‹ Guide du prêtre dans ses prédications choix et développements des sujetsChapitre 9 sur 138 · L'EUCHARISTIE PRODIGUE L'AMOUR · texte numérisé non relu

L'EUCHARISTIE PRODIGUE L'AMOUR

L'âme chrétienne quand elle déchire le voile de la foi, qu'elle met à nu les merveilles du Tabernacle et qu'elle contemple l'Homme-Dieu qui y réside, trouve réunis ensemble les plus irrésistibles motifs d'aimer.

Là est la beauté infinie. — Le cœur humain est ainsi fait que là où quelque beauté rayonne il s'arrête interdit, il tressaille, il est ravi, il est captif.

Or si Dieu a répandu dans les créatures, s'il a surtout fixé sur le front de l homme (1) quelques reflets de beauté, luimême, lui seul en est le foyer infini. Dieu résume tout ce que l'univers renferme de suave et de beau. — Quand son Verbe se fit chair, il apporta en dot à cette nature humaine qu'il assumait une inénarrable beauté (2).

(0 Multi dicunt : Quis ostendit nobis boiia?

Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine; dedisti Isetitiam in corde meo, (Psal. XLI.)

(2) Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis : propterea benedixit te Deus in seternum.

Accingere gladio tuo super fémur tuum, potentissime.

Specie tua et pulchritudine tua intende, prospère procède, et régna.

28 l'eucharistie sacrement d'amour

Aussi, à peine la création eut-elle aperçu, « le plus beau des enfants des hommes » qu'elle tressaillit tout entière d'admiration et d'amour, <( omnes discurrerunt. » Voyez Jésus- Christ parcourir, sous les charmes de sa victorieuse beauté, les campagnes de Galilée ou de Judée, les foules ravies s'attachent à ses pas, le suivent au désert, s'enfoncent, oublieuses de leur nourriture, dans des solitudes arides (1).

Propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam : et deducet te mirabiliter dextera tua.

Sagittae tua3 acutas, popiili sub te cadent : in corda inimicorum Régis.

Sedes tua, Deus, in sseculum sseculi : virga directionis, virga regni tui.

Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem : propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo laetiiise prse consortibus tuis.

Myrrha, et gutta, et casia a vestimentis tuis, a domibus eburneis : ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo.

(Psal. XLIV.)

Dilectus meus misit manum suam per foramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus.

Surrexi ut aperirem dilecto meo; manus mese stillaverunt myrrham, et digiti mei pleni myrrha probatissima.

Pessulum ostii mei aperui dilecto meo; at ille declinaverat, atque transierat. Anima mea liquefacta est, ut locutus est; qusesivi, et non inveni illum; vocavi, et non respondit mihi.

Invenerunt me custodes qui circumeunt civitatem; percusserunt me, et vulneraverunt me. Tulerunt pallium meum mihi custodes murorum.

Adjuro vos, filise Jérusalem, si inveneritis dilectum meum, ut nuntietis. (Gantiq. V.)

Dilectus meus descendit in hortum ad areolam aromatum, ut pascatur in hortis, et lilia colligat.

Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia.

(Gantiq. V.)

In lectulo meo, per noctes, qusesivi quem diligit anima mea; quaesivi illum, et non inveni.

Surgam, et circuibo civitatem; per vicos et plateas quseram quem diligit anima mea; quaesivi illum, et non inveni.

(Gantiq. III.)

(1) Illi autem statim, relictis retibus et pâtre, secuti sunt eum.

Et circuibat Jésus totam Galilaiam, docens in synagogis eorum, et praedicans evangelium regni, et sanans omnem languorem et omnem infirmitatem in populo.

Et abiit opinio ejus in totam Syriam, et obtulerunt ei omnes maie habentes, variis languoribus et tormentis comprehensos, et qui daemonia habebant, et lunaticoset paralyticos; et curavit eos.

Et secutae sunt eum turbœ multae de Galilaea et Decapoli, et de Jerosolymis, et de Judsea et de trans Jordanem.

