N« VI

Préface de TAssertio septem sacrameotorani , par Henri Flîl^ p. 261,

Ad lectures.

Hotus quîdem fîdelitate ac pietatû, quamquam mihi nec eloquentia si If nec scicnliîc copia; cogor t^imen, ne ingratitudine maculer, matrem meam. Christi sponsam^ utinàm tantà f^cultale, quanlA cum vûlunlale defendere. Quod licet alii praïslarc possint uberiùs, ac copiosiîis^ mci tamen olïicii esse duxi, ut ipsc qiioque quantumvis tenuiter eruditus, quibus rationibus possem, Ecclesiam tuercr : meque adverses venenala jacula hostis eam oppugnantis objiccrem. Quod ut faciam, tempus ipsum, et pries«ns rcrum status cfllagitat: nam anteà cùm nemo oppugnaret, neminî propugnare necesse erat* At quùm jàm hostis exortus sit, quo nullus poluit exoriri malignior^ qui dt-emonis înstinctu charitatem praclextens, ira, alque odio stimulatus, et eonirà Ecclesiam, et contra Catholicam Odem vipereum virus evomit; necesse esl adversùs hoslem communem Christianœ fidei, omni:5 Christi servus, omnis aetas, omnis sexus, omnîs ordo consnrgat; ut qui viribus non valent, oHIcium saltem alacri testcntur affectu- Nutic ilaquc convenit. ut duplici armaturâ muniamur, cœlesti scilîcet, ac terrestri. Cœlesti • ut qui Gctà charitatc et alios perdit, et péril ipse^ verè charitile lucrifactus, alios lucrifaciat, et

rifea^ josTincjiTivËfi.

loclrinA depnpiat, doctrinà reré Tincatitr. T^rr^irî %er6,

|obslinale maliliié sit , at tOfi«ilia sancU speriiaU H norpiaiD roDlemQAt, mèrilo coeretAlor soppNcio^ ûtqni benè

k «oll, déifiai Diatè fae^re: ni qui noeail verbo Dialiiix. sup. lil eiPfiiplû Quip pe&lU orrquàm ta m pernicîofà inva^it gr^- \i\'* Qui ierperii un<|i]àni tàm f^etienatus irreps il, quâm îi« ll>ylonirâ rapliviiate Ecctesia! seripMt, qui scnpiuram s»îiin sfTisu rorilra Cbrisii iacranienla drlorquel, rradit»^ ili latribu^ Errleriaslicos ritos eludit. sanctiisiniûi %iros» vci3 farrarum lileraram iriierprrles , iiÎ!»! qualenùs l^*%m% \vemumy elconsenliunt, nitiib pendit* »arroî[anctam sedt^m Babylonrm ippeMaL §ummum Pani»Gc<*iii vocal lyrati*

jtius Ecclesî» décréta sahiberrima eapUvttalem cençft,

li ponliQcia nomen in anlecbriitum cunverlitT O drtéstabilis

, ronluiîielrm, acscbiimalisbuceinator! Quantusmfi^hinjin

|slp,qiîiChrhti fregem diipergerc quaBfit? Quantum diaboli

, i\m Chrîsiiatios Chrisli membra qu^rit à câpite ^uo de-

>uâm pulfji hujus aniinai, quâm eiecrabile propo^imcn, lu tiares 11 ici La t »chi9iiiata« H vetuâtisadjicit tiota, tt hrirses Ibilendas tenebris, velut Cerberum ei inferis producil ïn Ignamqtie dueit se. cujus uniua verlx) (posthabilis antiqiiit " uni versa reptur, immà snbTertatur Eeclesia? De cujus egii

jid dicam iiesdo i qu.im tan la m censeo, quaiiLini nequf luâquarii, neque tvilamus exprimere pos&ît. Quamobrrni %o& Irislr fith'lcs hurtor, ùtq^ el pcr Chrisli nomeri (quod professi

Pil&Cfiâ JUSTlPtCATlVttt

N« vil.

Lettre dé Léon X à Henri FUI , au mjei de TAssertio septem sacramenlarunk , p. î273.

De gratiî» pro libro per regem conlra Lntherum scripto*

Charissime în Christo filî no^ler, salulem et iiposlolicam b€'nc(iiclionem. Uis piœterilis (fiebu^, cùm lUcTstrcnilatiâOralor dîlceluf Filius Johnnncs Clerke C.ip<*lla:' regîa? Decatïu^ in Cuiisislariii noï^lro païàm II hrumciim nobis obtiilissit, que m serctiitas tua covitra jmptam Martini LiilhfTÏ. et mfnlem elsaclatu e<li(ill, atque ipsc luculrnlà m.isimC(|ue If'mpori et loco accomodalà nralionc , pneH'ntibus etJàm pluribiis lomin«T CuriiP PrtTlatis prumplum aniinum tuuiii ad nos sanclamque «i^dem hfinc armi^ ])artU'r cl titiris juvandain exptisuissel* summâ animîc Itflitia fuîmus aiïccli ; ncque nos soh'im sctl omiics venerabiles fralrfs ti*>slri, quasi repulantes ïion sine permîssii divint» eruptsse ôd versus Christ î Ecclesiam lyteriimam banc impie ta tcm , ui ipsâ majore suo eum gloriâ lalem prupugnaloreni ac defen^orcrn «-urtiri possit.

