‹ Histoire de l'esclavage dans l'antiquitéChapitre 107 sur 213 · Martial, IX, ix. Cf. IX, vu · texte numérisé non relu

Martial, IX, ix. Cf. IX, vu

2. Nara nisi penus annuus hodie convenit, cras populo prostituam tos.

(Plaute, PseudoL I, ii, 174.)

3. c In ludo fui, qud pœna nullam graviorem scelera noverunt, 4 cujus ad comparalionem ergastulam levé est. (Quintil. Declam. ix

{Gladiator), 21.) — « Attamen crudelem rem facit el lanista Et

f leno qui cogit invitas pati siuprum, nec iaedit rempublicam... Prin- « cipes... excisorum grèges habent; exoletos suos amputant. His nemo « succurrit delicatis et formosis debilibus. » (Sén. Controv. V, xxxui, p. 441 et 445.) Le dernier argument était de Labiénus, qui avait plaidé Ja défense mieux que personne ne fit jamais raccusation.

4. « In verba Eumolpi sacramentum juravimus, uri, vinciri, verbe- « rari ferroque necari, et quidquid aliud Eumoipus jussisset, tanquam « legitimi gladiatores domino corpora animasque religiosissime addicic mus. • (Pétrone, Sat. 117, p. 540. Cf. Sén. Ep. xxxvu, 1.) C'est à quoi Horace faisait aussi allusion (SaL II, vu, 58) :

Quid refert, uri virgis ferroque necari Auctoralus eas?

5. » Risimus et inter ludicras meridianoruni crudelilates, Mercurium c mortuos cauterio examinantein. Vidimus et Jovis (ratrem, gladiato- « rum cadavera cum malleo deducentem. » (Tertull. Adv, génies, 15.) Ce texte, dans sa terrible réalité, semble n*é(re que le commentaire du serment rappelé par Horace (uri virgis fetroque necari). Le dernier trait est appliqué et conHrmé par le témoignage de ^énèque, auquel nous

Page 1