(Matth. IV.)

l'eucharistie sacrement d'amour 29

Ce premier rayon de la divine beauté était cependant bien faible encore, puisqu'il s'écbappait d'une chair mortelle et expialrice. Mais au ciel'? Mais dans les splendeurs de la résurrection ? mais dans l'épanouissement complet de sa beauté divine et humaine, qu'est-ce donc que Jésus? Qu'estil pour les saints et les anges qui le contemplent(l)? qu'cst-il

Et statim Jésus in semetipso cogrioscens virlutem quai exierat de illo, conversus adturbam, aiebat : Quis tetigit vesLimeuta mea?

Et dicebant ei discipuli sui : Vides turbam comprimentein te, et dicis : Quis me tetigit?

Et circumspiciebat videre eam, quœ hoc fecerat.

(Marc. V.)

Post hsec abiit Jésus traiis mare Galilaiaî, quod est Tiberiadis;

Et sequebatur eum multitude magna; quia videbant signa qua; faciebat super bis qui infirmabantur.

Subiit ergo in montcm Jésus; et ibi sedebat cum discipulis suis.

Erat autem proximum pascha, dies festus Judaiorum

Qaum sublevasset ergo oculos Jésus, et vidisset quia multitudo maxima venit ad eum, dixit ad Philippuin : Unde ememus panes, ut manducent hi? (Joan. Vi.)

Altéra die,turba quse stabat transmare, vidit quia navicula alia non erat ibi nisi una, et quia non introisset cum discipulis suis Jésus in navim, sed soli discipuli ejus abiissent.

Aliae vero supervenerunt naves a Tiberiade juxta locum ubi manducaverant panem, gratias agente Domino.

Quum ergo vidisset turba quia Jésus iion esset ibi, neque discipuli ejus, ascenderunt in naviculas, et veneruntCapharnaum quaerentes Jesum.

Et quum invenissent eum trans mare, dixerunt ei. Rabbi, quando hue venisti? (Joan. VI.)

Plurima autem turba staverunt vestimenta sua in via; alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via ;

Turbee autem, quœ praecedebant, et quse sequebantur, clamabant, dicentes : Hosanna filio David : Benedictus qui venit in noniine Domini : hosanna in altissimis.

Et quum intrasset Jerosolymam, commota est universa civitas, dicens : Quis est hic?

Populi autem dicebant : Hic est Jésus propheta a Nazareth Galil£ea3. (Matth. XXI.)

(1) Et unus de senioribus dixit mihi : Ne fleveris; ecce vixit leo de tribu Juda, radix David, aperire librum, et solvere septem signacula ejus.

Et vidi : et ecce in medio throni et quatuor animalium, et in medio seniorum, agnum stantem tanquam occisum, habentem cornua septem, et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei, missi in omnem terram.

Et venit, et accepit de dextera sedentis in throno librum.

Et quum aperuisset librum, quatuor animalia et viginti quatuor seniores ceciderunt coram agno, habentes singuli citharas, ephia-

30 l'eucharistie sacrement d'amour

pour rame chrétienne qui, dès ici-bas, sait en découvrir les charmes infinis : « Sed quid invenientibus? »

Là est la bonté infinie. — l** Dieu, s'est montré à nous sous des aspects divers. — Dans la création sa grandeur nous est dépeinte, sa puissance apparaît, sa force invincible soutient cet immense ensemble (1). « Quam admirabile est nomen tuum in universa terra. » — Parfois c'est de son courroux redoutable dont il nous donne de grandioses visions. Il dit et la terre tremble : « contremuit terra. » Sa justice se montre, ses vengeances éclatent, les flots du déluge grondent, Sodome est en flammes, les empires prévaricateurs sont anéantis: « Exurgat Deus et dissipentur inimici ejus(2), » Partout

las aureas plenas odoramentorum, quse sunt orationes sanctorum;

Et cantabant canticum novum, dicentes : Dignus es. Domine, accipere libriim, et aperire signacula ejus : quoniam occisus es, et redemisti nos Deo in sanguine tuo ex omni tribu, et lingua, et populo, et natione :

Et fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotes; et regnabimus super terram. (A.poc. V.)

(1) Super hoc expavit cor meum, et remotum est de loco suo. Audite auditionem in terrore vocis ejus, et sonum de ore illius

procedentem.

