LXIII. — Dk quinta feria Cœn.k Domini
Vigilia Cœnœ Domini, post completorium, vélum quod pendet ante altare a thesaurario dependitur. Matutinee eodem modo pulsantur quo in duodecim lectionibus. et quindecim cerei in ciborio accenduntur, qui a sacrista ad initium uniuscujusque psalmi sigillatim extinguuntur. Tribus peractis orationibus. XV cantica graduum sub silentio ab unoquoque dicuntur. Post singulas incisiones super formas procumbitur. Incepta prima antiphonà, venia ab omnibus petitur. sicut solet fieri diebus feriatis. Ad nocturnos et ad laudes imponuntur a fratribus antiphonœ, post hebdomadarium. secundum quod in tabula notatum fuerit, sicut in duodecim lectionibus. In hac nocte et in diebus sequentibus nocturnum cantatur quemadmodum canonici, psalmis. lectionibus et responsoriis ad novenarium pertinentibus. Primer très lectiones de Lamentatione Jeremiœ, qure sine cantu et prœscriptis alphabetis leguntur; très aliœ de tractatu sancti Augustini super psalmum LXII; très novissimœ de epistola Pauli ad Corinthios, ab eo loco Convenientibus vohis. Quœ solito more nec incipiuntur. nec finiuntur, quia nec Jubé domne nec Tu autem dicitur. sicut nec in duobus sequentibus diebus. Post versiculorum decantationem et responsionem conventus. Pater noster sub silentio dicitur, sed a domno abbate seu priore non dicitur Et ne nos. videlicet nec Meritis et precibus, sed lector mox ut intcllexerit Pater noster finiri, absque petitione benedictionis inclinans incipit lectionem quam eo tono desinit quo soient versiculi decantari. Ad nullum psalmum nec ad aliud, excepto officio iniss;i>. Gloria Patri dicitur. Sicut nocturni sic omnes horœ absque versu Deus in adjutorium meum intende inchoantur, cum venia tamen, et antiphonis. quarum nulla cum definitione toni finitur. Versiculi autem lectionum eadem voce a conventu respondentur qua ab infante dicuntur. Dum cantatur Laudale Dominum de eœlis, armarius innuit duobus juvenibus ut post expletionem antiphonœ de evangelio décantent Kyrie eleison ante altare bcati Blasii. iterumque aliis duobus sacerdotibus ut ad singulam quamque eorum vocem alternatim versus Qui passurus advenisti dicant, ad quorum finem infans pronuntiat versic. Mortem autem crucis. Dum canitur Laudate Dcum in sa)ictis ejus, sacrista omnes lampades extinguit; solam vero candelam ardentem in sconsa reponit, <|uam ad sonitum (,132) prioris manifestât, ut inde laternre puerorum possint accendi. Cum autem incipitur antiphonà
de evangelio extinguitur ultimus cercus et cantatur Bencdictus. Finita vero antiphona, illi qui sunt rétro altare incipiunt alta voce Kyrie eleison, illi autem qui sunt ante respondent versum Qui passurus. Versibus finitis, dicit unus puerorum versic. Mortem autem crucis. Postquam autem puer dixerit Mortem autem crucis, omnes prosternuntur in loco suo. A singulis preces dicuntur sub silentio : Eqo dixi Domine cum ps. L et collecta de Cruce, Respice Domine quxsumus vel alia. Prior cum opportunum videbitur faciet sonitum, et tune unus secretariorum affert lumen ad accendendas laternas juvenum et puerorum. Tune rursus alio sonitu facto a priore, surgunt omnes et facto ante et rétro eunt dormitum.
Audita scilla ad primam levant se omnes, festinant ad ecclesiam, et facta oratione, prima inchoatur ab hymno, sicut et très sequentes horœ : qui hymni sunt iidein qui et per totam Quadragesimam in diebus privatis fuerunt, sed sineultimoversu, id est Deo Patrivel Prxsta Pater. Dicunturhis tribus diebus ad primam, tertiam, sextam et nonam illœ antiphonœ quœ in prœcedentibus tribus diebus dictœ sunt, ut, verbi gratia, illœ quœ secunda feria dictœ sunt dicantur quinta; illœ quœ tertia, sexta ; illœ quœ quarta, sabbato. Post psalmi consueti submissa voce dicuntur cum antiphona. et finita antiphona, quod remanet quisque finit per se. Inter preces cum venitur ad locum confessionis, fit confessio omnibus audientibus ab abbate vel priore. Notandum autem quod ad solarn primam et completorium non mutantur solitœ collectœ, ad ceteras vero horas et vesperas et matutinas dicitur Respice Domine quxsumus, vel alia de Cruce, usque ad vesperas sabbati. Ilis tribus diebus, cum [post] preces surrexerint. décantant VII psalmos sine Gloria, letania conséquente cum omnibus appenditiis suis. Qua finita non mutant quod in diebus privatis per totam Quadragesimam observare solebant, scilicet in claustro sedent donec signum audiant ut, lotis manibus et pexis capitibus, tribus orationibus tertiam prœveniant. Sacerdotes qui missas cantare voluerint, absque ignecantabunt, quia nec lampas nec cereus in omni ecclesia accenditur, donec ignis post nonam benedicatur. Provideant autem cantaturi ut Gloria Palri ad introitum missœ dicant. Communicantes et Qui pridie non omittant.
