CUAP. LV. TRAITÉ DE MOSCOU, DE

Lithuaniae, primo quidem aHcrnara stabilire paccm, dcin mutuum pangcrc fœdus , tandem quosdam olim Andrusovi» cl per legatos habita} interloculionis huedum minus clare definitos arliculos ita supplere, ul omnes dissensiones mutua*que molcstia? abhinc in pcrpotuum scdcnlur; quod ejusdem omnipote.itis in Trinitale sancta glorificandi Dei gratia cl benedielionc , auxilio vero et intercessione Christianorum spei, Sanclissim» Domina; Nostrae Deiparae et semper Virginis .Maria;, omniumque Sanctorum precibus, Nos magnorum dominorum SS. Czarearum MM. inlimi consiliarii et sccrclarii , cl inagni domini S. R. M. et rcipublicaemagni plenaquc polestate pr.xulili )cgali,uiianimiconsensu ita inter se conlulimus, instiluimus et firmavimus , ut inter serenissimos et potentissimos magnos domino;», Dei gratia Czaros cl magnos duces, Johanmm Alcxietcitsch, Petrurm/tif Alexieiritsch, totius Magna?, Parvae et Albae Russi» autocratorcs, mullarumquc dilionum et provinciarum orientalium, occideutalium et septcnlrionalium aviticos et palcrnos successores , dominos et domina lorcs, SS. Czarcas MM., ex una; ex altéra vero parle inter scrcnissiinum ac potcnlissimum magnum dominum Joiupcvex III, Dei gralia regem Polonia;, magnum dueem Lithuaniae, Russia;, etc., S. R. -M. , eorumque successores et omnes rcipublicac , ulriusque populi ta m polonici , quam vero lilhuanici.ccclesiaslicos rcqueac secularcs, cl inter utrarumque vastarum dilionum subditos perpétua subsistai pax,ct christiana tranquillitas, lali, prout sequentibus arliculis clare laleque expressum est, modo, cl quidcm.

Art. 1. Abhinc in poslerum, vigorc bujus hicce institulie perpétua; pacis colcnda?ve tranquillitatis, omnes inimicilia;, dissensiones elallcrcalioitcs, quae a temporc rupti fœderis Poljanoviensis huedum osque in hodiernum diem, quo dicta perpétua conclusa exstitit pax,ex ulraque parle vel aperto bello, vel alio quoeunque liostili fovebanlur modo, totaliter praîscindanlur , scdcnlur, cl in futurum omni absque ultionc perpétua; lradcntur oblivioni ; pari ralionf omnes anlehac ad inilio , et post Huitum ultimum bclluin, usque ad hanc nuticee faclam perpétuant pacem , iuitorum traclaluum , titpolc Poljanoviensis perpelui fœderis, Aiidrusovia; et Moscuae vero habita» iulerloculiunis, qualcs demumcunque in iisdcni iuvcniuntur, arliculi et conslitutioncs abhinc in perpctuum lempus rejicianlur, neve uuquamiri memoriam revorentur; ex adverso vero, vigore instilula? praisenlis hujus firmissimx, perpétua;, tranquillae et sanclae pacis, sit inter magnos dominos nostros SS. Czareas MM. , et magnum dominum S. R. M. , et inter corum successores, utpolc fuluros magnos dominos Czaros cl magnos duces Russia; , ucenon magnos dominos reges poloniw magnosve duces Lithuaniae, eorumque

vastas diliones , terras cl civilates, tara cas, quas huedum possidebant, quam ctiam neoacquisitas , secundum faclam divisionera , et inter subditos utriusque partis , cujuscunquc demum il 1 ï conditions et status csscnl, renova ta ha;c constans firmata, illaesa et certa amicitia, fîdcs et tranquillitas in perpeluum lempus , quae ex ulraque parte, ut nimirum a SS. Czarcis MM. , ita quoque a R. M., eorumque successoribus , absque ulla lacsionc flrmilcr servari débet, et quidem ita, ul illi publico studenles bono lanquam fratres unus altcrius promoveat utilitalem , et in omni casu juste inter se procédant. Quae aclcrna pax, prout a inagnis dominis noslris SS. Ciareis MM. , ita quoque a magno domino S. R. M. , eorumque magnorum dominorum successoribus , ut cl a subdilis ulriusque partis, tant ccclcsiaslici quam sccularis status, servanda cl in perpétua tempora absque omni hesionc implcnda esse débet.

