‹ Histoire de la chimie (volume 4)Chapitre 26 sur 53 · AU TOME PREMIER · texte numérisé non relu

AU TOME PREMIER

Le texte da livre des feux de Marcut Grxcus, que nous liTrons id intégralemeiit à l'imprenioa , a été copié sur deux maniiiicrite de la Bibliothèque Impériaiede Paris, b* 7UA etn* 7158. Isn? 7166, qui a été notre principal goide, est le plus ancien de ces manascrita : son écriture est du xiv* siècle (de 1300 iU50); le second est du xv* siècle (I).

MARCUS GRiECUS (2).

Incipit Idber ignium a Marco GrsBCo descriptus , cujus virtus et efficacia ad comburendos hostes tam in mari quam in terra plurimum efficax reperitur; quorum primushic est.

Recîpe sandaracœ purse libram i , armoniaci liquidi ana (3), Hacc simul pista et in vase fictili vitrealo et lulo sapientise diligeoter obturato. Deinde donec liquescat, igtiis supponatur. Liquoris vero istius hsec sunt signa, ut ligno intromisso per foramen ad modum butiri videatur (4). Postea vero iy libras de alkitran (5) grseco infundas. Hac autem sub teclo fieri prohibeantur, quum periculum immineret.

Cum autem in mari ex ipso operari volueris , de peite caprina accipies utrein , et in ipsum de hoc oleo iib. ii intromittas. Si hostes prope fuerint, intromittes minus, si vero remoti fuerunt, plus miltes. Postea vero utrem ad veru ferreum ligabis , iignum adversus veru grossitudinem faciens. Ipsum veru inferius sepo

(1) Gmelin et Dulens ne parlent de cet écrit que par ouï dire. Le premier semble même en révoquer en doute Texislence. De la Porte du Theil en arait pnblié uoe partie en 1804, sous forme de brochure. Cette brochure ne fut tirée qu'à untrè8-petitnombred'exemplairei(,ci! qui explique son extrême rareté. Malgré nos rediercbes, nous n'avons jamais pu nous en procurer un exemplaire.

(î)Voy.p. 304.

(3) PaHies égales.

{h)BuUatur,WM.7i&^

{h) Terme arabe , qui signifie poix^ résine.

perungues, lignum praedictum in ripa succendes, et sub aire locabis. Tune vero oleum s^ub veru et super lignum distillans accensum super aquas diaeurret, et quicquid obviam fuerit, concremabit.

Et scqukuralia species igni&quae comburit domos inimicorum in montibus si tas, aut in aliis locis^ si libet.

Recipe balsami sive petrolei libram i, meduisBcannœ ferulslibrasseX; sulphuris lib. i, pinguedinis arietinae liquefact» lib. i, et oleum térébenthine sive de lateribus vel anethorum. Omnibus bis collectis «agittam quadrifldam faciens de confectione preedicta replebis. Igné autem ântus reposito, in aère cum arcu dimittes;ibi enim sepo liqnefacto et confectione succensa, quocumque loco cecidit, comburet illum; et si aqua superjecta fuerit, augmentabitur flamma ignis.

Alius modus ignis ad comburendos hostes ubique sitos. Recipe balsamum, oleum Mihxopm^ alhitran et oleum sulphuris. Hœc quidem omnia in vase fictiii reposita in fimo diebus xv subfodias. Quo inde extracto , corvos eodem perunguens ad hostilia loca sive tentoria destinabis. Oriente enim sole, ubicumque illud liquefactum fuerit, accendetur. Unde semper ante solis ortum aut post occasum ipsius prœcipimus esse mittendos.

Oleum vero sulphuris sic fit. Recipe sulphuris uncias quatuor, quibus in marm'oreo lapide contritis et in pulverem redactis, oleum juniperi quatuor uncias admisces et in caldario pone, ut, lento igné supposito , distillare incipiat.

Modus' autem ad. idem. Recipe sulphuris splendidi quatuor uncias , vitella ovorum quinquaginta unum contrita, et in patella ferrea lento igné coquantur; et cumardere inceperit, in altéra parte patellse deciinans, quod liquidius emanabit, ipsum est quod quœris, oleum scilicet sulphuricum.

Sequitur alia species ignis ^ cum qua, si opus, subeas hostiles domus vicinas. Recipe alkitran , boni olei ovorum , sulphuris quod leviter frangitur ana unciam unam. Qusb quidem omnia commisceantur. Pista et ad prunas appone. Cum autem coinmixta fuerint , ad collectionem totius confectionis quartam partem cersB novae adjicies, ut in modum cataplasmatis convertatur. Cum autem operari volueris, vesicam bovis vento repletam accipies , et foramen in ea faciens , cera supposita ipsam obturabis. Vesicatali prsescripta sœpissime oleo peruncta oum ligno marrubii, quod ad haec invenitur aptiu», accenso ac simul impo-

AFPEinncE. 5i9

sito, foramen aperies;ea eniinsemel accensa et a filtro quoinwlutalîieYit extracta, in ventosa nocte sub lecto Tel tei^to inimici lui supponatur (1).

Quocumqueenixnyentus eam sufflaTerit^quicquid propinquam ftterit, comburetur; e( siaqua projecta^fuerit , létales procreabit flamniia8(2). Sub pacis namquespeciemissiAiuDctis, ad locahos* tilia bacleos gerentas ezcavos bac maieria repletos et confeclione, qui jam prope hostes fueruit, qao fungebuntur ignemjam perdo* ID08 et vias fundentes. Dum calorsolis supervenerit, omniain^ eendio comburentur.

