DONS DE L'ÉVÈQUE GERVAIS EN FAVEUR DE L' ABBAYE DE SAINT-VINCENT

De consuetudine et molendino in Bauniolo.

Terram Bauniolium a flumine Parentie in antea boscum et planum cum molendino et cura omni consuetudine ad ipsam terram pertinente dedit domnus Gervasius episcopus sancto Vincentio, et ecclesiam, ut jam dictum est, sancti Gornelii émit predictus episcopus, ad opus sancti Vincentii, annuentibus Raginaldo de Secusa, atque Jobanne de Wirchia, de quorum casamento erat. (Gartulaire de l'abbaye de Saint-Vincent à la Bibliothèque Impériale, n° 5444.)

DONS QUE L'ÉVÈQUE GERVAIS FIT A L'ABBAYE DE SAINT-VINCENT EN LA RELEVANT DE SES RUINES.

Cum in exhibitione temporalium rerum quas humana religio , divino cultui famulando, locis sanctorum et congregationibus fidelium ex devotione animi iargitur, tam presentis quam perpétue vite, ut jam muftis expertum est indiciis , solatium adquiratur ; saluberrimus et omnibus imitabilis est hic fructus primitive virtutis, scilicet caritatis, per quam

(1) Forte honorem

rmindi prosperalur Iranquillitas , et felici remuneratione clerna succedit félicitas. Quapropter dum corruptibilis carnis sarcina deprimimur, ita nos oportet bona dispensare caduca, ut per hec valeamus adquirere sempiterna. Innotescat ergo sancte Matris Ecclesie fidelibus et devotis cultoribus , tam futuris quam presentibus, quod ego Gervasius , primo sedisGenomannice episcopus, deinde illamichi immerito ablata,Remcnse archiepiscopium gratia Dei adeptus , eo tempore quo Cenomanensem pontifex regebam Ecclesiam , restaurare laboravi commun! consilio canonicorum atque casatorum nostrorum monasterium quoddam sub honore beatorum martirnm Vincentii atque Laurentii , proxime suburbio civitatis Genomannensis fundatum anliquitus et consecratum , illic ex more ordinem eonstituens monachorurn. Res etiam que loco eidem ablate fnerant, ab ipsis injuste eas tenentium manibus commutando seu redimendo eripiens, ibidem restaurare curavi. De proprietatibus quoque patrimonii mei pro Dei amore, necnon pro remedio anime mee atque parcntum meorum, supramemorato monasterio , ut inferius apparet , addidi incrementum. Hec autem sunt que pridem amissa ipsi cenobio restitui cum Dei auxilio nostre diligentie cura : ecclesia scilicet de Sartiaco, pariterque ecclesia de Colongiaco, cum ipsorum altaribus, planum quoque et silva cum colibertis et omnibus consuetudinibus ad ipsam terram pertinentibus, que vero ipsi loco consiliantibus canonicis atque aliis fidelibus meis donavi seu emi , hic conscripîa monstrantur : quedam videlieet prebenda in ecclesia beati Juliani, ita ut tandumdem monachi recipiant quantum quislibet ex ipsius ecclesie assiduis servitoribus, pro co quod ibidem episcopalis et canonicalis habetur sepultura, et tota décima que est ab ulmo Symeonis usque ad lapidem qui est in via de Coloniis, sicut ductus aque currit que vulgo Crapaldum nominant, et tota décima terre arabilis que est a loco qui dicitur Leta Mors usque ad callcm de Bus, et a calle de Bus usque ad fontem sancti Martini, ai a fonte sancti Martini usque ad villam que vocaiur Vilaretu»/, et décima terre Walterii Escarboti de Carbonariis , et décima culture Ingelbaudi Coleveti, et décima culture Harengodi , et décima culture Ermcunaldi, preterea très arpenni vincarum juxta Monte m Barbatum , cum mansione et cum uno coliberto earumdcm vinearuin clausario. Posui etiam in cenobio supradicto abbalcm quemdam consanguincum meum, Domine Avesgaudum , eu jus studio et laborc fratrumque iuibi degentium hec que sequunttir, Dfto adjuvante, ipsi loco adquisita sunt : Rainaldus Rcati Juliani precontor, rcliquit lancto Vincentio très arpennos vincarum, Ebrardua precentor unum arpennum vinee, Durandus, filins Odobergie, arpennum et dimidium vinee cum uno bordagio terre, Tescelinus unum arpennum vinee, Gausberius Pirarius unum arpennum vinee, Lambertus dimidium arpennum vinee, Wido Excoriator Villani donavit sancto Vincentio quamdam terram ccnsnalem infra Poncellos, cum uno arpenno prati et cum uno arpenno et dimidio vinee. Robertus Grammatieufl dédit sancto Vincentio quatuor arpennos vincarum. Prêterai

