XXXI. — DE CI.AMORIBUS FACIENDIS ET EMENDATIONE CULPARUM
nem sequitur timeatque ne cum ipso dainnetur. Donec fratrer recipit judicium et sine habitu est, nullus débet loqui neque eum aspicere, sed oculos in terram habere et ipsi fratri compatiendo sua commissa examinare, tune judicare se, « Pro tali peccato dignus sum majora pati » in corde suo dicens. Si ita se habebit, etiam judicium fratris sui sibi proficuum erit. Ab antiquis dictum est : « Qui in monasterio vel in choro ridet, in capitulo plorare débet. » Nemo débet inhoneste ibi loqui nec cuiquam pertinet fratrem increpare nisi priori. Postquam prior jusserit fratri petere judicium, summum débet esse silentium ; quando frater ad veniam prosternitur, genu sinistrum débet primitus in terra ponere, post manum sinistram, deinde genu dexterum. mox dexteram manum super sinistram ponere ita utpalmœ sint desuper, et sic frontem super eas inclinare : nam, quia ex duabus causis hoc agitur, una ne capilli in terra denuant, altéra ut verecundum de commisso se ostendat : verecuudia quippe notatur in fronte, infructuosus vir inverecundus dicitur.
Sunt clamores qui omnibus sunt communes; ex quibus, si latine vel vulgariter aliquis loquitur in his locis, oratorio, dormitorio, refectorio. in claustro horis incompetentibus, nullus oinnino débet tacere ad clamandum talem prœvaricatorem. In omnibus quoque clamoribuscavendum est ne hi qui eas faciunt vel etiam qui audiunt, nimis loquendo perturbent capitulum. Et etiam. propter hoc vitandum, eligendi sunt in (57) ipso capitulo fratres de religiosioribus congregationis qui ipsos clamores cum humilitate et dilectione fraterna faciant; illis vero quibus non prœcipitur, silentium teneant. Quando frater est in cuculla, débet una manu alteram sustinerc. Nemo débet expuerein capitulo ubi veniam petit, neque super aliquem gradum. Juvenes qui sunt in custodia. si fratrum negligentias viderint, custodibus suis debent manifestare ut ab ipsis revelentur : hoc bonorum juvenum est. Isti taies cum licentia, si inhonesta cognoverint, possunt dicere ; alioquin non debent.
Sciendum vero quod nullus, excepto domino abbate, débet aliquem fratrem publiée extra capitulum aut ecclesiam aut in sentiam mittere, prœter pueros qui sunt in schola.
Est quoque consuetudo quod, cum unus clamatur de quo potest dubitari, omnes qui ejusdem nominis sunt eujus est ille qui clamatur debent se prœsentare, donec clamator eligat de quo dicat ut nulla duhitatio sit. Et notandum quod ille qui clamât, ei de quo clamavit non débet dare judicium, nec est consuetudo ut prœcipiatur ei. In capitulo vero très tantum personœ loqui debent, dominus abbas vel qui loco suo tenet ordinem, et qui clamât, et qui in judicio stat In hoc itaque judicio omnia sunt examinanda. ventilanda. disponenda et indicanda ; fornax enim est in qua comburuntur peccata. Ergo cum timoré et tremore agat et qui accusât, et qui judicat ; (56) ipse autem qui judicatur débet attondere très fuisse crucifixos, Christum videlicet et duos latrones, salvum unum et alium perditum. Si enim injuste judicatur et patitur, gaudeat, quia tune sequitur Christum injuste condemnatum ; et si juste patitur. habeat patientiam, quia tune bonum latronem sequitur et cum ipso salvabitur ; si vero impatienter sustinet, quamvis juste patiatur, sciât quia malum latro-
De consuetijdine levioris culp/E.
Si imminente peccato aliquis crimen commiserit et probatum fuerit, potest eum prior in leveni culpam mittere. Si frater extra monasterium criminaliter ceciderit, id est si corporaliter peccavit aut habitum dimisit aut a propria congregatione se separavit vel aliqua nefanda commisit et noluerit converti, nudus recipiendus est sicut quando in gravem culpam intrat. et omnia quœ facienda sunt faciet et omnem humilitatem ostendet. extra judicium quod non accipiet, quia illud omnino nulli nisi domino abbati pertinet.
Levioris autem culpœ [consuetudo] talis est : in oratorio, incipiente Kyrie eleison, ad omnes horas regulares reus prosternit se ante presbyterii gradum . tamdiu sic ibi jacens donec hora compleatur ; finita autem hora surgit, versus altare profunde inclinât et redit in stationem suam. Dura in hac culpa est, non incipit in choro antiphonam aut psalmum, aut cantat responsorium seu legit lectionem,
non offert, non osculatur textum evangelii seu vadit ad paccm, nisi intervenerint duodecim lectiones ; tune enim, ex quo primum signum ad vesperas sonuerit. sine omni licentia absolutus erit ex toto, donec dies privata redeat. Quanidiu autem in eadem culpa fuerit, (58) comedit ad parvam tabulam , ante niensam principaleni , juxta nectani.
Quod si dominus abbas, aliquando extra monasterium egressus. redierit et invenerit eum in ea pœnitentia, ita ut semel prosternatur hujusmodi inclinatione post ejus reditum, non valet postmodum nutu prioris ahsolvi. Similiter eo procedente, si in eadem relinquitur excommunieatione. Absolviturautem maxime quando prostratus jacet ad gradum. et unus frater ad eum dirigitur a quo ei quod absolutus sit innuatur. TIoc quoque modo solet fieri absolutio, si adjudicatusei culpm postea reelamatus verberetur. Cutn vero ad signum absolutionis assurgit, ante et rétro humiliter agit ; hic enim Deo et absolutori suo atque conventui grates reddit. Et notandum quod eum dicitur : Sitis hodie in levi culpa, in crastino sine omni alia absolutione liber erit, quia dietuni fuit hodie ; eum autem hujusmodi injungitur pœnitentia, si de capitule erit non absolutus, inde nunquam poterit absolvi sine una prostratione in oratorio ad gradum. Notandum etiam quod bis debeat inclinare antequain eat sessum oui indicitur.
