X. — De ordinatione missarum qu.k privatim

CANTANTUR.

Sacerdos.missam cantaturus, postquam lotus fuerit ad fontanam, iterum, antequam corporale tangat, debet digi— tos in ecclesia lavare, et postquam elegerit hostiam ne fracta sit aut non nitida, ut decet, patenæ imponit, et premens corporale cum pollice ac patenam, accipit calicem manu dextera, et socius ejus ampullas cum missali, sicque adeunt altaris sacrosancta, ubi in loco suo positis (19) ampullis, et tenendo calicem, ipse a parte dextera et socius a sinistra aptant altare velamentis, sicque ponit calicem in medio altaris ac missalem in parte dextera; [post exuens tunicam facit ante altare] metanœam. Intérim socius ejus vestimentum disligat, amictum displicatum capiti applicat, albam a parte capitis plicatam, tenendo ora expansa, cum cingulo et manipulo et stola donat. Hinc ipse sacerdos debet calicem aspicere ne ali— quid de fragmento dominici corporis per negligentiam sit remansitum; postea intus vinum et aquam mittere et calicem tergere. Deinde indutus alba, stola et casula ante altare accedit, et inclinans orationem dicit Ante conspectum. Qua finita erigit se, signans signo sanctæ crucis, et ad altare accedit et illud osculatus, post hæc ad sinistrum cornu altaris vadit et ibi confessionem facit; respondet socius Misereatur cum Confiteor. Deinde sacerdos dicit Precibus adjungendo Indulgentiam cum Adjutorium nostrum signando se. Dicto Adjutorium et Propitius, accedit ad dextrum cornu altaris, et dicta oratione Conscientias nostras introitum incipit cum Gloria, ad quam se inclinât. Dum collectas primas, médias et ultimas dicit, socius est acclinis, sed ad canonem erectus in diebus festivis et octavis, et super genua prostratus privatis.

Quando debet recitare evangelium, osculatur altare et ipsum ; singulas cruces ad Sequentia sancti evangélii, in fronte ac pectore, sibi depingit cum pollice, ac tertiam cum digitis duobus ante se ad Gloria tibi Domine. Quo lecto et osculato, prœsentat socio ad osculandum. Inter dicendam offerendam vel post, corporale in medio altaris displicat, hostiam et calicem accipiens in ipso aptat; patenam sub corporale recte locat, binos utriusque manus digitos lavat et combinat, ad orationem se inclinât, quam cum osculatione altaris terminât. Inde versus ad astantes divinæ meditationi insistere nutibus et voce supplicat. Eo ordine collectas secretarum quo primas, contra calicem stando, replicat, atque Per omnia secula seculorum alte pronuntiat. Inter dicendum Sursum corda, digitos utriusque manus ut prius combinatos reverenter usque ad humeros elevat; præfationem récitât; qua dicta, ad Sanctiis, Sanctus, Sanctus se humiliât, et dum dicit Benedietus qui 'venit se inclinis signât.

Dum inchoat Te igitur clementissime pater, per Jesum Chrislum F ilium tuum Dominum nostrum se erigit; sed acclinis usque altare, quod et osculatur, supplices te rogumus et petimus dicit; et inter hæc dona, liæc munera, hæc sancta sacrificia illibata très cruces super utramque obla-

tionem facit. Hinc usque ad Quam oblationem simpliciter quæque prosequens, ubi dicit benedictam, adscriptam, ratam, très cruces communes facit super utrumque ; dum dicit corpus et sanguis, duas semotim super hostiam et calicem. Dum dicit accepit panem, accipit hostiam quatuor primis digitis ad hoc ipsum ablutis et præparatis et usque contra pectus levât, et dicto (20) gratias agens ponit; dum dicit benedixit, crucem desuper facit, iterumque dum dicit accipite accipit et tenet usque dicat Hoc est corpus meum. Item dum dicit accipiens et hune præclarum calicem, accipit ipsum coopertum corporali, dictoque ut supra gratias agens ponit ; et ad benedixit benedicit, et ad accipite accipit ac tenet usque in mei memoriam facielis. Item dum dicit hostiam puram, hostiam sanctam, hostiam im~ maculatam, facit très communes cruces super utrumque, et unam super corpus dum dicit panem \sanctum'] vitæ æternæ, alteramque super calicem dum dicit et calicem salutis perpetuæ. Ad Supplices te rogamus se inclinât ; dum dicit ex hac altaris participatione altare osculando, se elevat, et inter dicendum sacrosanctum Filii tui corpus et sanguinem, corpori et sanguini singulas cruces imprimens, semetipsum tertia cruce signât. Item ad sanctificas, vivifieras, benedicis, très communes cruces super utrumque facit; ad præstas nobis, calicem discooperit, corpus dominicum accipiens; inter dicendum Per ipsum et cum ipso et in ipso, très cruces dextera, sinistra calicem tenens, de ipso corpore per medium calicis peragit; cum dicit omnis honor et gloria, extra calicem in summitate ipsius duas cruces imprimit. Per omnia secula seculorum dicendo, corpus dominicum intra calicem primis digitis tenens, ipsum calicem de corporali ambabus manibus levât parumper, ac sustentât. Ad Præceptis salutaribus posito calice, corpus dominicum in corporali ponit, digitis quatuor intra calicem fricatis, deque ipso corporali, sicut antea erat, calicem operit. Pater noster cum Libéra nos usque ad omni perturbalione securi dicit ; tune calicem discooperiens, corpus dominicum accipit inter dicendum Per eumdem Dominum nostrum Jesum Chrislum, et particulam dexteram dominici corporis digito secans, non penitus separat, et dum </ui tecum vivit et régnât in unitate Spiritus Sancti Deus dicit, sinistram particulam ex toto dividit, mediæque conjungit; ac dum Per omnia secula seculorum dicit, dexteram particulam prendit. Ad Pax Domini sit semper vobiscum , très veloces cruciculas de ipsa particula per medium calicis faciens, in sanguinem mittit. Agnus Dei per se incipiendo canit ; pacem socio, si' vivorum missa est, porrigit. Primum se media particula, post socium tertia, venia usque ad terram et osculatione manus præmissa, communient , si nutu significavit ; deinde sanguinem sumit. Tune socius sibi prima vice super quatuor digitos primos qui corpus Domini tractaverunt vinum infundit, deinde in calice. Hoc expleto, digitos in piscina abluit, corporale plicat, et dicta communione missalem ad dexteram ponendo, missam consummat.

Quod si vivorum missa est et collectam pro defunctis dixerit, dicto Ile missa est vel Benedicamus Domino, potest adjungere Animæ omnium fidelium defunctorum requiescant inpace, tam alte ut respondeat socius Amen. Ita libro clauso, acclinis ante altare compléta oralione, ipsoque cum obsecratione exosculato, manus sub casula tenendo,

socius (21) per summitatem eapitis accipit ipsam ; sacerdos manipulum cum stola, atque albam per manicas, et socius ejus de subtus plicando, cum amictu diligentissime aptant ; quibus plicatis et conjunctis, sacerdos metanœam ante altare facit, frocum induit, manus abluit, calicem accipit, altare cooperit : uterque quæque in suo loco honeste composita restituit.