‹ Histoire de l'Eglise du Mans (volume 3)Chapitre 56 sur 66 · GRANDS PARDONS · texte numérisé non relu

GRANDS PARDONS

Julius, servusservorum Dei, ad perpetuam rei memoriam.

Ad sacram Pétri Sedem Divina dispositione vocati, ad ea'ut tenemur libenter intendimus per quae votiva quorumlibet pervenire valeat salus animarum. Dudum siquidem postquam felicis recordationis Sixtus PP. III I, praedecessor noster, omnibus etsingulis utriusque sexus Christi fidelibus vere pœnilentibus et confessis, qui ecclesiam Genomanensem in festo sanctorum Jacobi et Philippi Apostolorum ab aurora vigiliae usque ad occasum solis dicti festi dévote visitassent, quinquaginta annos et totidem quadragenas de injunctis eis pœnitentiis misericorditer in Domino relaxaverit ; per Nos accepto quod aliquando contingebat festum hujusmodi proptorconcursum alterius majoris festi eodem die juxta quoddam ipsius Ecclesiae statutum, in alium diem transferri, quodque eadem Ecclesia, in qua beatissimi Juliani episcopi et Confessoris primi ipsius Ecclesiae antistitis, qui unus ex septuaginta discipulis Domini nostri Jesu Christi extitit, corporis requiescebat, et ibidem de Domini discipulis in summa veneratione habebatur, ipsaque ecclesia inter caeteras regni Franciae cathédrales ecclesias admodum sumptuosa, et in ea chorus adeo mira arte constructus existebat, ut in eodem regno nullus excellenlior cerneretur, et ad cujus conservationem et manutentionem Christi fidelium suffragia plurimum erant opportuna,eisdem Christi fidelibus qui praefatam ecclesiam in praedicta sanctorum Philippi et Jacobi Apostolorum ac beatissimi Juliani episcopi et Confessoris hujusmodi, nec non eorumdem Philippi et Jacobi Apostolorum ac Juliani Translationem festivitatibus ab aurora vigiliarum dictarum festivitatum usque ad occa-

008 HISTOIRE DE i/KfiMSE THT K4N0.

sum solis fcslivitatum et translationum eorumdcm imlusive dévote \ïhtarcnt annuatim, et ad prremissa manns porrigerent adjutrices, ultra indulgentiam por Sixtuni prœdecessorcm (nostrum) concessam hujusiuo li pro singulis festivitatibus, vigiliis et translalionibus predictil quibus id fanvent, alios quinquaginta amios, et totidem qnadragenas de injunctis eis pœnitentiis in Domino per quasdam relaxaveramus, dc>id. rantes ut Ecclesia praedicta, cui vencrabilis frater nosler Philippus episcopus singularcm gerebat cum illius quotidiano incremento devolionis affectum, quamque plurihus jocalibus et ornamentis ecclesiasticis decoraverat. ut ecclesia ipsa tam in dicti ebori, quam aliis suis struefuris et a-dificiis débite repararetur, manuteneretur et conservaretur, ac Christi fidèles eo libentius devotionis causa ad dictam ecclesiam confluèrent, praefatisque Apostolis in eorum fesli celebratione hujusroodi débitant honorem exhiberont, et ad praemissa manns promptius et effusius porrigerent adjutrices, quo ex eo ibidem multiplicato cœlestis dono gratiae uberius conspicerent se refectos,deomnipotentisDei misericordia, ac beatorum Pétri et Pauli Apostolorum ejus authoritate confisi omnibus et sirigulis utriusqtie sexus Christi fidelibus, vere pœnitentibus et confessis, qui eamdem ecclesiam in vigilia et die sanctorum Philippi et Jacobi hujusmodi ab aurora vigilise usque ad occasum solis ejusdem diei dévote visitarent annuatim, et ad reparationem, conservationem et manutentionem praediclas manus porrigerent adjutrices, pro singulis vigiliis et diebus hujusmodi quibus id facerent alios centum annos et totidem quadragenas de injunctis eis pœnitentiis misericorditer in Domino per alias relaxationes; etdeinde Nobis per prsefatum Philippum episcopum suo et tune decani ac dilectorum filiorum capituli dictae Ecclesire nominibus exposito, quod licet ecclesia prœdicta, quam ut asserebatur bonae memorire Aldricus olim episcopus Ccnornanensis miro et sumptuoso opère, tam in tecto, parietibus, columnis, quam aliis aedificiis ad illius ornatum spectantibus construi et aedificari, ac ad quam dicli beatissimi Jtdiani, et nonnullorum aliorum sanctorum episcoporum Ecclesia? Cenomanensis corpora , de certa alia ecclesia in qua reqniescebant tranferri, et inibi honorifice recondi IVcerat, inter alias ecclesias cathédrales illarum partium esset adflftodum insignis et celebris, tamen cum dicta ecclesia in mûris, parietibus indigeret, ipsiusque fabricae annui reditus non sufficerent tantœ réparât ioni, nisi suffragiis etiam fidelium adjuvaretur; propterea alios in dieta ecclesia ut ipsa decentius reparari et reparata manuteneri posset, una ut ri usque sexus Christi fidelium confraternitas snb invocatione ejusdem sancti Juliani instituta fuerat, ex cujus proventibus dicta ecclesia aliquod incrementum susceperat ; ac etiam bonne memoria? Martinus episcopus Cenomanensis, ut ipsa confraternitas in dicta ecclesia perpetno conservaretur, et in una missa de eodem sanelo pueris seu cfaoristis ejusdem ècclesise eam decantantibus per certos capellauos ibidem institutos Cetebraretnr, et in ipsa ecclesia divinus cultus qui aliquantulnm auctas fuerat, et ad ipsam ecclesiam Christi fidelium devotio dictim magis augeretur, habito