Subter omnes caelos ipse considérât, et lumen illius super terminos terrse.

Post eum rugiet sonitus, tonabit voce magnitudinis suœ; et non investigabitur, cum audita fuerit vox ejus.

Tonabit Deus in voce sua mirabiliter, qui facit magna et inscrutabilia,

Qui prsecipit nivi ut descendat in terram, et hiemis pluviis, et imbri fortitudinis suae;

Qui in manu omnium hominum signât, ut noverint singuli opéra sua.

Ingredietur bestia latibulum, et in antro suo morabitur.

Ab interioribus egredietur tempestas, et ab arcturo frigus.

Fiante Deo, concressit gelu, et rursum latissimse funduntur aquae.

Frumentum desiderat nubes, et nubes spargunt lumen suum.

Quœ lustrant per circuitum,quocumque eas voluntas gubernantis duxerit, ad omne quod prseceperit illis super faciem orbis terrarum. (Job. XXXVII.)

(2) Videte quod ego sim solus, et non sit alius Deus prseter me. Ego occidam, et ego vivere faciam : percutiam, et ego sanabo,

et non est qui de manu mea possit eruere.

Levabo ad cœlum manum meam, et dicam : Vivo ego in seternum.

Si acuero ut fulgur gladium meum, et arripuerit judicium manus mea :

l'eucharistie sacrement d'amour 31

la splendeur de sa gloire recouvre ses œuvres. « Operuit cœlos gloria ejus. Cœli enarrant gloriam. »

2^ Au jour de r Incarnation. — Ce fut avec stupeur que le monde aperçut son Dieu sous les dehors les plus humbles, c'est un enfant fragile, c'est « le plus doux des hommes ». II a dissimulé sa gloire, il a étouÎFé l'éclat de sa divinité ; tous l'approchent ; Madeleine est à ses pieds, Jean repose sur son cœur, les petits enfants l'entourent. Il est amour, il est bonté, il est suavité infinie (1).

3*^ Dirons-nous plus? L'Homme-Dieu poussera-t-il plus loin les témoignages de sa bonté ? Oui dans l'Eucharistie. Dans son Tabernacle, Jésus est plus doux, plus inoffensif, plus patient, plus victime; ses longs jours du Tabernacle se passent à nous aimer et à nous multiplier les preuves de cet amour (2).

Reddam ultionem hostibus meis, et his qui oderuat me, retribuam.

Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes,

De cruore occisorum, et de captivitate, nudati inimicorum capitis.

Laudate, gentes, populum ejus : quia sanguinem servorum suorum ulciscetur :

Et vindictam retribuet in hostes eorum, et propitius erit terrae populi sui. (Deut. XXXII.)

(1) Parvulus enim natus est nobis, et filius datus est nobis; et factus est principatus super humerum ejus; et vocabitur nomen ejus, Admirabilis, Gonsiliarius, Deus, Fortis, Pater futuri seculi, Princeps pacis.

Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis; super solium David, et super regnum ejus sedebit, ut confirmet illud et corroboret in judicio et justitia, amodo et usque in sempiternum; zelus Domini exercituum faciet hoc.

Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israël.

(Isai. IX.)

Quum autem benignitas et humanitas apparuit salvatoris nostri Dei,

Non ex operibus justitiae quse fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis et renovationis Spiritus sancti,

Quem effudit in nos abunde per Jesum Ghristum salvatorem nostrum; (Tit. III.)

(2) In tantum melioris testamenti sponsor factus est Jésus.

Et alii quidem plures facti sunt sacerdotes, idcirco quod morte prohiberentur permanere :

Hic autem eo quod maneat in seternum, sempiternum habet sacerdotium.

32 l'eucharistie sacrement d'amour

Là est le dévouement infini. — Elle est longue, elle est toute remplie de merveilles, la carrière de dévouement de riIomme-Dieu; carrière immense, dont le point de départ est au ciel, dont le terme dernier est au Tabernacle. « Exultavit ut gigas ad currendam viam. n « Transiliens montes. » Admirables essors, saillies merveilleuses qu'il nous faut contempler.

i^ Au ciel dans le sein de son Père. — Le Fils de Dieu aime d'un incompréhensible amour sa frêle créaturer. Mais quoi ! comaient [aimer un néant? « Quid est homo ut apponas cor? )) Que fera Dieu pour nous rendre dignes d'être aimés de Lui? 11 nous élève, il nous ennoblit, il nous divinise ; voici l'innocence, voici la grâce, voici l'être surnaturel et divin déposé en nous (i).