Recipe saodaracœ , boni tartaris lîb. i; in vase vero flclili , ore conelnso, liquescant Cam aatem liqueCacta fuerint , medietaleni librae olei Uni et sulphuris superadjioies. Qusb quidem omnia in eodem vase tribus mensibus in fimo ovino reponantur, verumtamen flmiim ter in mense renovando.

Ignis qnem inventt Aristoteles quum cum Alexandre ad obs* cura loca iter ageret, volens in eo per mensem fleri id quod sol in anno préparât. Ut in spera de aoriehalco , recipe œris rubicundi lib. I, stanni et plumbi, limaturœ ferri, singulonim me« dietatem librœ. Quibus pariter liquefactis , ad modum astrolabii, lamina formetur lata et rotunda. Ipsam eodem igné perunctam x diebns siccabis^ duodeetes iterando; per> annum Damque integrum ignis idem succensus nullatenus deficièt. Qu» enim inanctio ultra annum durabit. Si vero locum quempiam inanguerelibeat, eo dissiccato 9 soinlilla quielibet diffusa ardebit continue, nec aqoa exstingoi poterit. >

Bt hœc est prsedicti ignis compositio : Recipe alkitranj colophonii, sulpbvris crocei, olei ovorum sulpbnrici... (3); sul-* phur m marmore terator. Quo facto universum oleum superponas. Deinde teotoris limaginem ad omne pondus acceptam iasiiDul pista et inungue.

Seqoitur aKa species ignis, quo Aristoteles domos in monlibas sitas destniere incendie ait, ut et mons ipse subsideret. Recipe balsami lib. i , alkiiran lib. y, oleum ovorum et calcis non eistiDotœ lib^ x. Galcem teras cum oteo donec una flat massa, deinde inunguas lapides ex ipso et herbasac renascentias quas-

(1) Aepona/iir, ms. 7158.

(3) La quantité est omtee.

libet in diebas canicularibus, et sub fimo ejusdem.regionis subfossa dîmîtles ; postea namque autumnalis pluvia dilapsu succenditur. Terram et indigenas comburit igné Âristoteles, namque hune ignem annis i\ durare (i) asserit.

Compositio înexstinguibilisfacilis et experta. Accîpe sulphur vivum, colophonium , asphaitum, massam tartari piculaoi navalem , fimum ovinum aut columbinum. Hsec pulveriza subtiliter petroleo; postea in ampulia reponendo vitrea, orificio bene clauso per dies xy in fimo calido equino subhumetur, extracta vero ampulia distillabis oleum in cucurbita lento igné ac cioere mediante calidissima ac subtili. In quo si bombax intincta fiierit acincensa, omnia super quse arçu vel balista projecta fuerit, incendio concremabit.

Nota quod omnis ignis inexstinguibilis , iv rébus exstingui vel suffocari polerit, videlicet eum aceto acuto.aut cum urina antiqua vel arena , sive fiitro ter in aceto imbibito et loties dessiccato ignem jam dictum sufTocat.

Nota quod ignis volatilis in aère duplex est compositio; quorum primus est : Recipe partem unam colophonii et tantum sulpburis vivi , ii partes vero salis petrosi et in oleo linoso vel lamii^ quod est melius, dissolvatur bene. pulveriza ta et oleo liquefacta. Postea in canna vel ligno excavo reponatur et acceodàtur. Ëvolat enim subito adquemcuraque locum voIueris,et omnia incendio concremabit.

Secundus modus ignis volatilis hoc modo conficitur : Accipias libram i sulpburis vivi , iib. ii carbonum vitis vel salicis, vi lib. salis petrosi. Quœtria subtilissima terantur in lapide marmoreo. Postea puivis ad libitum in tunica reponatur volatili vel tonitm facieiite. Nota quod tunica ad volandum débet esse gracilis et ionga et cum praedicto pulvere optime conculcato repleta. Tunica vero tonitrum faciens débet esse brevis et grossaet prsdicto pulvere semiplena et ab utraque parte fortissimo filo ferreo bene ligata. Nota quod in tali tunica parvum foramen faciendum est, ut tenta imposita accendalur; quae tenta in extremitatibus sit gracilis, in medio vero lata et prasdicto pulvere replela. Nota quod, quse ad volandum tunica, plicaturas ad libitum habere potest; tonitrum vero Taciens , quam plurimas plicaturas. Nota quod duplex potei is facere tonitrum atque duplex volatile instrumentum , videlicet tuniçam includendo.

(!) Durasse, ms. 7i*8.

AFPEimiCB. 521

Nota qaod sai petrosuni est minera terrsB et reperitur in scopnliset lapidibus. Hœc terra dissolvatur in aqna bulHente, pdstea depurata et distillata per filtrum permittatur per diem et noctem integram decoqui ; et inventes in fundo laminas salis congelatas cristallinas.

Candeia quœ , si semel accensa fuerit , non amplius exstingui« tar. Si vero aqua irrogata fuerit, majus parabit incendium. Formetur spera de œre Italico , deinde accipies calcis vivae partem iinam, galbani mediam et cum felle testudinis ad pondus galbani sumpto conficies ; postea ca'ntharides quot volueris accipies, ca« pitibos et alis abscisis , cum œquali parte olei sambae (i) ; teras et in yasefictili reposita, xi diebus sub fimo equinp reponantur, de quinto in quintum diem fimum renovando. Sic olei fœtidi et crocei spiritum assument, de quo speram illinias ; qua siccata, sepo inunguatur, post igné accendatur.

Alla candeia quœ >continuum praestat incendium. Vermes Dociilucas cum oleo zambac puro teres et in rotunda pones vitrea, orîficîo lutato cera grseca et sale combusto bene recluso et infime, utjam dictumest, equino reponenda. Quo soluto, speram de ferro Indicd vei aurichalco undique cum penna illinias ; qus bis inuncta et dessiccata igné succendatur et nunquam déficiet Si vero attingit pluvia, majus praestat incendii incremen* lum.