super id cum dilectis filiis clero civitatis et diœcesis Cenoraanensis tractatu et deliberatione matura, de ipsorura voluntate pariter et assensu, authoritate ordinaria statuerai et ordinaverat ut omnes et singuli utriusque sexus Ghristi fidèles, qui eonfraterniam ipsam intrarent, et in primo eorum ingressu decem, singulis vero sequentibus annis quinque denarios turonensis monetae in partibus illis currentis inibi persolverent, omnium et singulorum orationum et suffragiorum, quae in singulis ecclesiis civitatis et diœcesis praedictarum Altissimo pro salute Ghristi fidelium effunderentur, participes fièrent et suffragium sentirent : quae quidem statuta et ordinationes felicis recordationis Pius PP. II, praedecessor noster ad supplicationem tune episcopi et decani dictae Ecclesiae ac capituli praedictorum confirmaverat, ac omnibus et singulis confralribus tune praesentibus et futuris dictae confralernitatis modo praemisso solventibus, ac aliis Ghristi fidelibus utriusque sexus pro constructione et manutentione confratriae ante dictae, et divini cultus augmento manus adjutrices ad praemissa porrigentibus, septem annos et totidem quadragenas de injunctis eis pœnitentiis misericorditer in Domino relaxaverat ; acetiam bonae memoriae Theobaldus de Luxemburgo, et deinde praefatus Philippus etiam de Luxemburgo, tituli sanclorum Pétri et Marcellini presbytercardinalis, ejusdem Theobaldi, antequam ad episcopatum assumeretur, ex matrimonio legitimo contracto genitus filius legitimus et naturalis, ac possomum similiter bonae memoriae Franciscus etiam de Luxemburgo episcopus Cenomanensis et successive ipso Francisco vita functo, praefatus Philippus episcopus qui eidem Ecclesiae, ut praefertur, praeerat, ut hujuimodi confraternitas laudabiliter manuteneri posset, omnibus presbyteris curatis, et eorum loca tenentibus civitatis et diœcesis Genomanensium praedictarum licentiamabsolvendi parochianos suos utriusque sexus confratres dictae confraternitatis, qui tune erant et in posterum essent, ab omnibus et singulis casibus episcopo Cenornanensi pro tempore existenti reservatis concesserant, prout in diversis litteris desuper confectis plenius dicebatur contineri. Nos qui tune acceperamus, quod licet ecclesia dicta Cenomanensis in suis structuris et aedificiis ex proventibus dictae confraternitatis decus et augmentum aliquod suscepisset, ut iu dies magis suscipere speraretur, si laudabiliter dicta confraternitas in ea manuteneretur, tamen redditus fabricae hujusmodi etiam ex dicta confraternitate provenientes ad manutentionem hujusmodi ecclesiae, ac illius structurarum non suppetebant, eo maxime quia tune gravissimœ impensae in coopertum dictae ecclesiae, quae plumbo cooperta existit, imminerent ; adeo quod eam tam lignis, quam tecto de novo reficere et cooperire necesse erat, aliaeque maximae impensae pro manutentione, restauratione et illius augmento continuae insurgebant, quas etiam cum dictae confratriae manutentione facere nequibant, sed aliunde erant Christi fidelium suffragia plurimum opportuna; cupientes ut dicta confraternitas cessantibus impedimentis et perturbationibus quibuscumque, decentius manuteneri et augeri in ecclesia hujusmodi in suis structuris