Hoc autem mutatur quod ipsam tertiam non statim sequitur missa matutinalis. Intérim dum tertia cantatur, camerarius mittit nova calceamenta in capitulum cum perticis et ibi pendent per ordinem. Ubi, post lectionem, quœ ex more ibi (133) sine interrogatione benedictionis, quemadmodum in refectorio fit, legitur, quidquid aliud vel a sacerdote vel a conventu sub silentio dicitur. Tantum enim inclinât ille qui in capitulo, vel in ecclesia, vel in refectorio legit, antequam lectionem incipiat, in loco ubi solet. Lccta autem lectione fit sermo in capitulo. factoque sermone, surgit camerarius et suffraganeus ejus, et calceamenta (in quibus singulorum nomina fratrum sunt in particulis pergameni) fratribus distribuunt adscripta, et ex utraque [parte] a prioribus incipitur. Accipientes nova reddunt vetera, ut pauperibus tribuantur.
Post capitulum a camerario numeratur quot sotulares erogati sint, quot fratres in claustro sint, ut totidem pauperes a prœposito Vallis et hospitario ad mandatum cligantur et insuper quantum visum fuerit domno al. bâti vel priori pro amicis et familiaribus nostris; et in vestibulum
ecclesiœ introducuntur, et cum visum sacristœ fuerit pulsatur unum de majoribus signis in choro. Statim sacerdos qui minoris missœ hebdomadarius est ad altare sanctœ Crucis cum diacono cantat missam; ad quam communicant pueri, et singulis pauperibus singulœ dantur hostise non consecratœ, finita missa : non enim congruum est ut ita indiscrète communicentur quorum conscientia nescitur. In quorum tamen electione providendum est ut taies eligantur quibus convenienter pedes lavari possint. Postmodum conductis in hospitale datur refectio panis et vini et fabarum vel alicujus pulmenti ; deinde a famulis elemosinarii et hospitarii aqua calida pedes eis prœlavantur.
Post sextam majus altare festivo pallio ornatur, quod nequaquamaufertur donec vesperi finiantur. Lapis berillus dequo ignis est producendus sub custodia thesaurarii servatur. Quem cantori adhibet, ut ab aliquo nisu ejus ignis proferatur. Qui, licet industria prœcentoris e lapide producatur vel de silice excutiatur, a famulo tamen sacristœ prœparatur et accenditur. Post nonam priores statim mutantur versus altare, atque mox sine qualibet signi expectatione, sacerdote induto alba et stola, vel domno abbate si prœsens fuerit, ceterisque ad majorem missam servituris et infantibus, a domno abbate vel cantore incepto Miserere mei Deus, fit processio ad novurn ignem consecrandum. Ante ipsam portatur aqua benedicta, thuribulum sine igné et crux. Et si psalmus Miserere non sufficit, adjungitur Deus in nomine. (134) Benedicto igné, accenditur candela et ponitur super perticam. quam portât Lpsa die major sacrista ; unus vero de infantibus in sconsa a magistro prœparata atfert candelam accensam, ut pjwsto sit ignis, si extinguatur quœ super perticam portatur. In reditu processionis cantatur psalmus Dominus illuminnlio.
Cum autem processio in 'chorum redierit pulsatis in choro omnibus signis, quœ continuo insimul ligata suspenduntur usque in sabbatum, canitur missa festive absque Gloria in excelsis Dca ; post versum vero introitus Gloria Patri sequitur. Quinque cerei ante altare accenduntur. Sacerdos festivo et aurato utitur vestiinento, diaconus dalmatica, subdiaconus tunica. Ante ipsos in ingressu chori portantur duo candelabra, quod non fit duobus diebus sequentibus. Rector chori. et qui cantant responsorium. cappis utuntur. Qui postquam cântaverint, cum rectore chori in médium chori redeunt. Intérim dum offerenda canitur, accedit ad altare armarius ut provideat de hostiis ministratis a thesaurario. et ponat ad consecrandum quantum necesse fuerit fratribus ipsa die et in crastinum. Omnes accipiunt pacem, omnesque communicant etiam illi quibus taie quid in nocte contigerit. Kyrie eleison, Sanctus, Agnus Dei, etc., sicut in cappis canuntur. Dum collecta post communionem dicitur, tabula in claustro pro signo percutitur ad orationem vesperorum quœ fit. finita missa, fratribus super formas procumbentibus.
Post orationem corpus dominicum undique patenis a diacono, et ab armario in corporali diligenter involutum, in scutellis quoque alabastrinis locatum. et a sacerdote incensatum, cum candelabris et thuribulo a sacerdote et diacono defertur in thesaurum, cunctis cum magno honore assurgentibus et venias petentibus, ibique in arca in pretioso pallio a thesaurario prœparato involvitur. et iterum incensatur; et quamdiu ibi fuerit, cereus super candela-
bruni semper ante ipsum ardet, nec unquam una hora sino lumine raanet.
Intérim conventus sedet in choro. Devestitis domno abbate et iis qui ad missam servierunt et in ehoro reversis, domnus abbas prœcedens et omnes alii sequentes eum unus post alium, sicut est ordo eorum, vadunt in refectorium. ut mixtum capiant, quisque de pane suo. Nullus tamen débet inde gustare donec domnus abbas incipiat; et potio eis pigmentata in scyphis propinatur a juvenibus et conversis : ad quam tabula refect.orii non percutitur; ad scdendum vel consurgendum nihil dicitur ; tamen ante et rétro quisque facit.