Alia quae semel incensa dat lumen diuturnum. Recipe noctilucas quum incipiunt volare , et cum sequali parte olei zambac commixta, xit diebus sub fimo fodias equino. Quo inde extracto, ad quartam partem istius assumas fella testudinis ad sex fella mustellsB, ad medietatem fellis furonis in fimo repone, ut jam dictum est. Deinde exhibe in quolibet vase lichoum cujuscumque generis, pone de ligno aut latone vel ferro vel œre; ea tandem hoc oleo peruncta et accensa diuturnum praestat incendium. H»c autem opéra prodigiosa et admiranda Hermès et Ptolemaeus asserunt.

Hoc autem genus candelae neque in domo clausa nec aperta neque in aqua exstingui poterit. Quod est : Recipe fel testudinis, fel marini leporis sive lupi aquatici de cujus felle tyriaeo (2). Quibus insîmul collectis quadrupliciter noctilucarum capitibus

(1) Terme arabe qui signifie hoileeMeDtielleetplos partieulièrement huile âê lis. '1) rawîno (?).

522 mSTOTBB DE 1 A CHIMIE.

ac alis praecisis adjicies ; totumque in vase plumbeo rel vîlreo repositum ia fimo subfodias equiao, ut dictum est;qnod extractum oleum recipias. Yerum tum cum »quali parte prœdicto* rum fellum et œquali noctilucaruiu admiscenç» sub flmozi die* bus subfodias per singulares bebdomades fimum remoyendo. Quo jam extracto de radiée herbœqu® cjrrogaleoais (?) et noctilueis pabulum factum, ex hoc iiquore médium superfuûdas; quod si volueris, omnia repone iu vase vitreo et eodem ordioe fit. Quolibet enim ioeo repositum fuerk, ^^ontiauum prestak incendîum,

Gaadela qusB iu domo relucet at argentum. Hecipe lacertam nigram vel viridem j cujus caudam. amputa et desaioea ; nam in oaùda ejus argenti vivi siiicem reperies. Deinde quodcumque licbnum in illo illinitum acinvolutum in lampade lôcabis vitrea aut ferrea , quae accensa mox domus ai^nteum indueteolorem, et quicumque in domo illaerit , ad modum argenti relilcebit.

Ut domus quœlibet viridem induat colorem et avicul» coloris ejusdem voland» : Recipe cerebrum avicuJsB in panno involveos tentam et tiaculum , inde faciens vel pabulum in lampade viridi novo oleo olivarum accendatur.

Ut ignem manibus geslare possis sine uUa lœsione : Cum aqaa fabarum calida caix dissolvatur, modicum terr» Afes»tnœ, postea parum malvsB et visci adjicies. Quibus insiraul commixtis palmam illinias et dessiccari permittas.

Ut aliquis sine lâBsione comburi videatur : Alceam cum albumine ovorum confice, et corpus perungue, et dessiccari permitte. Deinde coque cum vitellis ovorum iterum , commiscens terendo super pannum lineum. Postea sulphur pulverkatum superaspergens accende.

Gandeia qucB, cum aliquis in manibus aperlis tenuerit, cito exstinguitur; si veroclausis, ignis subito renitebitur. Et hsc milliesy si vis, poteris facere. Hecipe nucem Indicam vel castaneam , eam aqua camphorse conficias, et manus cum eo inungue, eifiet confestim.

Gonfectio vini est cum si aqua projecta fuerit, acceodetar ex toto. Recipe «alcem vivam, eamque cum modico gummi arabici et oleo tn vase candido cum sulphure confice; ex quo factum vinum et aqua aspersa^ ac accendatur. Hac vero confectione domus quselibet adveniente pluvia accendetur.

Lapis qui dicitur petra salis, in domo locandus et appositus

lapidi qui diciiur albaearimum. Lapis quidem niger est et ro* lUDdus, candidas yero habens notas, ex quo vero lux solaris sereoissimus procedit radius. Quem si in domo dimiseris, non miaor quam ex candelis cereis splendor procedit. Hoc in loco soblimi positns et aqua compositus relucet valde.

ignem Graecum tali modo faciès : Recipe sulphur vivum, tartarum, sarcocollam et piceam, salcoctnm, oleum, petroleum et oleum geoimae. Facias bullire invieem omnia ista bene. Postea impone stup» et accende , quod si Tolueris exhibere per embotum, ut supra diximus. Stupa illinita non exstinguetur, nisi arina vel aceto vel arena.

Aquam ardentem sic faciès : Recipe vioum nigrum.spissum et vêtus et in una quarta ipsius distemperabuntur unciee ii s.uU phuris vivi subtilissime pulverizati, lib. ii tartari extracti a bono vino aibo, uncise ii salis communis; et subdita ponas in cueurbitabene plumbatâ etalambico supposito distillabis aquam ardentem quam servare debes in vase clauso vitreo.

Experimentum mirabile quod facit homines ire in igné sine Iffsione vel etiam portare ignem vel ferrum calidum in manu. Recipe succum bimalva) et albumen ovi et semen psillii et calcem , et pulveriza ; et confiée cum albumine , succis raphani et comraisce, et ex bac comraixtione illinias corpus tuum et manum et dessiccare permitte, et post iterum illinias et tune poteris audacler sustinere sine nocumento. Si autem velis ut videatur coinburi, tune accenditur sulphur, nec nocebit ei.

Candela accensa quœ tenta reddit flamraam quie crines vel vestes lenentes eam comburit. Recipe terebinthinam et distilla peralambicum aquam ardentem , quam impones in vino cui applicalur candela et ardebit ipsa. Recipe colophonium et picem subtilissime tritam et ibi cum tunica projicies in ignem vel in Hammam candelse.