et ediflciia repai an, et reparata conservari poseet, confraternitatem nernon illius ^tulula, privilégia, et induite praedicta autliorilale Aposlolica approbavimus et confirmavimut, ac decano cl capitula prsefatif tliclam confraternilalera ejusque privilégia, concessiones, indulta et statulà in

quibusvis ecclesiis, si\e locis civitatis et diœcesis Cenomanensifl pr.edictarum per redores ditlarum ecclesiarum, corumque vicarios, scu rerbi Dei praedicatores, aut nuntios dictorum capituli per eosdem capitidi pro tempore destinaudos publicare, et publicando verbum Dei etiam infra missre solcmnia prœdicare et proponere, et valerent, per reliquat nostrai lilteras dicta authoritate Apostoliea concessimus et indulsimus. Et ut dicta confraternitas et divinus cullus laudabiliter in dicta ecclesia conservaretur, et manuteneretur , quod confratres dicta; confraternitatis tune présentes etfuturi, qui tempore Quadragesimue usque ad octavam Resurrectionis Domini nostri Jesu Christi inclusive ecclesiam ipsam Cenomanensem, et super allaria in illa existentia et per episcopum et decanum dictae Ecclesiae pro tempore existentes, ac capitulum praefatos, ad iddeputata seu deputanda visitarent,et ter Dominicam orationem et Angelicam salutationem genibus fexis anle quodlibet dictorum septem altarium dévote recitarent, et ad reparalionem et manutentionem ejusdem Ecclesiae manus adjutrices porrigerent, omnes et singulas indulgentias et peccatorum remissiones consequentur, quas consequi possent si septem principales ac alias Urbis, et prope eam existentes ecclesias pro stationibus et indulgentiis hujusmodi consequendis quadragesimalibus, et aliis anni ternporibus et diebus deputatis personaliler visitassent ; necnon quod ipsi utriusque sexus confratres tune et pro tempore existentes, et alii Christi fidèles utriusque sexus vere pœnitentes et confessi, qui eidem Ecclesia? pro ejus fabrica aliquid in testamento, seu ultima eorum voluntate legarent, ultra alias indulgentias per Nos seu praedecessores Nostros eidem ecclesice, seu illam visitanlibus, et ad promisse manus adjutrices porrigentibus concessas, centum annos et totidem quadragenas; ac etiam omnes et singuloe persona? utriusque sexus, quœ eamdem confraternitatem jam ingressae erant, seu quœ de novo modo prœmisso ingrederentur, ac eamdem confraternitatem modo pra'misso continua rent, singulis annis vigenti qninque annos et totidem quadragenas de injnnctis eis pœnitentiis misericorditer in Domino consequentur, quodque in civitate et diœcesi Cenomanensi hujusmodi nulla alia sub invocatione ejusdem sancticonfratria ex tune in fulurum erigi valeret, eadem autliorilale slatuimus et ordinavimus, ac concessimus, prout in nostris lilteris desuper confectis plenius continetur. — Cum aulem sicut idem Philippus episcopus a Romana curia absens, suo ac decani et capituli prœdictorum nominibus, Nobis nuper exponi fecerit, a nonnullis baesitetur, si Christi tideles civitatis et diœcesis Cenomanensis dumtaxat, et non alii aliarum civitatumetdiœceseum in dicta confraternitate recipi, et in eam ingredi, et jam l'orsan ingressi, in ea licite remanere possint; ac idem Pbilippus episcopus suo et decani et capituli prajdictorum nominibus, asserens se

