Cy gist Anne de Saint -Amador, dame de Beaupré, femme de
Pieiie de Choiseul , seigneur d*Aigremont, qui tiespassa Van M dnq cent quarante.
42. Cy gist Antoine de Choiseul , seignciii d'iaciie, bailli du Bassigny
(Bassigny lorrain), mort en 1617.
43. Ad ostium capituli, eitra : a Cy gist Robert de Choiseul, seigneur
de Traves, et Isabelle de Rougemont, sa femme, qui trespassèrent Tan de grâce MGC et LXXX et MCCLXXXX. »
44. Cy gissent Pierre de Choiseul, chevallier, seigneur d'Aigremont,
qui trespassa le l janvier MCCCCLXV et
AU, Dame Richarde d'Oizelet , sa femme , qm trespassa le XVII de décembre MCCCCLXXYll, et Pierre de Choiseul, dit Galhaut, leur fils, qui trespassa Tan de grâce mil GCCCC et X, le vi de sept, (tige de U branche de Chevigny).
46. Cy gist Anne de la Guîche, épouse de François de Choiseul, baron
de Clémont, qui trespassa Tan HCCCCCLXXY.
47. Cy gist Louise de Sully, fille de Guillaume de Sully et de Marie de
Beaujeu, femme de Philibert de Choiseul, seigneur de Lanque, qui trespassa Tan MCCCCC (1).
48# Cy gist Antoinette des Ursins, fille de ftist Michel Juvénal des Ursins, en son vivant diamhellan du roi notre sire, etc., femme de Pierre de Choiseul, qui trespassa Tan HGGGGC et XV (2).
49. Ad ostium capitiili , intra : « Hic jacet Johannes , filius Simonis
de ClaromoQte , quondam hujusce domus prior. Obiit ann. MCCCXXX. »
50. Hic jacet Henricus, filius Ludovid de Caseolo et Claudiœ de Erom-
bach, alias de Braubach, hujus monast. cellerarius. Ob ann
Et multa alla sepulchra abbatum Morimundi.
Requiescant in pace,
(1) Elle fut transférée de TégUse de Giénumt à UoriUMNid.
(2) Transportée de Laaques à Morimond.
Page 140, note — Jeter l argent dans la fosse, etc. Nous ne elterons qtt*un emple :
Un frère convors d'une maison cistercienne appelée par Tannaliste Fumeringus in Fictauia , étant tombé dangereusement malade , Tabbé le confessa et Tcxhorta vivement à recevoir le saint viatique. Lorsque la sainte hostie fut sur ses lèvres , il essaya en vain de la consommer. Les assistants en étaient d^autant plus étonnés, qu'il prenait trèsfisuîilement la nourriture ordinaire. Alors Tabbé se vit obligé de retirer rhostie de sa bouche et de la donner à un autre malade. Ce convers mourut peu de temps après; on le dépouilla de ses vètenients pour laver corps seiou Tusa^c, et on trouva sur lui cinq sous, non d'argent, mais d'airain (quinque solidi, non argentei, sed œrei, circa eum invenUsuiU). On n'hésita pas à attribuer la difficulté invincible qu'il avait eue à communier à cette infidélité aux saintes règles de la pauvreté. L'abbé, au moment de son inhumation, lorsque le corps fut descendu dans la fosse, ordonna d'y jeter les cinq sous; et tous les moines répétèrent en même temps ces paroles: Pecunia, quam clam nubis contra proffissionem tuam possedisti, tecum sit in œternam pprditionem ! L'abbe de ce monastère raconta ce fait au ciiapitre général de 1223 (Ann. eistere., t. 4, p.
Page 169. — En vertu de ce pacte , sanctionné par les chapitres et les Souverains- Pontifes^ etc.
De jutidictione Àbbat. Morimund. in MilU, Calatrao,
1187. — Galatiavenses a eapituio generali admissi sub ûliatione Horimundi; — banc filiationem Gregorius YllI confirmât.