Ignis volantis in aère triplex est compositio. Quorum primus Ht de sale petroso et sulphure et oleo lini; quibus tritis^ distemperatis et in canna positis et accensis, poterit in aerem sublevari.

Alius ignis volans in aère fit ex sale petroso et sulphure vivo et ex carbonibus vili$ vel salicis ; quibus mixtis et in tenta do papiro facta positis et accensis, mox in aerem volât. Et nota quod respecttt sulphuris debes ponere très partes decarbonibus, etrespectu carbonum^ très. parles salpetrse.

Carbunculum gemmse lumen prsBStanten^ sic faciès : Recipe

noclilucas quani plurimas, ipsas conteras inampulla vitreaetin fimo equino calido sepelias et permorari permittas per V9 dies. Postea ipsas remotas distiUabis per alambicum et ipsam aquam in cristallo reponas concavo. Candela durabilis maxime iugeniosa fit. Fiat archa plumbea vel sBoea omnino plena intus et in fando locetur canale gracile tendens ad candelabrum, et praestabit lumen continuum oleo durante.

Explicit Liber ignium.

SONGE D'UN ALCHIMISTE, PAR ZOSIME ( Ms. n* 2*49 et

aaSa. ) (i).

2((><7([À0u Tou Gsiou y irepl âpeTYjç xal 9uv6^<7e(oç û^aToiv irpo^eiç.

Oéfftc &SaTCi)v xat xtvyiffiç xat au^Tjfftç xal àT:wta\i.àxfaci^ xal lirtfftdjia- Tiofftç xat àizoaitOLuyihç iuveu(i.aToç àin acopiaTOç , xal ffuv^sfffxoç icveu(AaTO( iiz\ ffcofJiaTOç' où Çevov ^ lirsiffaxtov ^uffcoiv (a), dXX' aÙT^i xaVfjLOvr, «k lauT^jV , ^ (AovoeiSr,ç çuaiç xéxTTiTat xi orepeà fetpaxa tcov (jieTaXXuiv xai &Ypo5pua Twv ^oTavMv- x«i £v toutcj) tS (AOvoet$et x«i nokuyu^oyn^ irpov- [Aari a*y^r|(JiaTiÇeTai ^ Toîî wavTo; iroXuXiaroc xai TtauitotxtXoç twv icavtw ÇT^TTj(ji;'*él6ev xal «XTiviaÇojjt^vïiç t^ç çuaewç xtj) fiitpo) tw }fpovix^ &:ro- SaXXei T^v Xîiîiv xal t^ auÇyiffiv, 5i' ^ç ôttoçhuy** ^ çuaiç-

Tauta XaXbiv â7rexotfJii{0Y)v xal 6pû) îcpoupYOv xiva IffTOJxa l|iirpoffôev tou ^iravo) pa>{xou tou ^taXoetSouç* IvOa xàc xXijxaxaç Ttpoç dlvaCa^tv eI/^ev 6 aÙTOç ^cofAOç, IvOa 6 Upebç s^raTO. Kal ^mvtjç ^xousa Xe^ouffr^ç uoi âvcoOcv* ireitXTqptoxa (3) tou avtévat TauTaç t^ç SexairEvrc ffxoXofÊYY^U xXtuaxaç , xal xaxi^vat Tstç cpoiToXafAiretç xXtfxaxaç* xa( Ivxtv 6 UpoupfMv xal xaivoupYwv fjie 8; iiro6aXXei t^v tou ffcofiaToç ir«yuTr,Ta oiir' £|ioy' i^bi Bï il âvot^xy); lepaTCuofjLai xal irveu[jLaTOTcXeiou(Jiat* i'fùi $è dxouffs; ttJc cp&ivvjç auTOu tou £v tm cpiaXo6(i)(ji(j) ^^tôîtoç , ^ipcoTCov auTOv, ^ouXofASvo; fjiaOsTv , Ttç Girapyrci oStoç i la}(^voqpcDvoc* auTOÇ Bï airexpCvaTo {Aot XéycDV , jyto elfAl 6 &v 6 tepc&ç tuv à$uTo>v xal p{av jqpopy)TOv ôirojA^voi* ^X9e y«p Ttç Tcepl Tov ^pOpov dpofjietfc xal J^etpcuvaTO [U , {Aa';^a(pa ^itXidv (is x«i liourKÔLfsa^ fAC xaxà ouvTaatav app.ov{aç xal diiro5ep{jiaTtoaa< irStffav t^,v

(1) Voy. p. 264.

(2) *EiccC(raxtov icpâYt&à iaii rdv çû^efdv. — Ms. 2250.

(3) ncic>T)pux«Te, ms. 2249.

APPENDICX. 525

xsfotXi^v f&ou , tÇ S(f si , TÎ^ ôic* fltuToû xpaT0u|iiv(p y TJc 6otéa rate vapO

ffUfiBTOç icvtuf«.Qt Y^^*'^^^* Kal a&rv) {aou âorlv j) di^pv)Toc pioi' xal &c Tttîlta {Aot IXfyc, 'f*Y^^^^^^ ^^ 3f0aX(Ao\ a&TW fiainp aT(M[ xa\ ^(U9c iraaacT&c ffécpxac «ûrou xat tTSov «^ov Aç dv6ptMcapiov , x^Xo^ov, xa\ Toitç tôoufftv auTOu 2auTov i&tttffft^Ta (i) xal oujAicdcrovra* xai fo€viOeU ^itticvio^v xal lvt6u{Ai{^Vy tl oCtok 29t\v qfpa ^ tâSv û^cStoiv Oéfftç* xa\