dédit Iniic sanctuario Vincentii cl Laurentii Robertus Grammatical de suis facultalibus hec: unam Bibliothecam unam (sic) per partes divisam, canonicale unuin , Smaragdum, passionale, et duos agripennos viuearum et dimidium ; item iti vico qui dicitur Mansus Carbonis terrain unius aratri censualem . alibi unam mansiouem que vocatur Vulpecularie. Hec et si qua alia nos vel aliquis alius donaverit fidelis liuic ecclesie, donando in hac cautionc subscripscrit, quicumque sibi tulerit, si non reddiderit et mendaverit, pereat cum diabolo et angelisejus in secula seculorum. Amen. Simililer donavit idem Robertus ecclesie sancte Marie que est juxta sanctum Vincentium unum agripennum vinee atque dimidium. Matbeus prepositus in fine vite sue reliquit sancto Vincentio ad duos boves apud Colonias , annuente Gervasio episcopo atque parentibus ipsius Mathei. Bailum de Colonies donavit sancto Vincentio episcopns Avesgaudus , quando dedicavit ipsam sancti Vincentii ecclesiam. Fulmiaus sacerdos donavit sancto Vincentio post suum discessum terram Anfredi ceinctarii que est apud Colonias et apud Poncellos, per favorem filiorum Willelmi de Colantio, annuente Gervasio episcopo, de cujus casamento est. Herbertus filins Hugonis, filii Rainonis , annuente màtre sua et fratre, donavit sancto Vincentio unum arpennum prati prope ripam Sarla , per favorem Ilerbratuii, de cujus beneficio est, ubi nunc hortus Sancti Vincentii babelur. Ju\li eumdem dédit Gervasius episcopus sancto Vincentio unum arpennum prati. ( Gartulaire de l'abbaye de Saint-Vincent , à la Bibliothèque Impériale, n° 5444, charte n° 03. )

DONS DE GAtfSCELïN LE NORMAND EN FAVEUR DE L'ABBAYE T)2 SAINT-VINCENT.

(IOB0-IO08.)

Ego Avesgaudus beatorum mariirum Vincentii et Laurentii Ecclesie extra muros Ccnomanncnses seposite non merito abbas, notum tieri volo tam presentis vite quam et future bonis sancte Ecclesie fidclibus, quod vir quidam nomine Gauscelinus, Normannus prénomme, parentum suorumanimabus, atque sue aliquod remedium previBere desideraas, sanctis martyribus scilicet Vincentio atque Laurentio, quoddam bordagium terre juxta Colonias positum, pratorum etiam duos agripennos, pcrpetualiter donavit, annuente Gervasio tune temporis episcopo ; quin etiam super fluvium Gerunde optimum dédit orlulum in sinistra parte pontis i[»sius atque stabilitum. Ad cognoscendam vero rei veritatem, banc terram cum ortulo tenuit Durandus, Hotbcrgie filins , et adjecit. Si quis hoc donnai sancte Ecclesie beatorum martirum extra muralia Cenomannis constittifp subtrabere voluerit , maledictus permaneat: nnm fratrum orationes

et benefactum. cum xx s. denariorum su&cepit, propriis manibusfirmando et firmatoribus subscriplis Iradendo : S. Hugonis arcbidiaconi , S. Fulcherii canonici, et Gausfredi Galvi, S. Augerii de Montemirabili, S. Guidonis Excoriatoris Villani. (Gartulaire de Saint-Vincent, n° 33.)

CONFRATERNITÉ ÉTABLIE ENTRE l' ABBAYE DE SAINT-VINCENT ET LE PRIEURÉ DE SAINT-FLACEAU.

Converitionem quam cum fratribus de fraternitate sancti Floscelli cum fratribns nostris habemus et ipsi nobiscum notam iieri studnimus per presens cyrograpbum , quatuor siquidem trigintalia in anno et duas missas unaquaque ebdomada, unam pro vivis, alleram pro defunctis, pro supradictorum confratrum beneiicio dévote persolvimus; mortuo autem unocorum, crucem nostram et pallium eis prestamus, absolutionem pro fratre defuncto facimus et signa puîsamiis. Quod si quis eorum in aliquo loco Cenomannice potestatis obicrit, unum ex nostris ad deferendum corpus dcfuncti, si tamcn nos iode requisierit, cum caballis suis et eorum expensis, trausmiltere procurabimus ; si vero aliquo magno ncgotio, aut bello aut infirmitate impediti fuerint, ipsi nobis iudicabunt, et nos peculiares pro eis ad Dcum faciemus orationes. Denique ut nichil caritatis ex nostra parte desit, totius beneiicii nostri eos participes quantum in nobis est fore concessimus. Hec quidem ut prescripta sunt sepe memoratis confratribus nos reddituros spopondimus. Porro ipsi nobis medietatem orationum quadragesimalium loco caritatis recompensant , et unaqueque scutella eorum pro unoquoque defuncto noslro unum denarium reddit , et ad sepeliendum defunctum nostrum omnes aut major eorum pars cum cereo fraternitatis conveniunt, et nichilominus participes beneiicii eorum nos adjudicaverunt. (Cartulaire de Saint-Vincent, n° 40.)