PTÈCES JUSTIFICATIVES. 701

una cum decano et capitulo prœfatis capitulariter congregalis statuisse, et or dînasse, quod in dicta Ecclesia annis singulis, Nobis in humanis degentibus, in die assumptionis Nostrœ ad summum Apostolalus apicem Unam missam de Sanclo Spiritu : Nobis vero viam universa: carnis irtgressis, unum anniversarium solemne cum majori campanafum soriitu, perpetuo celebretur; necnon arma et insignia nostra in fronle havis dictœ ecclesia? tanquam illius restauratori elevari et insculpi fecerunl; Nobis humiliter supplicari fecit, ut in pra?missis opportune providere de benignitate Apostolica dignaremur. Nos igitur qui ex paternœ cbaritalis officio animarum singulorum Ghristi fidelium salutem, ac Ecclesiarum singularum,pr8esertim catbedralium insignium, reparationem exoptamus, bujusmodi supplicationibus inclinati, quod omnes et singuli utriusque sexus Christi fidèles ta m civitatis et diœcesis cenomanensis, quam aliarum quarumcumque civitatum et diœcesum dictam confraternitatem ingredi volentium ac alios ejusdein confraternitatis confratrum consorlio aggregari et hactenus ingressos libère et licite ad ccclesiam ipsam confluentes vcre pœnitentes et confessi , qui ecclesiam prsedictam modo prœmisso visitaverint, et prœrnissa adimpleverint, omnes et singulas indulgentias tt remissiones consequi ; necnon confessores saiculares, et quorumvis ordinum etiam mendicantium regulares perPhilippum episcopum,ac decanum et capitulum pra)fat,os et episcopos Genomanenses ac Ecclesiœ cenomanensis prœfatœ decanum pro tempore existentes pro tempore deputati,confratrcs ac alios Cbristi fidèles pro indulgentiis et remissionibus bujusmodi consequendis ad eamdem ecclesiam undecumque confluentes ab omnibus et singulis corum peccalis, criminibus, excessibus et delictis quanlumcuiuque gravibus et enormibus eorum ordinariis, episcopis, ve^ archiepiscopis reservatis, dummodo talia non fuerint propter quœ Sedeg Apostolica esset merito consulenda, locorum ordinariorum hujusmodi liccntia super hoc minime requisita absolvere valeant authoritate Apostolica prœfata tenore praesentium statuimusetordinamus ac indulgemus, necnon présentes littcras sub quibusvis revocationum similium indulgentiarum, etiam pro fabrica basilica? Principis Apostolorum de Urbe pro tempore faclis minime comprehensas fore, nec comprebendi debere decernimus, non obstantibus omnibus qua? in singulis litteris prœdictis volumus non obstare, cœterisquc contrariis quibuscumque. Datum Romœ apud Sanctum Petrum anno Incarnalionis Domini millesimo quingentesimo undecimo, quarto calendas martii, Ponlificatus Nostri anno nono. Signatum C. Rarotheus. R. Catoriclo. P. Mancinus. P. de Castillo. P. Lantes. B. Dcbibralius. J. D. Questemberg Mancinus. Joa. Colarcoli ad supplicationem rcverendissimi D. cardinalis. Supra plicam F. de Bonne! ; et a tergo,regestrata in caméra Apostolica. (Archives du chapitre du Mans, registre coté B-25, fol. 210 v. etseq.

1>R0CÈS -VERBAL DE REMONTRANCES FAITES A MONSIEUR L'ARCHEVEQUE DE TOURS , VOULANT FAIRE VISITE DANS L'EGLISE CATHELJIALI. DK SAINT -JULIEN DU MANS.