Kat iraXiv OicexotfAi^Oyiv xat cTSov tov aâtov «ptaXo^ufAOv xal itté^ta u^ xayXdiÇov xat iroXtv Xa^v tU aOro* xal oox ^v tic l^cn tou pcR>(Adu , tva Iponiqaai aÙTOv* àvepyofjicvoc 81 irpoc xo ^irtx9)5Euea6ai tj^v 6^av xwi pia\ufij xaU8ol> ôptaî TreicoXtwfJilvov dv6paitcapt0V| (vipoupY^v, xal X^Y^t fioi, Tt oxoireiç; xal diirexptvapLV)v aùxÇ, ^tt OaufAticlJw tou SSatoç t^ Ppa9[jLov xBi To^ dv6p«i>frouc , t6Ùc (wvrac ou^xaiotAcvouc* xal diircxpCvaTO fjioi Xf^Mv, kStt) 4 duopia ^v 6p8< etaoSoç iorrt xai l^oSoç xal {iicTa6oXi{* xal émjpcd* ti)9a a^TOv icecXtv , icoCa p,eTa6oXi{ iort ; xat diri xptvax^ fAOi X^yniv , t^iroç Bmi^otttç o&roc t^< Xc^o^uvriç Taptj^f(aç lartv ol fkp 6AovTec av6pwirot BfK'rïic Tu^ttv, (^$e 8iff^p)^ovTat xal Y^vovrai icvtupiaTa, cpuYOvrec to ff2){Aflr« 'Eyca Se tlTTOv aùtWyXal vti irveufAa cT; xal diirtxpCvato [loi X^y^jv, xat TntcupLa xal fuXaÇ irvtujxaTWv* xal h tuj 6;itXc?v ^(aSç Taura, xal tou ^psff^u ffpocttOf fjisvou, xal xw Xaoû ôXoXu^avToc , eToov dfvdpioirov )^aXxouv, mXtov (i.0Au6$ivv)v XttTc^ovTa ^v t9) ^eipt auTOU' xal ilivKi {aoi ttj ^vv)* 2pa, TauTi)*T^ 8cXt(j> Toîc ev taie xoXolacai icSviv iirtTpénoi xa0caO9ivai* xeXcuu) Sa IxavTOv Iv ttj yeipt aÙTOu Xa€eTv 8cXtov (AoXuêSCvijv xal nj Xapl Ypafctv» &ik av aù^i^aY) i\ oia^uXi?) aCxMv, xat xk otopLata autôîv àivc^iYjuva xat t^c ^^eiç avtt> l)^fiv , xat tm Xdyc;! Ipyov i^xoXouOei* xal ^'yet (AOi 6 otxoScairon^ç, éOsi&pvjffac; i^eTeivaç tov aû^éva acu dlvco xal il^eçTO icpo^^O^v; xal ctirov, ^ti cTSov, xal Xs^tt fjiot, Sxt toutov 8v cTSt( /sXxavOponcov , xal t&ç {Staç aapxaç £;ioÛvta , oStoç éaiiv ô UpoupYoufuvo( xst a&TM êSoOt) ^ sÇouoia tou GSaxoç toutou, xat iativ 6 TtfjuopoufJievoç.

Kal Tttura l^avTaaOyiv , xai tcaXtv Siu7rv{a6i)v xal cTicov irpoc éfAaurèv ^ îtç 4 alrCa ttjç oirXa'ffiac TauTr.ç ; t{ touto laTt;^^^ dipa Toutd loTt to <^ T^ Xf uxov , TO (avOèv , t^ xa^XaCov , to Oetov ; xal e^pov Sxi piaXa xa-^ Àwç Mrfla TttuTa.

Kal cTiTOv éfri xaXov xh Xc^cty xal xaXov t^ ixouctv , xal xaXov t^ St« ^t, xal xaXov t^ Xa(A6ccvetv, xat xaXov to ittvi)Teuf tv , xal xaX^ t^ ^WrçtV) xal iRÎiK ^ f ufftc {«.avOàvet StSovai xal XaxpiSavstv. ACSwaiv 6 Xs^ovOpfoicoc xal Xapi^àvct 6 Gyp^XtÔoc y StScoot to fjiéTaXXov xal Xapi6avti

(1) Mao9«ô(A(vov, iD^ 9!S'iO.

oufA^XÉxovTat.tÀ Ttavra xat ^TtoivXixovTat 'và Tcotvra xat ffôvrtOtvrai xè iràvTtt xal fMyvuovTOit xi icocvf « xal âffOxpCvavfiai ri icavroe xat xv^EpvS-n» tÀ T:av;ra xal Âir^Sp^x^VTai tÀ icètvTa x«l .âv6st xàt iravra xai ^ÇovOet ti itCKVta Iv T^ cpiaXo€(o(A(K> ipiaxri (uOtfS(;> xal ou^x^i^art xal oOyT^*^ auYxepa9|i.aTt TtTfaoroC^o). *H $à tcov élXiov irpaYi^axi fai . «vfH'nXoKi} Ivn xal iiroTrXoxi^* xa\ 6 irSç ouvâe^fAOC oux Aw# {a&OoSou y^ytrai* ^ (jido^ ^UQVKifi Iffxt, xal ^u9W9a xal ix^vacISga xal t^cc T^Ectç Tvipouffa t^ç (udo- 8ou , aO^dtvouaa xal âXarcouaa xal xk iravta auvTO|Moc vv^ufànwi t^ dtaiplaei xal tr} ivfovti notoûva , tv) (AfOo^cp (Ai)£evoc OiroXyi^ivroc 4 T^f (uOo$oc Ixcrtp4f Cl T^v cpÙ9iv x«l 1^ (piiffic 9tpef opiivn) tlç laux^v orpétpEtar xal aSiv} latlv ^ xou icavt^ cpuvt^ xal avv^c9(jLoc.

