CHAP. LV. TRAITE DE MOSCOU, DE 168G

Ricloezerkoviam dolentes Cosaeos , tanqnam ad S* R. M. pertinentes, in auxilium suum vocarc, aut se privatis eorum negotiis immiscere in perpetuum renunciant.

Art. !5. Quodsi autem 6S. Czarearum MM. subdili in territorio Smnlensk aul Plescovix , caeterisque regionibus Parva? Russia: , utpole Kiovensi , Tschernigoviensi , Percjaslavicnsi , Neschincnsi, Slarodubicnsi, Hagiadczcnsi, Pollaviensi, Lubcnsi, Mirogrodensi , Priluczensi regionibus, ut et iti sedibus Zaporogiensium , aliisque qualibuscunque locis degenles, jam SS. Czareis MM. cessi, refragari cœperint , seque iisdem Czareis MM. , eorumque praMectis minus morigeros prabuerint, et sub jurisdiclionem S. R. M. et rcipublica; polonœ iterum reverti eonarentur, co lura magno domino S. R. M. , ejusque successoribus , magnis dominis regibus Poloni* et magnis ducibus Lithuania? , totique reipublicaï ineumlwt ejusmodi refractarios homines sub proteclionem suam non rccipcrc , co minus vero eos defendere , clam aut pal a m ad se allicere, qucmquam ad eos milterc, bel lu m cam ob causant minari , aul sub qualicunque obtentu bujusceperpetui fœderis vincula rumpere : eodem modo , quodsi 8. R. M. subditi , qui in Poloczcnsi et \V itepskiensi provinciis , aul vero in regionc trans Rorysthcnem sila , ul in districtibus Rieloczerkocnsi et Pawolotschcnsi , neenon in urbe Nemirow , aliisque circumjaccnlibus locis degunt , contumaces exsliterinl , Sua>que R. M. , ejusque praefeclis inobedientem animum manifcstaverint, sed et proleclioni SS. Czarearum MM.se subdere molircnlur, co tum nec magnis dominis SS. Czareis SIM., nec corum successoribus , ueque vero post eos futuris magnis dominis Czaris , magnisque ducibus russicis, par erit hujusmodi inobedientes homines sibi adsciscere, in prolectionein suam assumere , palam aul clam eos ad se pertralierc, qucmquam ad eos miltere, belltim proplerea indicerc, aul sub qualicunque prœlcxlu hoece perpcluum l'œdus irrilum reddere, sed polius ulrique parti , magnis nempe dominis , SS. Czareis MM., et S. M. R., inter se amicc viverc, commune bonum promovere, et in omni casu juste procedere.

Art. 6. Quod vero ad stipulata per magnos dominos SS. Czarcas MM. , centum quadraginta sex millia rublionum mosquensis monda» attinet, quos in signum verœ amicitia* amorisque fralcrni et perpétua; pacis S. R. M. reique public» poloua: exsolvcre inaudarunt, ex iis centum millia post conclusioncm hujusec perpelui fœderisS. R. M. legalis illico tradenda, residua vero quadraginta sex millia futuro lemporc , neinpc nnno a mundo condito 719Î5, a nativilatc vero Chrisli 1087 , mensc jauuario, venluris, a S. vero R. M. ad urbern Smolensk uiissis nobilibus coiigigiiajida sunt.

Art. 7. Cum autem inter nos, SS. Czarearum MM. inlimos consiliarios et secretarios, neenon S. R. M. magno6 plenaquc potestate praeditos tegatos exorta sit dissensio ratione earum devastatarumeivitatum et locorum , qua» ab urbicula Staykî secundum Roryslhenem usque ad tluviuro Tyasmin sita sunt, nominalim vero Rschischtschew, Trechtemirow, Kancw, Moschni, Sokolnja, Tschcrcasy, Rorowiza-Huschin, Woronkow, Krilow et Tschigrin , neque ad intercessionem nostram , SS. Czarearum MM. inlimorum consiliariorom et secretariorum , S. R. M. magni plcnaque potestate praniiti legati , dicta loca dominio 88. Czarearum MM. cedere consenserint , eo quod nec a S. R. M. , neque vero a republica quidquam hac de re in commissis habeanl , eapropter nos , SS. Czarearum MM. iutimi consiliarii et secretarif , Suœque R. M. magni plenaque potestate prediti legali hunece arliculum uuaniiniler tali défini vimus modo , ut dicta loca , ita proul nunc sunt , déserta et inculta eousque permanerent, donec SS. Czarearum MM. magni et plena potestate praedili legati , ad S. R. M. et rempublicam tum ob coiifirmationem hujusce initi fœderis, tum veroob accipiendum desuper a S. M. R. juramentum exmissi, ac de rc sermoncm confèrent cum iis, qui a R. S. M. et republica ex numéro senatorura ad hoece negotium perficiendum donominali fuerint. Quodsi vero negotium hoc quasdam ob causas ad linem suum perduci non posset, eo lum articulus hic ad opportunum usque tempus relinquendus est , et donec hac de rcnihil certi et conslantis definitum fuerit, eousque dicta loca vacent, nec ad rumpendam hanece perpetuam pacem ullam ansam pr;el>cant.