Art. 2. Tituli cl inscriptioncs magnorum dominorum nostrorum, SS. Czarearum MM., ita ul et S. R.M. ,apponcndi sunt omnibus lilteris, diplomatibus cl bullis ex ulraque parte , ac in omnibus sigillis absque ulla detractionc vel raulationc, prout summa dignilas cl honos corum exigit, ad exemplum buiece inslrumcnlo sub initium posilum; quod quidem lion solum SS. Czarearum MM. in confiniariis loris et civitatibus existentes praefecli , adminislratorcs cl his similes, quibus hœc scire necesse est . sed et S. M. R. scnalores, hetmanni cl alii in dignitalc posili homincs , institulo huic conformiler in omnibus lilteris et inslrumcntis alternalim praestare debent et tenentur , caventes sibi , ne spontanea mutilalione titulorum causa excilaudae inimicitia; praîbcalur. Omnes aulem ex cancellaria S. M. R., et ex confiniariis regni Polonia; magnique ducalus Lilhuaniae locis exmitti sol i la; lillerae, prout huedum usque ad conclusioncm hujus perpetui fœderis mos fuit, duranlibus nempe induciis,idiomatc polonico in fulurum quoque expediantur. Quodsi autem magui nostri domini, SS. Czareae MM., vel S. R. M. terras et loca quaedam Dco volcnle ab iuimicis suis occupaverint, eo lum illi accessioncs taies liluli* suis adncclcre jure possunl, née fœderi huic in minimum actionc hacc praejudicabunt. 1 1 lis autein hominibus, qui magnorum dominorum suoruiu inlcgros tilulos scire non possunl, licebit in lilteris aliisque corum scriplis médium corundem magnorum dominorum titulum, proul suij fincm pra?fationis bujus instrument! expressum est, apponcre. Eo tum vero, cum SS. Czareis MM. , vel S. R. M. accident legatos aliquorsum cxrailtcre, aut de aliis quibusvis rébus cum vicinis regnis et regibus quidquam consulerc, ubicunque demum necesse foret, vel in lilteris scriplis, vel instruments impressis aut pactis. cosdem nominare vel vero scribore, qrijdicunquc hoc idiomatc fieret, oportebit dicerç

PIÈCE JUSTIFICATIVE

Sua nt m C sa rearum Majestatum Russicarum et Sua Majestatis Regiœ Polonicœ. Ne autem ab hominibus confiniariis. iisque simplicibus et ignoranlibos, litulis utrorumque magnorum dorainorum quidquam detrahatur, et per id ansa inimicitia? prxbeatur, licebit cjusinodi hominibus, loco plenorum et medtorum titulorum , solummodo Suant m Csarearum Majestatum et Suœ Regiœ Majestatis scribere; prœfecti vero provinciarum, iisque similes, aut eorum locumlenentes utriusque dilionis horum magnorum dominorum in scribendis nomenclaturis et tilulis ila procedere debent, prout in hoc perpelui fœderis paclo superius in prœscnti articulo appositum exslat.

Art. 3. Pari ratione stipulamur et instiluimus , ut omnes terra; et loca praHerito beilo a regno Poloniae , magnoque ducatu Lilhuaniae avulsa, nimirum ciritas Smolensk cum urbibus et districlibus versus Wilepskienscm , Poluczkcnscm cl Ljutcnfem (Lucin) dislriclus jacetilibus . dein Dorogo- Imsch, Krasnoi, Bieloi cum suis locis, districlibus cl apperlineuliis in lali, in quali nunc inveniunlur, itatu, vigore prxvic iuduciarum Icmpore fada» stipulalionis, sub dominioSS. Czarcarum MM. perinancant, ila ut ex aiia parle po;iUc versus Rosla- »iam seplenlrionales civitalcs TschernigoIT, Slarodub, Novigorodck Severiensis , Poczcp et alia loca, simul cum intégra cis Boryslhenem jacenti Parva Russîa, cum civilalibus Neschin, Pcrejaslaw, fialurin, Pollava, Percwolotschna, aliisque hujusec l'arv* Russiae adhœrenlibus civitalibus, terris, locis, qualilercunquc demuin illa appcllarenlur, euro omnibus districlibus, pagis , villis, el in iis cujuscunque condiliouis degenlibus liominibus cl apperlineuliis , prout teuorc induciajrum huedum sub dominiu SS. Czarcarum Slajeslalum exstiterunl, inposlerum quoque sub cadem potcstalc perroanerc possint et valeanl; S. autem R. M. a tetnpore et die hujusce conclusa; perpétua; pacis a Borysthene inde in loto illo Parva; Russia; traclu, qui ad terminum l'utilow cxlcnditur, nullam ci- Mtatem, nullum locum , aul posscssinncui ullam baberc in posteslatc sua valcbil. Ex alia vero fluvii Borysthcnis parte posila urbs Kioviensis, tanquam avilicum SS. Czarcarum MM. bonum , pari modo in polestate earumdem Majestatum , et quidem juita sequentem dclimitaiiouem manerc débet; oempe: incipiendoab illo puncto ripas Rorysthcnis, ubi fluvius lrpen supra kioviam in eundem Boryslhenem cxoncralur, cl descendendo sccundtim huoece fluvium addistanliam iinius milliarii iufra urbes Tripoli» , Stayki, et ultra Slayki ad unius milliarii distantiam , dein a Borysthene recla linca per campos sumendo dislauliam quinque milliariorum in laliludincm, inde vero usque ad fluvium Stugna terminum prolrahendo, tolum buuc tractum caruudcm Czarcarum Majcslalum polcslali