1199. — Betholus subscribit regulœ praescriptœ Calatravensibus io capitulo generali; — eodem tempore Avisiensis militia, in Lusitania,
Calatravae unita, ipsa mediante, Morimundi jugurn suscipit. Guido, 1210, in Hispaniam profectus, reliquias congregavii miU-
tise, post oppugnationem Salvaterr» 4236. — Priorem imtitutiim
ab abbate S. Pétri Gumielensis rcmovet, et alium, adductum secum eX MonmunJo, substituit. Ferdinandum Sanctum appellantem Gregor. IX pap. sententia lata in capilulo generali, et couiirmata ab eodem papa, superavit, et impétrant in eumdem regeiu litteras poatiûcias, ne ejiis impediret juridictionem.
Gononi capitolom gêner. GistercU, anno 1255, mox Alexander IV, sequenti anno, jus in sacram militiam Galatravœ et potestatem instituendi priorem monachiim ample confirmât, litteris datis Laterani pridie nonas januarii, anno pootiîkatus 2, quo ibidem jubetur in deponendo magistro Galatravœ, easdem atque in depositionibus abbatum leges servandas fore
Sub Nicolao, cum^de aoctoritate înstituendi priorem Galatravœ itemm litigaretur, et Glemens IV eam rem remisisset capitulo genentli, pertinere ad ipsum déclarât, anno 1268, quo et ejusdem declaratio confirmationem ab eodem Clémente obtinet, litteris datis Viterbii, calendis decembris, ponliQcatus ipsius anno tertio.
Joannes I visitavit Calatravam Hispaniamqiie anno 1282, atque sacrae miiitiflB dédit leges duodecim capitibus distinctas, sub hoc initio : « Anno ab Incam. Domini 1283, nos, frater Joannes, miseratione « divina abbasMorimundi , venerabilem oongregationem religiosorum « domns militiie Caktrav» filîae inclytœ nostrœ personaliter visilan* « tem, etc. »
Guillelmus 1 Hisp. visitavit an, 1304. Hispana lingua edidit leges. Triennio post, in Hispaniam reversus est. — Post annos aliqiiot depositiouem magistri Alcantarensis per Calatravae magistruni factam , in< terposita ad ipsum appellatione confirmât, ann. 1318 (ap. Rades, c. 13). EJus tempore militia Galatravœ nova proie adaucta, Hontesiam genuit, in regno Valentiœ, eisdem legibus usuram quibns mater, excepto quod Institutio prioris non ad abbatem Horim., sed ad Sanctarum-Crucium, in Calaloma, spectaret.
1325. — Walterus 111 delegat ad visilandam Calatravam Joanncm, abbatem de Palaçuelos, a quo prœscriptac fucre leges sub hoc initio : « Vurnes veinte y ocho dias del mes de octubre ano del Senor de mil « trecientos y veinte y cinco. I^os don ù-ay Juan, abbad de Palaçuelos, « porautoridad y mandamiento del Honrado padre dom ITValdero, « abbad de Morimundo, la casa de Galatrava su fija personalmente « visitando, mandanos al maestre y a todos los otros freiles de la dicha
« casa, en virtud de obediencia <iue ûrmamente guardcn y usen todas « las oosasque se siguen, etc. » — Triennio post, magistrum CalatravsBpotentia regia depositum, atque appellantem generalem Cistercii synodum, cum ejim causa ad abbatem Horimundi tanquam ad judi* cem ordinarium remissa esset, primum per oominissarium Monti»- Saltttis, mox pcr seipsum attente examinatum et inflontem inventum, nequicquam obsistente rege, restiluit (Rades, c. 26).
