XCV. — Amortissement de Thibaut, roi de Navarre, pour le ban

de Montfeschier à Suippes {1259).

Nos Th., Dei gratia rex Navarre, Campanie et Brie cornes palatinus, notum facimus omnibus quod dilecta nostra in Xristo abbatissa Avenaii coram nobis asseruit quod dilectus et fidelis noster Guido de

Sarnaio, miles, et Ysabellis, mater ejus, dederant eccLeaie sancti Pétri Avenaii in puram et perpetuam elemosiaam quartam partem banai 8tti de Monfeccbier, et très alias partes dict^ haani vendiderant ii^ pftr ram et perpetuam venditidoem dicte ecclesie pretio centuii^ et qv^-!* quaginta librarum pruveniensium eidem Guidooî solutis f^ic) ia pftr cunla numerata, ut asseruit coram nobi^ diota abbatissa» sfsîlicel^ û» viginti quatuor soUdis et sex denarios (sic^ censuB in feata aanoti Eemigii, quiiique solidis placiti in quindena sancti Eenuygii, qu^or^ deeim parisinis in festo sancti Martini, duobuâ parisinis. in yigiUg Natalis Domini, quatuor soUdis et sex denariis in plaeito quînd^nç Natalis Domini, quatuor solidis duobua denariis minus, in placftp Pasche, tribus solidis et sex denariis pro dimidio arlete ^n medio mm, octQ denariis cenfius, triglnta et una galinià redditus, q«adraginta bichetis avene moiaigii, viginti duobus bichetis avene tern^ii, corveii^ de equis.illorum qui morantur in dicto banno ter in annQ, cojnRçiîs decem burgensium bis in anno, circiter quaterviginti joumalja terre, quatuor homagiis, scilicet Hanonis, Michaelis, Garneri et Bald, dç Vendueil, militis que predicta possunt crescere et decreaeere ; item justieiam totam et bannum de Monfeecbier ad campum et villam. Nm autem ob remedium et salutem animarum predecessorom et suceesack mm nostroruqi et nostre, predicta omnia que dicta abbatisia dieit ea«^ de franco alodio ad ejus reque&tam multiplicem concedimus dicte epr clesie, quod ea teaeat et possîdeat tanquam sua propria pacifice et quiète in perpetuum, salvo jure alieno. In quornm testisioniiim et munimen présentes eidem eeclesie concessimus litteras sigillo noatr^ munitas. Datum apud Igni le Jars, anno Bomini millesvQO CG^ V nono, mense septçmbri, sabbato ante ^ativitalem béate Marie^^ per manus dilecti yic^caocellarii nostri fi^atris Pétri de Eocid^ vc|Ile, (îQta Droconi elerici.

XCVI. — Quittance délivrée à Vabbaye d'Avenay par Miekel de VAigle, et par Renaud et Raoul, ses frères, de totu les droits qu'ils avaient à Montfeschier {1261).

Universis présentes litteras inspecturis magister Petrus de sancto Martino, ofTiciiilis Suessioncnsis, salutem. Noverint unîvcrsi quod in prcscncîn nostra personaliter constituli proptcr hoc Michael dictus de Aquiia, Renaudus et Radulphus, fratres dicti Michaclis, omnem rationem, causam, et omne jus quod habebant et habere poterant et debebant juirc hereditario seu quocumque alio modo vel ei^ quacumqne causa, in terris et redditibus seu quibuscumque alii^ reb^» apvd

Montfesohier extra Soppiam, religiosis mulieribus abbatisse et con« vevtui de Avenaio imperpetuum voluotate spontanea quittaverunt et se quittasse recognoverunt ad plénum légitime coram nobis in jure, niedianlibas quataor libris turonensibus sibi ad piequm deliberatis, traditis et solutis in pecania numerata a dictis abbatissa et conventu, prout âd jure confessi sunt coram nobis dicti fratres ; promittentes ÎMem fratres fide ab ipsis prestita corporali quod contra quittationea predietam rel contra aliquod de premîssis non Yenient in futuntitt nec fiacient contravenire, nec in premissia aliqoid recltmabant, nec reelamari per alium proeurabunt nec faclent procurari^ née in alifuo premissorum, jure hereditario vel alio quocnmque modo seu causa. Imoia ^hiat et volueruat quod dicta quittatio robur obtineat perpettie firmitatis. Promiserunt etiam per fidem suam corporali ter prestitam » rnaon nostra quod legitimam garandiam portabunt in omnibus premîssis et singulis jam dictis abbatisse et conventui contra omnes juri stare volentes secundum jus, usus et consuetudines de Soppia ; renunelanftee interposition! fidei sue penitits et expresse, omni juris auxilio eanonici et civitis, exceptioni non numerate pecunie, non tradite, non setute, et ne possint dicere se fuisse deceptos in premissis ultra dimidiam justi precii, vel alias omni dolo et fraudi, consuetudini et siatuto, et omnibus aliis exceptionibus, rationibus, allegationibus, et rebos àliis que dictis fratribus possent in boc facto prodesse et dictis abèatisse et conventui nocere in premissis vel aliquo premissorum, et per que dictum instrumentum posset annuiiari vel in aliquo viciari. In eujos rei teslimonium présentes litteras ad petitionem dictorum fratrum sigillum (sic) curie Suessionensis fecimus roborari. Datum anno Domiol millesimo CC* sexagesimo primo, mense maio.