Vî9iim îtaque fuit cuuctis^ nobisquc ità decernenlibusab omnibus est assensum singul^irem hnw Inarn el virluleni et pielalem aliquo el amori» nostri el grali animi monumcnto esse liluslrandam. Etriiim, cliari^sime fili nf»sler, si arma su mère ut ^anrUe ^^edis apostolica^ sta* Ins in sua lihertate el tranquillilate fK'rmatierel lylus« miigiii*^ sa^pè Principibus houori stimmu fuil. quantô magis arroa spiritus l>ei cœlestisque scientia? cajiere , ni eà fide Chri^li tau ta labes dfpellatdr, sacTamentaque ea qui bus ariimarum sa! us, invmlata serventur, et laudern afTerre débet et cclebrilalem.

Qunmqyàm. Iia^c dno, qiim dujtinius anleâ semper divisa in le uno maximo rege prîèstantissima fuerunl conjuncla ; idem enim tu cl lîbert^lem t'cclesiastifam tui!i armisïindicsisli . et tu idem fîdem chrîstianam thesauris l- « et pietatis el scienliaî advt-Tsùs impias btcrcses munilam esse voluisti. quorum ailerum invicta? tl eiicetsa? animi forliludinis. alieruui piae H sanclic et ver^ mcmisac reîigionis fuit: sed m>s quibus tandem vprbîs, quo laudum génère, vel banc piciatem tuaiïi , hnnr uberriniam %elut c\ rcelesii fonte dùctrinip copiam eom mciifhibimus; %et inm ergà nos volunlatî^ qui nobts ipsis tam mtbf* iem partun^ ingenii tui dirâsli , giatiaA agenius? superal hoc ulf unique non solùm vciba sid ttiam iigiliilioncs noslras, ner %erè (te tnis iifïieiis ac meritift lanlùm pussunius animo rojidf^ rc , quin h re vîrirantnr ips«^.Uin enim in le tiumw quoii sludium detendrudie rhristiarra; bdei? ^Utuiia cr^A no» ipjos benevok'ntia? qiia? denrquc iqi^ris ipsiu» gravitas? qui ordo?quanla vis eloqnenti^ ut sanc tum affuisse fpiriluin appareat; omnia plena judicii. plena sapientiae, plena pielaJis ; in docendo charitas, in sdmonendo mansuetudo. in redarguendo veritat; ut û hominei sint qui k te refellunlur, ac non ommii/i in

PIÈCES JDSTirtCATn^ES.

nonîs pôte^tatem abîerant, tntj stiriptis ad sanîtaLem del^i ^ si modo dIIus rcliclus est sanilatis lacus. ! praectara omnitiô et admtrabiUa^ qu3& quoniam à Le nova Igniûco inunerc, Deo maximo et huic sanctx sed! elaborala Majestali ium infinitas gratias» o fîdei defeirsor f Agit &lica , agufit omnes qui Chrbtum colunt et in ejus flde IChrtsliani....

lidem tUuluTii hune defensoris fîdei « de eorumdem rené-

iitrum nostrarum aâsensu . (ibî per alias imstras suh pltimbo

|ulimus ut et îpsis potTiisti rùguoscere ; sed tu, charissime

lianorc» quos lîbi in priemium lua^ prieclarissinii» vîr-

^num SUSP ergà le gral^i^ foluntaiis, sancta sedes defert

J et magnos et etpetertdoa esse puta, ut tamen ïIIls longé

IpriTstantiora arbitrere libi in cœlo à Dumino et Salvattire

ita pra^miat cujus tu causam et sponsam defenderido

! tiitelcÇ «t animum et virlutem Imm adhibuisti; ul ûùm

Isquosadepluscs, titulos recenscbis, et cœleslîa illa cogH

im ipse reeordcre quibus es meritîs ista eonsecutus, ta-

limposterùm qualem anteà prestes, ac prîneipiis suhlimi-

riosis pares siiit exîtus^ îpsaque sedes apostolica qua? olîm

.nrmis ^ Mes qunque ehrisLiana quâE nunc doctrine tuas

jfrsùssceleraLas hiereticorum in^nniascommunita est, seti-

Indcm semper experiarilurque adjutorem in pericuSis suis

islam singularem et înertarrabîlem gloriam quani majcsUs

suis operibu^ jure oplimo promcrila est ad extremum