Art. 8. Qua; autem civitates et terra» expugnatfc , tempore vero induciarum ob spem futurœ hujus perpétua; pacis S. R. M. cessa? sunt, ut pote Poloczk , Witepsk , Dinobork, Newelsebesch, Welisch . Ljutin , Resiza, Marnauz, cum tota Livonia meritlionali , et cum omnibus dictarum civiUtum provinciis et dislriclibus, ab anliquis iude temporibus ad Poloniam pertiuentibas , ca; nimirum omnes, cl quidem in perpetuum, S. R. M. cedeutur ita , ut nec magni domini SS. Czareas MM. , nec corum successoresquodque in eas jus habeanl; eodem modo omnes m 1 1 i pagi , in quos se non pridem quidam Cosaci trans fluvium Soscham contulerunt, eiidcm S. M. R. tradendi sunt.

Art. 9. Dissercndo his de rébus insliluimus adhuc , ut magnus dominus S. R. M., Dei ecclestas, et diœccses, scilicel Lucenscm, Gallizcnscm, Prasmislavicnscm, Leopolicnscm , Alborussicam , ad casque perlinentia monasleria et abbatias VHn« , Minskii, Poloczkii, Orschavise cxislcntes, neenon conventus et societates , in quibus aritea colcbatur et huedum adhuc grœco-russica orlhodoxa colitur

PIÈCE JUSTIFICATIVE

religio, et omnes in regno Polonia* magnoquc duatta Lithuanis degentes bomines eandem religioaem profiteutes , nulla afficiat molestia , ncque eosdem ad ampleclendum rilum romanum atque onionein adigat. sed potius juxta concessa iisdem jura et prserogativas omnem libcrtalcm in exercenda religione ipsis concédât. Et quoniam per cessionera urbis Kioriensis SS. Cxareis MM. facturn est, ut supradietarum diœcesiumepiscopi in regno Poloniae magnoque ducatu Lithuani» degentes , secundum consuetadinem eeclesiaslicam , tum expetend» benedictionis , corn etlam ordinationis causa métropolitain kioviensem accedere debeaul , nulla est ratio, cur illi metuerenl, ne se 8. H. M. suspectos reddant, tum et SS. Czarea; MM. subditos suos rituiromanoaddiclos, prosertim veroneoacquisitos, duIIo modo in profltenda et exercenda eorum religione atque possessionibus turbatur», quin potius liberum ejusdem exercitium in domibus suis concessura; sunt. Ad majorem igitur ûrmitatem et robur hujusce instituti inscrendus est articulusjhic impressis constitutionibus regni, universis approbantibus comiliis.