(Po 43 yo 44 y. )

XCVir. — Vente par Garnot Musart, Raulin et Rose, enfants d*Adin Leooue de Suippes, des revenus quHls avaient au ban de Montfeschier {1213),

Universis présentes litteras inspeeturis magister Johannes de Villari Sicco, eanonicus Remensis, officialis curie reverendi patris domini Guillermi de Brayo> tituli sancti Marci presbyteri cardinalis, Remensis ecclesie archidiaconi, salutem in Domino. Noverint universi quod coram Alexandre de Sancto Desiderio, clerico fideli curie domini archidiaconi predictî ad hoc specialiter députa to et misso, propter hoc personaiiter constituti Garnotus Warnotus diclus Musars, Raulinus et Rosa, fratres, liberi Adiui dicti Levoue quondam de Soppia, vendiderunt et se bene et légitime vendidisse recognoverunt religiose

136 ABBAYE D*AVFNAY

domine ahhatisse de Avenaio omnes fructus, proventus, redditus, exitus, décimas, terragia, census, supercensus, et alios qaoscumque quos habebant, tenebant et possidebant dicti fratres, ut dicebant, in territorio de Soppia, in loco qui dîcitur en Monfechier, et ad Ipsum bannum de Monfechier pertinentes, terris arabilibus dumtaxat exceptis; quos quidem redditus, proventus et exitus, dicus Oarnotus a dicta abbatissa in feodum et in homagium tenebat et possidebat, ut dicebat. Presens autem venditio facta est ab ipsis fratribus dicte abbâtisse precio centum librarum parisiensium de quibus recognoverunt dicti fratres a dicta abbatissa se suum creantum habuisse, récépissé, et sibi ad plénum satisfactum fuisse in pecunia numerata sibi soluta^ tradita et deliberata de quatuor viginti libris parisiensibus ; residnas vero viginti libras parîsienses dicta abbatissa de volnntate et assensu dictorum fratrum sibi retinuit pro quinto denario quam in dicta venditione et aliis consimilibus secundum usum patrie retinere et hal>ere débet et potest jure suo ; promittentes dicti fratres fide sua prestita corporali quod contra dictam venditionem per se vel per alium sen per alios non venient in futurum nec venire procurabunt, sed eamdem venditionem tenebunt et inviolabiliter observabunt ; renunciantes expresse dicti fratres sub dicta fide exceptioni fructuum, reddituum, proventuum et exituum dicte abbatisse* precio predicto non venditorum, exceptioni pecunie sibi a dicta abbatissa vel ejus mandato eisdem fratribus non soluté, exceptioni .lesionis, doli mali, fraudis, exceptioni minoris etatis, exceptioni deceptionis ultra dimidiam jnsti precii, exceptioni juris canonici et civilis, et omnibus aliis exceptionibus, rationibus, allegationibus et defensionibus, que sibi possent competere et prodesse et dicte abbatisse obesse ad elidendum sive impediendum premissa vel aliquid de premissis, et que contra presens instrumentum possent obici seu dici. Hanc autem venditionem laudavit et approbavit Agnes, uxor dicti Garnoti, et promisit dicta Agnes fide sua prestita corporali quod contra dictam venditionem per se vel per alium seu per alios ratione dotis seu donationis propter nuptias, seu alia quacumque ratione, non veniet in futurum nec venire procurabit. In cujus rei testimonium et munimen présentes Iftteras sigillo curie domini archidiaconi predicti ad petitionem et requisitionem dîctarum parcium fecimus sigillari. Datum anno Domini millesirao ducentesimo septuagesimo tertio, fieria tertia post festum beati démentis.