En la présence de Mery des Bois et Florent Torreau, notaires et tabellions, jurés soubs les contracts royaux au Mans, vénérables et circonspectes personnes W*** François Le Chat, docteur en droit, chantre ; JeandeCourlhardy, archidiacrede Montfort; Julien de Bayf et Geoffroy Boussard, docteur en théologie, chanoines prébendes de l'Église du Mans; commissaires comme ils disoient, ordonnés et députés quand a ce par le chapiîre de laditte Église, accompagnés de plusieurs autres seigneurs chanoines et gens d'Église. Aujourd'huy vingt et cinquième du mois de febvrier mil cinq cent vingt et deux sur le soir, environ cinq heures , se sont trouvés et présentés devers très-révérend Père en Dieu et seigneur monsieur Martin, archevêque de Tours, estant en une chambre haute de la maison canoniale près et devant laditte Église du Mans, en laquelle maison demeure et habite monseigneur Me Jean Corbin, officiai du Mans, et chanoine dudit lieu; auquel mondit seigneur l'archevesque, présents avec luy plusieurs notables seigneurs et personnages tant de sa maison que autres, après la révérence deùe et honneurs à tel seigneur pertinents, ont dit et proposé par mondit seigneur le chantre l'un d'iceux commissaires, qui portait les parolles, ce que s'ensuit en effait ou substance : Monseigneur, il est venu à la connoissance de mcsseigneurs de chapitre de l'Église du Mans, ainsy mesmcs que leur aves fait sçavoir et annoncer, que demain vous entendes entrer en leur église Cruce erecta, devant vous célébrer in pontificalibus, visiter, faire bénédictions et autres actes dénotants jurisdiction, et pertinents à la dignité archiépiscopale. Monseigneur, les lettres de votre venue ont esté renés et visitées par mesdits seigneurs de chapitre, et après avoir par entre eux sur ce délibéré, ils nous ont transmis et envoiez devers votre trèsrévérende paternité et principalement pour vous advertir et donner à entendre comme ils ont les supposts habitués de laditte Église, et leurs serviteurs et domestiques et subjels de leur régale, ensemble laditte Église, cloistre, circuit et maisons canoniales, de tel et si longtemps, qu'il n'est mémoire du contraire, sont privilégiez et exempts ab omni jurisdictione ordinaria, provinciali et archiepiscopali et episcopali, et immédiate subjets au Saint-Siège Apostolique; tellement qu'il n'est permis à aucun seigneur prélat, titra Sedem Apostolicam, seu ejus authoritate, visiter ou faire autre acte de juridiction en laditte Église; desquels privilèges et droits d'exemption ils et leurs prédécesseurs ont jouy

PIÈGES jnSTIFICATIVES. 703

es temps passés paisiblement, publiquement et notoirement. Quels privilèges et exemptions messeigneurs les archevesques de Tours, vos prédécesseurs, et aussi les évesques du Mans, cbacun en son temps, ont seus et cogneus, et les ont confirmés et approuvés tant tacitemcntque par exprès, tellement que la chose est indubitable, aussi que desdits privilèges et exemptions appert par bulles et autres lettres patentes et authentiques, offrants ou mestier sevoir, promptement vous en informer et faire apparoir, en vous priant et suppliant de la part de mesdits seigneurs de chapitre ne vouloir y déroger, ou aucunement contrevenir. — A quoy mondit seigneur l'archevesque a benignement repondu qu'il ne vouloit aucune chose entreprendre sur les droits et privilèges desdits de chapitre, ni de ladilte Église. Mais néanmoins qu'il desiroit voir lesdits prétendus privilèges et exemptions, et à tout le moins en avoir la lecture. — En obtempérant et obéissant auquel désir de mondit seigneur l'archevêque, lesdits commissaires ont montré et exhibé plusieurs lettres et bulles deùment authentiques, saines et entières et non vitiées comme il apparoissoit de prime face; lesquelles ont été leùes publiquement et a haute voix par vénérable et discret Me Olivier Engoulvent, en la présence de mondit seigneur l'archevesque et de ses gens et officiers, contenant entr'autres choses lesdits privilèges et exemptions, aussi approbations d'aucuns primats de Lyon, et archevesques de Tours, qui avoient déclaré ne vouloir contredite, ne empescher lesdits privilèges et exemptions : desquelles bulles et autres lettres concernantes iceux privilèges et exemptions, mondit seigneur l'archevêque après ce qu'il les a veùes et visitées, il s'en est tenu content; et ce fait après plusieurs choses, pourpalerset devises sur ladite affaire, entre mondit seigneur l'archevesque et lesdits commissaires; finalement mondit seigneur l'archevesque a dit et déclaré auxdits commissaires qu'il n'entendoit en rien denier, contredire ou débattre leurs dits privilèges et exemptions, ne aucunement y déroger, et en tant qu'il pouvoit les approuvoit, voulant et consentant qu'ils et leurs successeurs en laditte Église du Mans y fussent conservés et maintenus sans aucune modération. Mais néanmoins il entendoit user en ladilte Église, combien qu'elle fust exempte comme dessus ( dit est), des droits et prééminences a luy permises, concédées et octroiées de droit, et même par la Clémentine Archiepiscopo au titre de Privilegiis. Sur quoy a esté traité entr'eux et concordé en ce qui suit. — C'est assavoir que mondit seigneur l'archevesque fera expédier et baillera auxdits de chapitre lettre valable et en forme authentique, signée du seing de son secrétaire et scellée de son scel de chambre, contenant la déclaration dessus, et assemblable de la partie desdits de chapitre luy sera baillée lettre aussi expédiée et authentique, par laquelle ils veulent et consentent que ledit seigneur archevesque jouisse en leur ditte Église de ses droits et prééminences selon la teneur de ladilte Clémentine sans préjudice de leur ditte exemption. Desquelles choses ils sont demeurés à un, et d'accord, et les ont consenties d'une part et d'autre; et sur ce se sont départis.—