''Iva Bi pii^ 901 oià icpXXSîv ypiff^f w ^UxaTt , xrCooy va^ (ftovAiOov, \}^ia(AuOtoti$^ , âXa^aoTpoeiSii, Dpoixovvi^otov , pii^tt àp^^^v K^^ovra (&'ntt TiXo$,.iv T^ olxo^ofAYi' intY^v ^i f^ovra fattOsy SSatoc xaOapaiTdlTOU ^ sSacrrpobrrovTOç ^Xiaxov* xal irspi^Y^^^^ ^ ^^'^^^ ^ cÎ9o$(k tou vaou xct Xa^v hX x^^P^C ^<>^ ^(?^ » (^"^^ '^^ t!ao$ov* otevàç y^P ^^^^^ ^ '^^^^ Sttou iotlv 1^ JvoiSk Tviç ttcFo8ou>. Àpoxwv Se Ttc icapoxeiTai 'cvj slffoScp, ^- Xarrcov xbv vabv^ xal xoutov x^tp^^Kfiicvoc, irpoÎTOv > 6Caov xal di)ro8cp(is- Tto^ov I xal XaSci»v tkç capxaç auTOu S(cXc eU "^k piXiq aùxou xal 9uv6e< TcàvTa T^ [aAt) tok [XftXsvi {MT^ TMV ^mcov xal ico^tj^ov fffautÇ ,6afftv irpbç xb OTOfAtov Tou vabu xal dcva^T^Ot xal stotXOt xal copiante ixcî to

(i^Tovj/Levoy XP^H*^* ^ Y^P ^^P^C ^ ^^ x^^^^^P^*^^ ? ^^ ^9< ^^ '^ ''^T^^ xa6i^{jievoy xal to XçSi\ut ouvaYOvta , oùx 6pSc Bk autbv eïvat x>^)^^v^P<^* Tcov, (JLCtafiaXXcxat Ix xou xp<>^[JLaTOç TÎjç ^«iffciiiK xal •^i^vton àçr»[Mùiv^^' Troc, Sv {ler* ^XC^ov, l^v OeXi{9if)<, eupi^crctç xp^<^a^v6pw?rov aùxbvy xal tooTo {ffTw 901 TO 7rpoo([itov. 'AvotYOVTat 8i 901 fASTiireiTa xk avOv) Tcliv 'kér^w xal at l^v)Ti{9Eiç TTic àpfT^ç xal xîjç 90^{a< xal ttjç cpuoMH x«l xtiC ^poviittitaç xal xdc So^fitaxa tou vou xal- at {AidoSot af Spaarixal xal ai àiroxaXu^ic Tci>v xtxpu[A(A^va)v ^cu>v, ^avcpcdV Yevopiivcdv* xàc Bk icdyxa , 6 x9i< àper^; fiieOoSetJoti 901 xp^voç* xal ^1 çu9iç f, vtXfÎMra xàç ^woeiç > àitOTtXeitat TeXi(a ÇU91Ç xal Y^vfixai iXtY*fiM9a (1) xal Jx6Xi€of&ivv) irpbç tÎ|v Wnjffiv Toîî xoivou irpo9wirou Totl iravTb; Ipyou t^ç lpYa9(aç ôpSxai. (2), x»'< àvaXa(A€av8t xi^v olxeiav iiXT}v xai Tbv Ibv xaxtoÔCf r JO' o5x«^ ir690U9a U TOÎÎ itpoxépov 9x^i[Aaxoc 6vi^9xii* ij xal Sxe pap6ap{Ç«i, {itueÎTat xbv t^» . iouSaixV YXco99av XaXoûvTtt- -Koxk Bk Ix$ixi^9a9a iagdjv ^, TaXaiva, xo/-

(1) *IIXiYTtw<ra, ms. ^249.

(%) 'Opcnfi^viQ , mil. ?.2i9

APffEHDICE. 527

mpM xttl TtXwyopmgit. 'Evtoutok o3v tok vouffMai vs^wç ixorpétlraïc TVfwoiVy inoTiidi|Tt Mal t^v ivoXiSuXov ûç fAOvouXov Xoytï^ou xa\ (AV)5tvl raffiç xaxdEXrjfs djv tvtOEvniviprd^Vi (ai^iciidç xoil XlyMv Iqmtov ivaXi^^ dXX' sÙT^ loonÇ àçaUa^v ^ y^p 9iw«Jl 8(5èc<rMt r^ à^vfy* xaXXiorov SI ivnv dU»ax tmv ttamipcoi^ (ut^tXXmv tâiç tut«€oXlc 9 ^Iy^v tou fAoXu68ou, ToS yjÙMw^ xmy xoMoiT^pou, tQu ^pY^poù, tva y^vmvtsi tIXcioç XP^'^* As^v tt Aac ic^ioov ti Ottov , xo dl^^atCov, xb xiqpojxsXlç »al ôij^oy

?(pmoCu(iiov ^p^Ar* t^ tt x^^^^^ *^^^ '^'^ Pa6(A^* x«i iv toutOK Tov XiuNOti^ SafftdEotK x*Xm^ xal MyotyM et&t^i x«\ c6pi{9tiç, (urà

FRAGMENTS DOLYMPIODORE SUJ\ LÀRT SACRÉ, (Ms. 2249 ^ aaSo.) (i).