2° Mais, ô Jésus, cette créature humaine que vous aimez, elle est ainsi faite que, tributaire des sens, c'est aux sens qu'elle en appelle ; l'amour de l'invisible ne lui peut suffire et c'est sur la terre, c'est un semblable, qu'elle veut aimer. « Ouis mihi det te fratrem? » — Par un premier dévouement le Verbe se penchait vers nous, par un second il sHncarne,

Unde et salvare inperpetimm potest accedentes per semetipsum ad Deuin, seinper vivens ad interpellaudum pro nobis.

Talis enim decebat ut nobis esset pontifex, sanctus, iiinocens, impollutus, segregatus a peccatoribus, et excelsior cœlis factus,

Qui non liabet necessitatem quotidie, quemadmodum sacerdotes, prius pro suis delictis hostias offerre, deinde pro populi : hoc enim fecit semel, seipsum oiferendo. (Hœbr. VII.)

(1) In quibus et nos omnes aliquando conversati sumus in desideriis carnis nostrse, facientes voluntatem carnis et cogitationum, et eramus natura lilii ira3, sicut et cœteri :

Deus autem, qui dives est in misericordia, propter nimiam caritatem suam, qua dilexit nos,

Et quuni essenius inortui peccatis, convivificavit nos in Ghristo (cujus gratia estis salvati).

Et conrossuscitavit, et consedere fecit in cœlestibus in Ghristo Jesn;

Ut ostenderet in sseculis supervenientibus abundantes divitias gratise suae in bonitate super nos iii Ghristo Jesu.

Gratia enim estis salvati per fidem, et hoc non ex vobis : Dei enim donum est;

Non ex operibus, ut ne quis glorietur.

Ipsius enim sumus factura, creati in Ghristo Jesu in operibus bonis, quœ praeparavit Deus ut in illis ambulemus.

(Ephes. II.)

l'eucharistie sacrement d'amour 33

il se fait notre frère, il devient, selon nos ardents désirs, un Iloinine-Dieu: « traliain eos in funiculis Adam (1). »

3'^ Mais, o Jésus, le dévouement d'une Incarnation ne peut plus suilire: cette humanité, à laquelle vous vous dévouez, la voici prévaricatrice, souillée de crimes, objet de colère, vase de perdition, rejetée de Dieu et condamnée à une éternelle expiation 1 — Que fera notre Jésus ? — « Cum dilexisset suos in finem dilexit eos. >> Par un dévouement nouveau et plus incompréhensible II devient expiateur à notre place ; il subit notre peine et il meurt pour nous (2) : « Factus pro nobis inaledictuin. »

{\) Et ego quasi nutritius Ephraim : portabam eos ia Lrachiis meis, et nescieruiit quod curarein eos.

lu funiculis Adam traham eos, iu vinculis charitatis; et ero eis quasi exaltans jugum super maxillas eorum, et declinavi ad eum ut vesceretur. (Osée. XL)

Decebat eniui eum, propter quem omnia, et per quem omnia, qui muUos fiiios in gloriam addnxerat, auctorem salutis eorum per passioneni cousummare.

Qui enim sanctiQcat, et qui sanctificantur, ex uno omnes. Propter quam causam non confunditur fratres eos vocare, dicens :

Nuntiabo riomen tuum fratribus meis : in medio ecclesiae laudabo te.

Et iterum : Ego ero lidens in eum. Etiterum : Ecce ego, et pueri mei quos dédit mihi Deus.

Quia ergo pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse similiter participavit eisdem; ut per mortem destrueret eum qui habebat mortis imperiam, id est, diabolum;

Et liberaret eos qui timoré mortis per totam vitam obnoxii erant servituti.

Nusquam enim angelos apprehendit, sed semen Abrahas apprehendit.