Art. 10. Gmsiderandotoliuschrislianitalis commune bonum, optando omnes sub jugoet servitute infldelium gementes in libertalem vindicare populos, pnesertira aulem veram Dei religionemejusque gloriam,evcrsadeteslabili Mahomcdanorum tyrannide. In sacrarium Domini retroducere, videndoque horum infldelium falsum in servandis promissis animum.quem Sultanus eorum et Chauus Crimensis, Uoqaam sa ne la; crucis omniumqueChristianorum communes hostes, prodendo, contra teuorem factaj cum tnagnis dominis SS. Czareis MM. , pacis , ex Crimca et Asovia , ductu quorundam Bejurum et lursarum magnas, ad conlinia ditionis SS. Czarcarum MM. mittebant copias, qu.T complurcs devaslando urbes , incolas earum in servitutem abduxere, quod cum illi in ditionibus S. II. M. Polonica? quoque fecissent, post multas délibérations conclusimus et instiluimus , ut magni domini SS. Czarea; MM., fralcrno erga magnum dominum S. M. R. Poloniae, ducti amore, neenon conaudo S. M. Romanoruin impcraloris , S. M. régis Galliarum, eleeloris Brandenburgiaî , reique publicae Venetica? occurrcrc desideriis , rupta ad tempus confectacum Sultano Turcico et Chano Crimcnsi pate, cum S. M. R. perpetuum defensivum contra hos infidèles, offensivum vero durante cum iisdem bello erigant fœdus. Quo autem firmius et solidius horec foret fœdus , seposila oumi mora , durante adbuc hocce bello, nimirum anno ad orbe condito 7104, qui est annus a nativitate Christi 1086, SS. Czarea; MM., t. un propter innumeras , quibus infidèles bi I Christianos affecere , injurias , quam prnpter libcrationem tantorum sub jugo eorum gemeutium Odelium , adjuti gratia divina, dcpulsuri a provinciis

S. R. M. vires Cbani Crimensis, mittent cum omni apparatu bellico exercitum suum versus civitalem Setscham,et omnes Borysthenis transitus, perquos Crimenses Tartari in regiones S. R. M. excurrere soient, quo infensissimos sanctissimx crucis hostes a trausitu detinerent, et ab invasione bac repellerc possint; eodem modo et Donensibus Cosacisa SS. Czareis MM. injunctum erit, ut illi beneflcio Nigri maris omnia hoslililatis gênera contra civitates et ordas crimenses exerceant. Futur*, autein , ab orbe nempe condito 719», a nativitate vero Christi 1687 anno , ut et sequenti te m pore , cum scilicet Czarea; MM. omnibus viribus suis ctipsamCrimeamaggredi e rc fore putabunt, eo tum et S. R. M., cum regio suo polonico magnique ducatus Lilhuauia; exercilu , contra Turcas et Bielogorodicnsium Tartarorum ordas insurgere tenebitur, donec iuter magnos dominus, SS. Cziireas MM., et S. M. R. atque Turcas, cuminunis subsecula fuerit pax.

Art, 11. Quodsi veroaunuente Dco exercitus SS. l'zarearum MM. (lïmeam intraverit, ibidcmquu hostilitates ciercucrit, Sultanus autem Turcarum ditiones SS. Czarcarum MM., et quidem versus Kioviam, vel alia loca infestare prœsumcret, co tum S. R. M. oportebit cum polonico magnique ducatus LilhuaniascxercituadversusTurcicos motus insurgere, eosque ab invasione in dictas ditiones arcerc; et vicissim magni domini SS. Czarea; MM. Crimensibus obsistere tenebuntur Tartaris, quodsi Turcicus exercitus terras S. R. BI. per Lcopolim aut alia loca aggredi conarctur : qua de re invicem cunsulendo uuus aller! suppetias diclo hoc modo ferat.

Art. 12. Delibcravimus adhuc, ut magni domini SS. Czareae MM. , post iuitum hocce perpcluuui fœdus , dicto Sultano Turcico atque Chano Crimensi per lilleras de bac nostra perpétua pacc et fœderc signifleent , eosque admoncant , ne inposterum ullam ex diclis ditionibus invadaut, sed potius ab omni hostilitatc désistant, et utrique parti salisfaciant. Quodsi ergo Sultanus Turcarum et Chauus Crimca; conformiter SS. Czarcarum MM. litlcris se gercre promiserint , diclarumquc Czarcarum 3IM. et S. R. M. amiciliam qua;rere,paccmcum iis inirc, Suiequc R. M. urbem Kamenez cumrcliquis expugnatis locis reddere volucrint, co tum magni domini J?S. Czarea; MM. , neenon S. R. M., bac de rc per legatos suos curn Turcarum Sultano et Crimensi Cbano consultabunt, pacemque inibunt, cujus tenorc S. R. M. bello perdita recuperabit , lalique modosibi salisfaciet; quod tamen non alias nisi cum consensu tolius rcipublicgc , facta simul pr.-pvia reliquis suis feederis sociis insinuatione, S. I R. M. accipcrc valcbit, sperans iiullam se ab illis repulsam laturam. At vero si Sultanus Turcarum aut Crimca; Chanus cum inaguis dominis SS. Czareis MM. , vel vero cum magiio domino S. R. M.,