LA PRATIQUE DES TENTATIONS
Si la guerre est formidable, nos armes sont divinement trempées. — Sans parler ici des immenses ressources d'invulnérabilité et de force que nous dispensent la grâce et les Sacrements, trois victorieux secours contre nos tentations nous sont marqués dans l'Ecriture : la vigilance, la mortification, la prière.
(1) Mortificate... avaritiam quœ est simulacrornm servitiis.
(Goloss. Iir.)
Il nous faut la vigilance. — C'est la vertu première du combattant. Si les postes ne sont plus gardés, si lacité reste ouverte, si la discipline rigoureuse fait défaut dans l'armée, l'issue de la guerre ne peut manquer d'être désastreuse (1).
Malheureusement la vigilance nous fait trop souvent défaut. Nous nous engageons légèrement dans quelque occasion dangereuse (2). — Nous laissons croître en nous quelque
{]) Gum autem pertransissent seiotem dies, factum est verbiim Domini ad me, dicens :
Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israël; et audies de ore meo verhum, et annuntiabis eis ex me.
Si, dicente me ad impiiim : Morte morieris, non annuntiaveris ei, neque locutus fueris ut avertatur a via sua impia, et vivat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram.
Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ah impietate sua, et a via sua impia, ipse quidem in iniquitate sua morietur; tu autem, animam tuam liberasti.
Sed et si conversus justus a justitia sua fuerit, et fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo ; ipse morietur quia non annuntiasti ei, in peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitise ejus quas fecit, sanguinem vero ejus de manu tua requiram.
Si autem tu annuntiaveris justo ut non peccet justus, et ille non peccaverit, vivens vivet, quia annuntiasti ei, et tu animam tuam liberasti.
Et facta est super me manus Domini, et dixit ad me : Surgens egredere in campum, et ibi loquar tecum.
(Ezech. III.)
(2) Audivit Josephus, Zacharise lilius, et Azarias, princeps virtutis, res bene gestas, et prrelia qnm facta sunt,
Et dixit : Faciamus et ipsi nobis nomen, et eamus pugnare adversus gentes quse in circuitu nostro sunt.
Et priecepit his qui erant in exercitu suo, et abierunt .Tamniam.
Et exivit Gorgias de civitate, et viri ejus obviam illis in pugnam.
Et fagati sunt Josephus et Azarias usque in fines .Judœœ; et ceciderunt illo die de populo Israël ad duo millia viri, et facta est fuga magna in populo,
Quia non audierunt Judam et fratres ejus, existimantes fortiter se facturos.
Ipsi autem non erant de semine virorum illorum per quos salus facta est in Israël.
Et viri Juda magnificati sunt valde in conspectu omnis Israël, et gentium omnium ubi audiebatur nomen eorum.
Et convenerunt ad eos fausta acclamantes.
Et exivit Judas, et fratres ejus, et expugnabant filios Esau, in terra quse ad austrum est; et'percussit Ghebron et lilias ejus, et muros ejus et turres succondit igni in circuitu.
passion inquiétante. — Nous laissons notre ennemi nous envahir à notre insu. — En même temps les remparts de notre àme sont en ruine, notre piété est défaillante, nos forces spirituelles sont tombées (1).
Il nous faut la mortification. — Jamais doctrine ne fut plus urgente à rappeler que celle de la mortification chrétienne. A l'heure actuelle un inconcevable laisser-aller a élargi toutes les barrières, forcé toutes les issues. Quel catholique sait encore refuser à sa curiosité les lectures dangereuses? à ses yeux les spectacles immodestes ? à ,son cœur les émotions énervantes? Littérature, théâtre, musées, lieux de plaisirs, tout nous offre de malsaines et enivrantes sollicitations au péché (2).
Et movit castra ut iret in terram alienigenarum, et perambulabat Samariam.
In die illa ceciderunt sacerdotes in bello, dum volunt fortiter facere, dum sine consilio exeunt in prsslium.
(I Macchab. V.)