1332. — Renaudus sive Arnaldus, in Hisp. veniens, edidit legcshispano tum idiomate, lutn computo (Rades, De And., c. 27). Sequenti anno, renuntiationem magistri Alcantarensis in ejus manu factam acceptai yatqoealiumejuslocosubstituijubet (Rades, c*27). Subséquent!, cum nonposset per seipsum irisitare, GuiUelmum, abbatem Rote, pro se substituit. Hic, cum non valeret Gastellam ingredi piopter bèlla, in AragoDîa, Akagniz promulgaiit leges sub hoc initie : « Anno Doit mini i338, en ia fiesta de S. Benito, abbad, nos dom firay Guillero., « por commission a nos dada et fecha por el Honrado padre en Christo tt dom. Arnaldo, abbad de Moiimundo, sobre la visitacion de la ca^ « de Calatrava , etc. »
Joannes de Mai'tiniaco, vocdtus a magistro Gundisalvo Guzmanio, abeoaccipil conûrmationem et visitationem; cujus rei lestimonium exstat, « datum et actum in capitulo sacri œnventus Galalravae , tem- « pore visitationis nostne, die primo mensis febniarii, anno 1397. t
loannes IV, anno 1405, Tocatus ab Henrico, Gastellœ r^, in Hispaniam yenit , et Henricum Galatravœ magistrum confirmât in ecdesla cathedrali Segoviensi. Ali» leges eistant» datas Abougio die tl6 julii , anno 1418.
Guido II, penultima die mensis junii 1423, edidit leges in ca^tro Alcagniz, in Aragonia.
Joannes VI leges edidit anno 1444, quae printo prœscripsere nobilitatem suscipiendis militibus. iiyunxit et eliam magistro iratribusque ut capitulum annnatim congregarent, in quo, graYioribus Morimundo reservatis, leriora décidèrent.
Joannes VU leges dédit in oonventu Calatr., die 25 julii , anno 1452.
ffimbertns de Lona didtur in Catalogo abbal. Morimundi , apud Raberlum Claudium, visitasse CalaUavam, Montesiam et Avisium.
1448. — - Guillelmus 11 visitavit Calalrav. et condidit leges tam eiimids et tam rcligiose observatas a calatravensibus, ut cum, post anaos 43, Ferdioandus, GasteU» rex , et Caroius V susciperent militam
gubemandam , Hispali 4511 , et Borgis 1523, non prias milites obe* dientiam illls promitta«iit quam ipsi se unifersas GuUleliDi leges ob- «enratnros jnramento firmarent. Extat hoc juramentum in alio codioe
hiblioth. Sanct.-Bcrtholoiii. Siilmaticensis, uiia cuiu ipsis capitulis Hispaieusi el Burgeusi (.\Ls. in-f"), ilcmquc in airhivis sacri coiiventus.
Jacobus I , ascitus a Ferdinando rege administiatore CalaUavœ , ut .militiara reformaret, morte praeventus, venire non potuit.
Jacobus de Ponte-Scisso, 1502, a iulio 11 , papa, «piod antea jus rodr dialum tantum babebat in militiam de Alcanlara suscipit immediatum cum omnimoda et plena potestate, litteris datls Ron», apud $.-Petrum, 6 kalcndas decembris, pontiûcatus anno primo.
Rhemigio de Brasaio, se subditum in administratione Calaliavae fatetur Ferdinandus Cathoiicus, in capilulo ejusdem militise, Uispali 151i, cui pi^^idebat.
Edmundo abbdti se subditum in administratione militi» Calatra- Tensis fàtetur imperator Carolus V, in capitulo Burgis, anno 1^23, quod Vallisoleti sequenti est absolutum.
Sub Joanne IX, post mortem Nicolal Avenii prions, snccessor alius galius impeditur a Carolo , petitur hispanus. Dcfunclo Carolo V, Philippus II petit hispanum. Âbbate récusante, Âlvareâ de Solis nominatur a Pic V, sine prœjudido abbat. Morimund.
Alvares de Solis mortuo, Cl. Briffaut designayit Ghrysost. Benri<iues, Hortensis ooenobii monachum , et, eo delùncto, Angd. Hanrique. Sed Calatrava, eapeUanis sneta, nec passa monachos ab anno 1600 , per substltutos triennales, vice priorum, ex ipsis capellanis assumptos, administrata est.
