge ny lamba fitafiana ni lâmba litafïana,

le ruban ny riba ni ribàn,

le cordon ny tady (kofehy) ni tâdi (koufëhi),

le berger ny mpiandry ondry ni mpiândri ôûndri,

le troupeau ny andiam-biby ni andïambibi,

le journal ny gazety ni gazette,

la page ny pejy ni pëdzi,

le gâteau ny moïb mamy ni môûfou mâmi,

la chandelle ny fanaovan-jiro ni fanôvandzîrou,

le suif ny jabora ni dzabôûra,

VOCABULAIRE

FRANÇAIS

TRADUCTION

MIONONCIATION.

ni lavënouna,

. . ny dity (gilio)

ni diti (guilîou),

ni vâta kéli,

ni bourmissindôïikou,

le balai

ni koufâfa,

la plume (d'oiseau). . . .

ni vôTdoumbônrouna,

ni birô,

le salon

ni êfitrânou,

la salle à manger

. . nv efi-trano fibinanana ....

ni êfitrânou fibinanana,

la chambre à coucher. . .

. . nv efi-trano fandriana

ni êfitrânou fandriana,

le grenier

ni lâvabâri.

les latrines

nv lava-tav (fivoabana) ....

ni lâvataï (fivouàbana),

la boulangerie

ni fanaôTivamoûfou,

. . nv mpanao mofo

ni mpanaôTi rnôûfou,

l'épicerie

nv zava-manitra fanao amy nv

ni zàva-mânitra fanaôû âmi ni

nabandro,

nabândrou,

ni mpivâroutra épicier,

ni fivarôûtana bênakissôTia,

ni mpivâroutra bënakissôûa,

ni mpandidi akândzou,

ni mpanâtsindzâra,

ni mpivâroukëna,

ni famounoûana bïbi,

ni mpano sahâfa,

ni trânoumpitâratra,

ni mpamëtaka fitâratra,

ni mpamouss;l\ i.

ni tântsâmbou mabaï,

ni mpiândri vâravârana,

ni dôûcteur,

l'ingénieur

. . nv tompo marika amy ny la-

ni tôûmpou mârika âmi ni lâ-

lambe,

lambê,

ni mpôTinina âmi ni zâna-tûni,

la fête

ni fêle.

ni mariâze fanambadiana),

m fabaterâbana,

ni IakoulôTissc,

ni fêou,

le signal

. . nv famantarana

ni famantarana,

l'instant

ni tâpakândrou,

ni liaroTivana.

ni fiambënana,

l'escorte (action)

ni mpanàraka,

ni fangatàbana,

ni fandavana,

ni fangatâbana,

ni fanassâna,

ni dâbliôû,

ni tôûkou;

ni fizarâna,

. . ny tontaly (an-kapo-beny) . . .

ni tountâli (ankâpoubêni),

. . nv tontolo (rebctra)

ni tountoûlou (rehëtra),

le cvclone

ni tafïoudrïvoutra,

la trombe

. . nv rambon-danitra

ni râmboundânitra,

. . ny andianv irav tarika ....

ni andïani irai târika,

la tour

. . nv lîtodiana.

ni fitoudiana,

ni lavarângana,

ni lafôûre,

ni brique.

ni tànimângue,

ni trânou fanaouvane tànimângue.

FRANÇAIS

TRADUCTION

i'RONOXCIATION.

ni soukaï,

la pile d'un pont

. . ny tongo-tetezana

ni tôûngou-tetêzana,

ni zâvatra mifanoungôT:a,

ni vôûngam-bî,

le musulman

ni silâmou,

. . ny Farantsay

ni Farantsaï,

ni Englîsse,

. . ny Jerimanina

ni Dzêrimâna,

. . ny ISorejiana

ni Noredziâna,

ni Arâbou,

ni Indiâna,

ni Comoriâna.

ni Sâkalâve,

ni vahïni,

ni foûtsi,

ni tôûmpou,

ni andrîana,

. . nv arnbanivohi-dahv

ni ambânivôTdiidâhi.

l'homme libre

ni hôûva,

ni andêvou,

. . nv tompomenakelv

ni tôTimpoumênak("li,

. . ny zanak'andriana

ni zânakandrïana,

ni mpandzâkalâlii.

ni mpand/.âkavâvi,

. . ny fanjakana. . . ■

ni fandzakâna.

l'administration

. . nv iitoiidram-panjakana ....

ni fitoundrâmpandjakâna,

le journal officiel

. . ny gazctim-panjakana

ni gazëttempandzakâna.

. . ny mpanao raharaham-panjakana

ni mpanâou râharâhampai

. . ny lehihen' ny vohitra ....

kâna, ni lêhibëni vôûhitra,

ni mpissôTikitra,

ni mpanaoû sâri,

ni fissoukîrana,

ni sâri,

ni bîbi,

. . ny tafio-drivotra

ni tafïoudrlvoutra,

. nv faharendrehana

ni fiharendrêhana,

ni hârambâtou,

ni tôûhatra,

ni demôûni,

ni vâta.

ni parâki,

ni fêou,

ni harâtou,

ni sîssa,

. nv aro-fanina

ni âroufânina,

ni tôTihatra,

ni vouâdi,

. nv tsato-kazo

ni tsâtoukâzou,

. nv taratasv filazana apetaka . .

ni târatâssi fdazâna apêtaka.

ni pêtatâratâssi,

le plateau de la balance. . .

. nv lela-mizana

ni lêlamizâna,

. nv kininina

ni kininina,

. ny bosoa

ni boussôûa,

le tire-bouchon

. nv fanalana bosoa

ni fanalâna boussôûa,

nv famantarana avaratra. . . .

ni famantarana avâratra,

ni mâssoulâvitra,

ni ânjakôûditra,

ni fitouêran-dzâvatra.

ny voatavo fasiandrano ....

ni vouatâvou fasîandrânou,

11 v zepirona

ni zeprôna,

VOCABULAIRE

Page 1