XCVIII. — Vente par Guibert Goyns et Helvide, sa femmes à Haimard Gpugon et Etienne de Lorry, de 29 s. parisis de surcens annuel sur une maison sise à Reims rue Wautier le Noir ^(1251).

Magistri Heuricus de Fluy et Matheus Guidonis de Attrehato, canonici et officiâtes Remeases, universis présentes litteras inspecturis salutem in Domino. Noverint universi quod coram magîstro Richardo, elerico fideli curie Remensis ad hoc spécial iter deputato, propter hoc personaliter constituti, Guibertus dictus Goyns et Uelvidis, ejus uxor, cives remenses, vendiderunt et reeognoverunt se vendidisse dominis Haimmardo dicto Gougon et Stephano de Lorriaco, canonicis Remensibus, viginti novem solidos parisienses annui supercensus per- GÎpiendos et habendos singulis annis ab eisdem dominis Haimmardo et Stephano supradictis vel ab aliis quos ipsi ad hoc specialiter duxerint deputandos, super quamdam domum quam dicti Guibertus et Helvidis, ejus uxor, dicebant se habere Remis in vico Walteri nigri inter do< mum predicti domini Stephani de Lorriaco, canonici Remensis, ex una parte^ et domum Oiseleti et Hersandis, uxoris ejus, ex altéra, sitam, quittam et liberam ab omnibus censu, supercensu, servitute, 'seu etiam onere quibuscumque, exceptis tribus soiidis parisiensibus qui debentur pro dicta domo nomine census, quos virginti novem so« lidos ditri Guibertus et Helvidis, ejus uxor, fide data et quiiibet in solidum promiserunt se reddituros in perpetuum eisdem dominis Haimmardo et Stephano supradictis vel eis quos ad hoc deputaverint, sicut superius est expressum, in terminis inferius annotatis, videlicet in festo beati Remigii in capite octobris quatuordecim solidos et dimidium, et in Pascha sequens alios quatuordecim solidos et dimidium; iû quibus terminis dicti viginti novem solidi singulis annis a predictis Haimmardo et Stephano, canonicis Remensibus, vel ab eis quos ad hoc deputaverint debent supra dictam domum percipi et haberi, termino incipiente percipiendi et habendi in proximo festo beati Remigii in capite octobris ; ita tamen quod quamdiu Ysabella, monialis de Avenaio, neptis domini Aurelianensis episcopi, vixerit, dicti Haimmardus et Stephanus, canonici Remenses, vel alter eorum, suam posint {sic) de dicto censu facere voluntatem, vel illi quos ad hoc duxerint deputandos. Qua defuncta dictum monasterium de Avenaio predictum censum pro pîctancia conventus precipiet et habebit pro anniversario magistri Willelmi de Boissis, episcopi Aurelianensis, singulis annis in die obitus sui imperpetuum faciendo. Hec autem venditio facta fuit pretio viginti novem et dimidie librarum turonensium de quibus dicti Guibertus et Helvidîs, cyus uxor, reeognoverunt sibi

plenarîe satisfactum in pecunia numerata âhi a dictis HaliODioardo et Stephano soluta, tradita et deliberata ; promittentes fîde data sepedÂeti Quibertus et Helvidis, ejus uxor, quod coQtra dictaoa venditionem per se vel per alios ratione dotis, donationis propter nupoia», sea etiam recompansationis, vel aliqua quacumque ratione sive causa non venient in fntunim, sed advenus omnes juri et justicie pavera- tolentes exinde legitimam portabunt garandiam dominis Haimnarde et Stephano, vel illis ab eis ve^ altero eorum ad hoc constKutîs, Memm et monasterio supradictis, et propter hoc eosdem Haimmardum et Stephanum necnon et monasterium sepedictum ad orania bona sue mobilia et immobilia, presencia et ftitura assignaverunt Promiseruat etiam fide data quod dictam domum de cetero aliquo censu sive si* percensu non onerabunt, nîsi de voluntate et assensu dictorum Haim* mardi et Stephani neenon monasterii predictorum ; et bee omnia §^ cerunt fide data. Renunciaverunt etiam fide data exceptionî noa wh merate pecunîe, non tradîte, non soluté et non deliberate, ekceptioiii doli mali vel fraudis, et omnibus alils exceptionibus, al^egationibu8y et omni juris auxilio canonici et civilis que sibi possent competere et dictis Haimmardo et Stephano obesse contra presens instrameBituBk. In cujus rei testimonium présentes litteras sigilio curie Remensis dedimus roboratas. Actum et datum anno Domini millesimo C€S^ quinquagesimo septimo, feria quinta post Isti sunt diee.