Unde debuit per omnia fratribus similari, ut misericors fieret et fidelis pontifex ad Deum. (Hsebr. II.)

(2) Et dabit impios pro sepultura, et divitem pro morte sua, eo quod iniquitatem non fecerit, neque dolus fuerit in ore ejus.

Et Dominus voluit conterere eum in inlirmitate. Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longœvum, et voluntas Domini in manu ejus dirigetur.

Pro eo quod laboravit anima ejus, videbit et saturabitur. In scientia sua justificabit ipse justus servus meus multos, et iniquitates eorum ipse portabit.

Ideo dispertiam ei plurimos, et fortium dividet spolia.

(Isaï. LUI.)

Gonvivilicavit cum illo, donans vobis omnia delicta,

Delens quod adversus nos erat chirographum decreti, quod erat contrarium nobis, et ipsum tulit de medio, afligens illud cruci : T. III 3

34 l'eucharistie sacrement d'amour

4° 0 Jésus, avec votre mort ne finiront pas vos dévouemeats. De votre Sépulture glorieuse vous sortirez pour le sépulcre Eucharistique; vous vous y enfermerez dans un éternel silence. Nous, hélas I nous demeurerons insensibles, nous vous trahirons, nous vous outragerons, nous vous délaisserons (( durant d'innombrables jours, » nous serons pour vous (( la nation exaspérante » (1).

Là est Tamour martyr. — Ne l'oublions jamais, l'Eucharistie est avant tout un mémorial de mort. L'autel est un calvaire ; le sacrifice Eucharistique n'est pas autre que celui de la croix. Si à la croix Jésus s'immole sous un rite sanglant, le même amour, le même dévouement le font s'immoler mystiquement sur l'Autel (2). Dans l'Eucharistie tout me parle.de

Et exspolians principatus et potestates traduxit confidenter, palam triumphans illos in semetipso. (Goloss. II.)

(i) Gircuite vias Jérusalem, et aspicite, et considerate, et quaerite in plateis ejus an inveniatis virum facientem judicium, et quserentem fidem; et propitius ero ei.

Quod si etiam, Vivit Dominus ! dixerint, et hoc falso jurabant.

Domine, oculi tui respiciunt fidem; percussisti eos, et non doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam; induraverunt faciès suas supra petram, et noluerunt reverti.

Ego autem dixi : Forsitan pauperes sunt et stulti, ignorantes viam Domini, judicium Dei sui.

Ibo igitur ad optimates, et loquar eis; ipsi enim cognoverunt viam Domini, judicium Dei sui; et ecce magis hi simul confregerunt jugum, ruperunt vincula.

Idcirco percussit eos leo de silva, lupus ad vesperam vastavit eos; pardus vigilans super civitates eorum, omnis qui egressus fuerit ex eis capietur, quia multiplicatse sunt praevaricationes eorum, confortatse sunt aversiones eorum.

Super quo propitius tibi esse potero?FiIii tui dereliquerunt me, et jurant in his qui non sunt dii. Saturavi eos, et mœchati sunt, et in domo meretricis luxuriabantur.

Equi amatores et emissarii facti sunt; unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat.

Numquid super his non visitabo, dicit Dominus, et in gente tali non ulciscetur anima mea? (Jerem. V.)

(2) Et quum lacta esset hora, discubuit, et duodecim apostoli cum eo.

Et ait illis : Desiderio desideravi hoc pasclia manducare vobiscum, antequam patiar.

Dico enim vobis, quia ex hoc non manducabo illud, donec impleatur in regno Dei.

Et accepte calico, gratias egit, et dixit : Accipite, et dividite inter vos.

l'eucharistie sacrement d'amour 35

sa mort, tout me rappelle le drame émouvant de sa Passion, cette Hostie muette, ces blancs linceuls, ces espèces que la main du prêtre sépare et déchire, ces prières de mort, ces cérémonies, ces signes de croix répétés sans cesse: tout me ramène au Calvaire, tout me remet devant les yeux la mort subie pour moi par l'Amour martyr.

« 0 memoriale mortis Domini 1... Ave verum Corpus Domini, vere passum, iniinolatum in cruce pro homine ; cujus latus perforatum flaxit aqua et sanguine. »

Page 1