704 Hi.-TOII'.É DE L'ÉGLtSE DO ÉAN8.

Et le lendemain vingt et sixième jour en obéissant respectivement à leur dit accord dessus mentionné se sont lei lit* commissaire! de chapitre derechef trouvés et présentes en laditte maison par devers moudil seigneur l'archevcsque, et luy ont baillé et présenté la lettre promise et accordée

de leur part, signée 1'. Billard leur secrétaire, et scellée de leur! sceaux, et pareillement mondit seigneur r.irchcvesque leur a baillé la lettre

promise et accordée de sa part, signée Gaucher et scellée <!. sceau de chambre. Lesquelles lettres ils ont usitées et fait voir et visiter d'une part et d'autre , ils s'en sont tenus contents de toutes et chacunes desdittes choses, ainsi faites, ditles et accordées pardevant lesdils notaires. Iccux commissaires ont requis et demandé ce présent instrument publicque et authentique leur estre fait, baillé et donné, ce qui leur a été octroyé pour servir et valoir en temps et lieu ce que de raison. Lequel instrument iceux notaires ont signé, tesmoing de vérité ont signé de leur seings manuels et pour maime confirmation et approbation fait scécller des sceaux establis aux contraets royaux de laditte cour, les jours et an que dessus. Ainsy signés Des Bois, Torreau , signé. (Archives du chapitre, registre coté B-25, fol. 206 r. et suiv. )

LETTRE DU RÉVÉRENDISSIME PÈRE EN DIEU MARTIN DE BEAUNE-IOURMER, ARCHEVÊQUE DE TOURS. PAR LAQUELLE IL RECONNAIT EN CONSEQUENCE DU PROCÈS- VERBAL CI-DEVANT RAPPORTÉ, L'EXEMPTION DE L' EGLISE ET CHAPITRE DU MANS.

Martinus Dei gratia archiepiscopus Turonensis universis présentes litleras inspecturis salutem in Domino. Notum facimus quod nos Clenientinam Archiepiscopo, titul. de Privil. in eum cujus nobis liberum existit et concessum etiam in locis exemptis provincioe noslrœ , ante nos crucem portari faccre , populo solemniter benedicere, divina oflicia privatim vel publiée audire et ea etiam in pontificalibus eclebrare, ac in nostra praesenlia sine pontificalibus celebrari facere; quia ea parte capituli et cationicorum Ecclesiœ Cenomanensis, ipsoque absente decano, nobis innotuit ac manifestorie bullis expeditis conslitit hujusmodi Ecclc- Siam Genomanensem, una cum ejus regalia, ab omni jurisdiclionc ordinaria, nec non et visitatione tara primatum , archiepiscoporum et episcoporum quorumeumque fuisse et esse liberam et exemptain, Ecclesia?que Romanaî nullo medio subjectam; quapropler dieimus et declaramus quod in dicta Ecclesia Cenomanensi, sicut diguoscitur privilcgiata et exempta in pra\judicio libertatum et exemptionum ipsius, pratextu permissionum in cadem Clementina contentarum , nullam jurisdittionem excrccrc , nec personis cjusdem exemptis vel privilegiatis molestiam, vel gravamen inferre , aut exemplioni sive privi-

legiis eorumdem aliud prœjudicium generare , seu jus aliquod quatiter nobis acquirere nullatenus volumus et intendimus; consentientes nihilominus prout dictis exemptionibus et antiquis ejusdem Ecclesiœ Cenomanensis libertatibus consensimus, ipsasque quantum in nobis est approbamus. In signum cujus prasentes litteras signo secrelarii nostri ac sigiilo nostrae camerœ coramuniri feciums. Datum et actum Cenomani die vigesima sexta mensis februarii anno Domini millesimo quingentesimo vigesimo secundo. Sic signatum Gaucher. ( Archives du chapitre du Mans, registre coté B-25, fol. 210.)

Page 1