(i) Recordata est Jérusalem dieruin afflictionis suse, et prsevaricationis omnium desiderabilium suofum, quse habuerat a diebus antiquis, cum caderet populus ejus in manu hostili, et non esset auxiliator; viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus.
Peccatum peccavit Jérusalem, propterea instabilis facta est; omnes qui glorificabant eam spreverunt illam, quia viderunt ignominiam ejus, ipsa autem gemens conversa est retrorsum.
Sordes ejus in pedibus ejus, nec recordata est finis sui; deposita est vehementer, non habens consolatorem : Vide, Domine, afflictionem meam, quoniam erectus est inimicusl
Manum suam misit hostis ad omnia desiderabilia ejus, quia vidit gentes.
Mulieres in Sion humiliaverunt, et virgines in civitatibus Juda.
Principes manu suspensi sunt; faciès senum non erubuerunt.
Adolescentibus impudice abusi sunt, et pueri in ligno corruerunt.
Senes defecerunt de portis, iuvenes de choro psallentium.
(Tren.)
(2) Et increpavit illum Jésus, et exiit ab eo dœraonium, et curatus est puer ex illa hora.
Tune accesseruntdiscipuli ad Jesum secreto, et dixerunt : Quare nos non potuimus ejicere illum?
Dixit illis Jésus : Propter incredulitatem vestram : amen quippe dico vobis, si habueritis fidem, sicut granum sinapis, dicetis monti huic : Transi hinc illuc, et transibit; et nihil impossibile erit vobis.
Hoc autem genus non ejicitur nisi per orationem et jejunium.
(Matth. XVII.)
Il nous faut la prière. — Le Sauveur, à la vigilance et à la mortification, joint la prière. — La prière, parce que nous sommes trop faibles et nos ennemis trop puissants. — La prière, parce que Dieu seul est et veut être notre secours, notre protection, notre salut (1).
(1) (^uoniam quis Deus prseter Domirmm? aut quis Deus prseter Deum nostrum?
Deas qui prsecinxit me virtate, et posait immaculatam viam meam ;
Qui perfecit pedes meos tanquam cervorum, et super excelsa statuens me.
Qui docet manus meas ad praelium; et posuisti, ut arcum sereum, brachia mea;
Et dedisti mihi protectionem salutis tuae, et dextera tua suscepit me ;
Et disciplina tua correxit me in finem, et disciplina tua ipsa me docebit.
Dilatasti gressus meos subtus me; et non sunt infirmata vestigia mea.
Persequar inimicos meos, et comprehendam illos; et non convertar donec deticiant.
Gonfringam illos, nec poterunt stare; cadent subtus pedes meos.
Et prsecinxistime virtute ad bellum, et supplantasti insurgentes in me subtus me.
Et inimicos meos dedisti mihi dorsum, et odientes me disperdidisti. (Psal. XVII.)
Un sage posait cette énigme : « De forti egressa est dulcedo. ■) — La force on l'avait expérimentée sur la terre. Mais, laissée à elle-même, la force estrade, tyrannique, sans entrailles. — La douceur peut aussi se rencontrer, quoique plus rarement, sous le regard. Mais, laissée à elle-même, la douceur est faible, timide, inconsistante. Dieu seul et la grâce jaiilie de la Rédemption, dénouent l'énigme posée par Samson : (( De forti egressa est fortitudo. » — La force unie à la douceur, c'est l'Homme-Dieu Lui-môme, que le prophète Isaïe nommait: « Un x\gneau dominateur. »
Tel fut le Christ, tel sera le catholique, qui seul saura unir à une invincible force une inaltérable douceur.
Pourquoi la force? Parce que de cathohque est ici-bas le soldat du Christ « Bonus miles Christi. » Parce que Jésus-Christ a dit cette grave parole « Non veni pacem mittere » Parce que le dépôt sacré dont le catholique à la garde est attaqué furieusement par de multiples adversaires.
Le catholique est donc un homme de combat? Oui, mais d'une espèce nouvelle, étrange, et telle que Dieu seul la pouvait créer. Le catholique est aussi doux qu'il est fort, aussi inofifensif qu'il est intrépide « Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. »