OXufiTcioJcopou çvXoffdçou À>.e^a.vÂp^<i)( irpoç IleTaciov tov p«(Ttxai €K th xat' èvlpytiav Zoo^ipu xal Soa âiro Ëp[iLoD xai tc5v

'Apxrrat (ftiv ^ivcoOsi ^ Taptxcia itr^ (Aif^v^ç M*X^P> ^T^ov tou cpcupooa- ?t«^ tlxoffTTJç irlfAirnic Iok ptr,vèç Mf 9a)p\ , ^youv tou 'AuYoutfrou ^ixofftvjç réuimiç. n«vca 5'fca 3iv Ôuvtj fdpixewoti xal irXuvat, tap^x^tie xal icXuve Tms irp^Ttpov xal é(f cç a^T^ ^v ay^e^otc dcTroxttpièva , xal 2av $uvt} iroiYJwi irodrjaov xiiç ToptX8i«; tJjv ivépyeiav xaXXiora xal vo^orara. "EOoç 7« toîç dpxo&iC ŒUYxaTaXuTcreiv ti?|v jXi^Ottav'xal toc TtavTTj toTç dvdpto- "îiçeu^TïXa, ôr diXXTiYOpiw> tivwv xai tixvtiç IjxçtXoao^oo âtroxpuirTciv, «•>;€otx«v. Ou |Advov y^p fi; Tij^Caç TauTaç xal ^tXoaocptx^ç T^xvaç ttî d^fy- 7eî aùxbiv xai axoietYord^Ty) ixSd^ec auvcoxfo^av, àïX^ Xoil auT^ t^ xoivi ^'tisia, di' déXXcov tivmv ^|xaT(DV fjLCTeçppaffavy éjç ^x^i ItcI toS Iv &itb< «utjuyu xat oùx ^v uiroxEifuvci) , oic xal auTo< ^i^axn^^ m ^iXôaexpe Se- ^oia* tlç TouTO Y^p ^^'^0 ^ nXdcTcov xal 6 'ApiaToréX/iÇ àXXTiYOpouat xal ^poc Ta ^|jii«Ta TttUTa 8iacpépovTat Trpo^ àXXi{Xou<. 'ApiaTOTsXv]^ p.lv y^P ?t;9i T^y oOaCav oùx 2v &iroxci[iLévfo cTvai , to $i (TU{ji€t6r,x^< £v u^rroxeiuivcu.

J) Voy. p. 77î.

nXdttwv A irdXiv touvavTiov iroter xckol |Uv ^^p to Iv &icôxet(&ivfd x^v o&ffCav irouî, xotti $i to oùx iv &icoxti(i.cvt^ to ov(A€e€i)xoç fi)oiv ilvsc xal àirXwc elneiv , âairep TroXXàc ToiauTa xai TOffauTs xaT^i tov SoxrjaavTs aÔTotç Tponov s^sOcvro, ouxw xoit iiut tSjc Tifjiiac tsutiic '^X'^^ ^'* ^^^~ 3^ Y^fOYC Toîç Âp}^aloi< ( ivo< ^vtoç tq^» icpotYiASTOc xal fAi3< ts^vi); ) Sti Tiv<ov Oco>pt(ov TauTviv ^xOéffOaiy tva ix tiov (a^ fu9ucwv icpotY(AaTiiiy ïk- XU901VT6C Toùc Cvi'^'v^C) sU '^^ fu^ixà irpaY(i(.ata {udo5eu«i»9iv , 8 8î) xaî Y^Y<>^'^ auT0t<- T^ Bk icavTs Ix t£5v I^tJ^ 6 Trapày ^Àc&^ei Tpoicoc.

Tpctc Ilivouç Ttotooffiv ol Âpj^aToi* xal 6 fiiv icpcuToç loriv 6 Ta^MK feu* Ycov , (bç xk 6cTa* 6 8i 8euTepoç iaxw 6 ppaStcoc çeuYcov ^ laç Ta Octiddi}' 6 S^ TpCTOç IotIv ô fjiy}$i SXoK ^fi^wf , ui< Ta (UTaXXa , xal ot XiOot x«l 4 7^' nivoc irpcoTOÇ , 6 $(& Tou dipaevtxou , ô paicxuiv tov }^aXxov Xeuxdv. To àçatvtxdv jcrri Oilov xal Ta^^uiç cptuYOv , ^euYSi di &iuo tou nup^c xal &a SI ^iJLOta êoTt T(T> àpaEvixôî y xal Otia X^y^^''^^^ ^^^ cpeuxTa. 'H Si «xeu^j toutou oCtcik ^X^i* Xaêùiv jpffcvtxou tou o^iffTGC TOU }^pu9(2|ovTOc o5yy^«< Té(j(japa( xal xtf^^aç xal aTctoa; xal ^voM^eç iroii^tfaç îfi,6p6$ov Iv j^ei vu/^Oi^jAcps Suo ^ Tp{a' eU &aXivov à^ytlo^f ffTevoTTOjjiov , avcoOsy xaTTjff^aXiaaévov , tvapiii oiavTCf uffY) , xivwv aOrè éhra^ t^ ^fiepaç ^i S^* xal touto TtoUi lirl ^fiépc( iroXXdtç, xal fAtT^ touto xsvcoaaç aÙTO, irXuvov xaOapûi CdaTt ^ V^^TU?^^ ^^^' 8a(Ji^ TOU é[Sou< f uYtl* *^^XaTTe $à àeV to Xetrr^TaTOV TÎi< oOviaç xal fii^ ffuvaitoXouj aÔTO tw SôaTi* tTTa^Çyjpivaç ^v dUpi , {jiiYVue xal ouXXctou oww élXaTOc Kainca$oxixdu oùy^^^C TrtvTs* cÎTa m^Xco^ov t^v ^ iaX7,v, xaTav^iiis iravTa/oOsv , 7va fji^ xatd^ucvov to dipaevtxbv Siaicvtuor, , xaU ouv tcoXXoxk xal XeCou (UXP^^ ^ XeuxavOTJ xal Y^vviTai oruTCTTipta Xeux^ xal OTspéfJivtoc.