Bullœ prœcipuœ Swnuiorujn - Pontiftmm quitus or do Calatraoensû Uorimwido quuad àpu itualia mbjiaebaLur,
1187. BuUaGregorii VIII, papse, 2 kalend. novembris, in qua di« citur expresse domwn Calatravœ cum omnibus pertinentiis suis ad Mo* rim. spectare (linea 10).
1189. — Bulia Clcmentis lil , 2 idus decembris, in qua idem ac in pnecedenti dicitur (linea 12).
1105. — Bulla Gœlestini 111, ad Petram, abbat. Morim., eadem conflnnantls, 8 kal. junii (linea 15).
ai
ii9S. — Bulla Innocentii III, 9 kal. jun., ad. abbat. Morim., etejusdem ponUficis litteris datis Laterani 4 kal. maii 1199, ad magistrum Ibrtinaiii Martini pnescribitur ut militla obediat Morimmido tanipiam matri.
4235. ^ Gregor. IX, in litteris ad abbat. Morim. scribit ordinem
Caklr. Morimundo in spii itualibus subesse {Annal, cist., t. 3, p. 284).
1236. — Decretum capituli generalis Cistcrcii aucioritatem Morim* stabilientis :
«i Cum etiam capituio omnino certum sit Calatravam esse propriam fllîam MariniuDdi, quia nuUoad ipmm pertinet medianta, eadem fiUatto auctoritate dicU capit. confirmatur, indicilurque perpetaum silentlum abbati S.-Petri, lia ut quicumque super hoc litem modère teutave* rit, si abbas fuerit, sciât se ipso focto esse depositum; si monachus aot conversus , a propria expeilendum domo, nunquam ad eam reversarus. Monachus vero qui a dicto abbate S.-Petri in priorern Calât lavce promotus dicitur et socii ejus ad propriam domum redeant, aliter, si ante Nativitatem ûomini reversi non fuerint, sciant se excommunication i s pœnam inciirrisse. »
1237. — Ëjusdem décret! conûrmatio Gregorii IX, data Viteriiii, nonis januar. 1237, pontificat, anno II.
1245.— Alexandri IV, 2 nouas junil : « Cum filiatio fratnim de Galatrava ad domum Morimundi non solum diutuma femporum prœscripfione, veram etiam ad petitionem capituli generalis jam apostolica gra* tia coaiinïiala cL pleno jure pertinere noscatur, univcrsis abbalibus et personis ordinis dislrictius inliibelur ne per alicujus Utterae impetralionem seu consiliura et auxilium opponcndo aliquid attemptare présumant per quod dictée domus Morim. perturbetur possessio.... Statuit et opinât quod magister et fratres Galatmv. priori et subprlori Calatnme ibidem ab abbate Morimundi promotis vel promovendis, et aliis fratri* bus quibtts prior in bac parte commiserit vices suas , oonflteantur in plenaria ordinis potestate, etc. v {Arehiv. Morim.).
In buUa Gregorii X , data Lugduni decimo sexto kalendas febniarii, habetttr expresse : « Abbas monaslerii de Morimundo in donio militiœ Calalravie, Cist. ord., cum ea priore vacare contigerat, abantiquo priorern instituit unum monachum Idoneum dicti ordinis, etc. » (Anno pontif. ipsius tertio (1).
(1) Nous croyons inutile d^indiqoer un plus grand nombn de boliai pootiu-
SERIES raiORim GAUmViE.
(Ex Àiigei. Manrique , Annal, cisterc, et ex Archiv, Mùrimund. (1). —
Plum desiderantur.)
HiSPAHI.
I. Frater Didacus Velasquiuâ , 2. Fr. Arnaldiis. S. Raymundi cornes. 3. Fr. Baymundus.
Bl MOIUMUNIM) ASan, AB AHH. ISttO AO AHN. ISM.