subjici ; ad h«ec omnis circa Kioviam intra fluvios lrpen ctStugnam usque ad urbem Wasilkowjacens terra, cl ipsa urbs Wasilkow, neenon a ripa fluvii Stugna ad ripam fluvii lrpen extensi in laliludincm campi ditioni SS. Czarcarum MM. in perpeluum adscribendi sunl. Qu» omnia per dclcctos ex ulraque parte, SS. Czarcarum nempe MM., cl S. M. R. coinmissarios rite dimentienda, et indubitatis signis nolanda crunt. In regionc vero illa, qua? Zaporogiensis el Kudak nominatur, cl in circumjacenlibus locis degentes Cosaci codem modo, proul el impopulataî ab illis insuke et terra? , a civitale eorum Sctscha adversum Boryslhenem usque ad oslia fluvii Tiasmin, et inde recla linca usque ad locum Czigrin, relicta sit dicta Silva Nigra intacla , se protendentes , vigore hujusec aHerni fœderis in potcstalc cl dominio magnorum dominorum SS. (Izarcarum MM., cum omnibus corurn auliquis libertalibus et ad cos perlinentibus locis , in quibus hi Zaporogicnses Cosaci omnibus, qu« ad commode sustculandam vilain necessaria sunt , prout silvis, piscatura , venalione , commercio salis, a multisjain inde temporibus ad hodicrnutn usque diem uiebanlur, permansuri sunt; S. autem H. M., ejusque successores et futuri reges Polonio!, magnique duces Lithuanien , neenon universa respublica utriusque populi polonici nempe et lilhuauici, nullam unquam in suprafatas urbes et loca , regionemque Zaporogicnsem , ncque in illos , qui in diclis urbibuset locis ex ulraque parte Roryslhcnis degunt, Cosacos, SS. CzarcisMM. in perpeluum cessos , habebil praHentioncm aul jus , mullo minus vero cidem R. M. aut rei public» qucmquam indilionem Czaream, aul vero SS. Czareis MM. in dilioncm regiatn mitterc, indeque ad partes suas aliquem evocarc , et apud se retinerc ullo sub pretcxlu licebit. Insuper nec S. R. M., nec vero subdilis cjus vigore hujusec perpelui fœderis permissum crit, niagnis dominis SS. CzareisMM., jam percnnalilcr cessas urbes, aul vero circumjacentesebristianas aut turcic» rcligioniaddiclas regiones in diplomalibus, aut qualicuuquc lilterarum generc nomiuare, in sigillis exprimerc, aut titulo regio inserere, ob camque causam ex omnibus cancellariis regiis proscribi.

Art. i. Ultro vero constituimus et conclusimus, ut magnus domiuus S. R. M., simul cum republica polona, supradiclaî partis Parvœ Russise, cessarumque civilalum militaris cl omnis condiliouis incolas, neenon Zaporogicnses Cosacos vere, cerlc , el ex christiano corde a débita sibi subjeclione et (idelilalis juramento solulos liberosquc reddat, nullam in futurum de iis vindiclainsurncndam anhclct, aul eorum auxilium pelai, mullo minus vero se privalis eorum negoliis immiscent : ex adverso magni domini SS. Czareas MM. , trans Boryslhenem Nemirovi», Pawololschœ et circuui