nivoc $suT8po( 6 Ppa$ea>< ^ euYb>v' 6 tmv |«.apYap(i>v x'Xxoc xexaujiivo^ xal TO tfvipixbv xal t^ TOiauTa «peuYOu^t (acv, ou Ta^^^&K ^ » àXkk ^paScox* xal XP^ el$^vai in Tvjç ico»{atfi>< tc5v 9fxapaYS(i>v , ^Ttç i/ti o&rui' Xa^ xpuffTaXXou xaXou oùyy^«C ^^^O) /aXxou xcxau{4ivou oOyy'*^' f|{i(aeiav xai irp<STSpov iroict t^ xpu^xaXXov iiudfrupov xal paXt aÙTOv tîc &^p xaOapov xal 0(A^X^ 9 tva fji^ 1/3 ^ûtrov* clTa Xciou ayT^v , xal tov /aXxbv tov xsxaufACVov xal to oriptxov elç Ouiav , xal x<«^veut aÙTà f U t^ inîp' xal ircpc in)X(&aac xal trcofAdéffaç £vcuOcv ti^^v x<>^vrjv , îa xaCt^Oai Uta icupl, (i^ 8K '^ {v (A^poç df etXovTi ^TTTeiv xal sU to f tepov (a^ JitTStVy dXX* toiDç , xal l^eic to

i^VITOUfACVOV.

4GATH0DÉM0N. — LES ÉLÉMENl^. ( Ms. 11249 «* ^^^o. )

Ka\ 5pa, iravifftop, x«i vdsi, Sxi 6 'AYaôoSatjiwv ttîç àpeTÎjç Ivti xexfxr,ptov- 6v xai Ttviç fAuSeuovTQti «p^otTov eivai tmv itdvu iraXottojv, tojv év 'Atpirrti) ^tXo<ro^Y)9avT&)v. AXXoi os ^aatv auTOv (xuatixoiTEpov àyyeXov tivs eivai îj dyaôbv SzifjLOvot , X^y*** ^^ dy*^^^ "^^^ AlyôiTTou. IldXiv 5à xivâç avTov oùpavbv èxdXe^av* xal td/a td^s, 55e /yei Xoyov, Stii to xoff|xixôv fiffAilfAa.

'IspoYpnjAtAaTgîç Y^P "^'^^Ç 'f'î*^ A!Y^>icTtto)v, ^ouXd[i.evoi xd^iiov ^Y^apa- ;ai iv Totç 66fiX(axoi; ^ iv toTç lepatixot^ yP^H**!^^^^ 1 Spdxovta ^Y*®XdwTouctv oùpo6dpov , To Si ffSfJia «Otou xardatixTov rvoiouat , irpoç i^v otdOeatv TÛv àoTcpcuv. Ka\ rauToi $c {aoi sïprjTai, cpyjalv ô !AY*ôo5aifxwv ircpt tyÎç «fX'i^î 6 xo\ p{6Xov £xTiOr)ai ^ujxsutixi^jv ^[xetç 8k toutov npoaonroiroitjwuevoi iptuv(0(A6v irwç fj àp)^^ xaOoXixo)T£pa loti twv ototyeiiiiv. K«l AEYOfiivfci, eiTi iJjuiîv ffTor/eîov, toïïto xai dpy^ Iv Totc-^{i(i)> ffror/eioiç* T^Y^P téffffapa atoiycTa dpyY) tûv ocdiaoctuv elaiv, oùx el xi 5e àp/^^ TCÛToxal axoi'/ctov. 'I3où Y^p to Oelov xa\ xb (obv xott xb {iBxa^ù xai xb ^fiixai x& axoua, dpyoti (xàvsSai xaxd xtvaç, axot/eïa oi oOx

4>ip4 oi ttTrcofjisv Tfdxepdv laxiv dpy^^ icavxbç irpaYt^atoç xatxd xiva oirjî«îa îl 00 • xoti 61 jjLia ifftiv ^ TcoXXal* xai et [a^v Idxi fxCa , ^, dxfvifjxd; ÈïTiv >^, d^ietpoç ^ weîrepaouévYj (bcauxoiç xai el jisv woXX«i dpyat eîffiv, iroXiv aîrai î| dxtvTixoi eîoiv -îj dweipoi ^ iceîrepadfjL^vai. Miav xo(vuv dxtvT)- "W dpy^v xoit aireipov ttkvxcdv xSv ^^x(ov ISdÇaÇov ol dp/^aîoi' 8ib xai ô BaXy,ç ô MiXi^oioçev eTvai xb 8v eXsYev* dpa xal xb8v xb ^uiéxepov ôSwp Ôeîou wxl xal ^pw^^ç , xai 2v iffxiv 8v , xaXbv x«i dxivTixov irdariç y^P ^^~ fiaivoiavi^ç xivi^(re(«K dTÇT^XXaxxai. 'AXXà fx^v wpbç xouxot; xal dueipdv ioxi iisl ditsipoSuvafAOv xal oùSeiç l;apiO{ji^(jat Suvaxai xdiç xouxoo Suvdjxeiç.

Miav èï xal dxivYjxov xal aTteipov 8uva(Aiv fXeY^v 6 napfAeviOT)^ xal >^Àiriv 77e7cepaa(AévT}v* xb 6eIov xal aOxbç "ki-^tav dTicipov... Kal aMna Sxi wi 6 9aA7)ç 6 MiXi^oioç 7tpb< xV oua(av xou 6eou dîcoêXéiciov, £XeYev ouxbv >^Eifiov xal diccipoSuvafAOv.

530 HISTOIBE DE LA GHDflE.

Page 1