‹ Histoire de la découverte de l'amérique depuit les origines jusqu'à la mort de Christophe ColombChapitre 14 sur 181 · CHAPITRE I. — CHRISTOPHE COLOMB EN PORTUGAL · texte numérisé non relu

CHAPITRE I. — CHRISTOPHE COLOMB EN PORTUGAL

intérêt que vous vous portiez bien, et que vous jouissiez du crédit et de la faveur de votre très généreux et très magnifique

sunt de breviori via ad loca aromatum per maritimam navigationem quam sit ea quam facitis per Guinœam quœrit nunc Serenissimus rex a me quandam declaracionem ymo potius ad occulum ostensionem ut etiam mediocriter doti illam viam caperent et intelligerent. Ego autem quamvis cognoscani posse hoc ostendi per formam spericam ut est mundus, tamen determinavi, pro faciliori opéra, ostenderc, viam illam per quam carte navigacionis tiunt illud declarare. Mito ergo sue Maiestati cartam manibus mois factam in qua designatur litora vestra et insuie ex quibus incipiatis iter facere versus occasum semper et loca ad que debeatis pervenire et quantum a polo vel a linea equinotiali debeatis declinare, et per quantum spacium sive per quot miliaria debeatis pervenire ad loca lertilissima omnium aromatum et gemmarum, et non miremini si voco occidentales partes ubi sunt aromata cum communiter dicantur orientales, quia navigantibus ad occidentem semper ille partes inveniuntur per subterraneas navigaciones. Si eriim per terram et per superiora itinera, ad orientem semper reperirentur linee ergo recte in longitudine carte signate ostendunt distanciam ad orientem versus occidentem, que autem transversc sunt, ostendunt spacia a meridie versus septentrionem. Notavi autem in carta diversa loca ad que pervenire potestis pro majore noticia navigancium sive ventis vel casu aliquo alibi quam existimarent vcnirent ; partim autem ut ostendant incolis ipsos habere noticiam aliquam patrie illius, quod debebit esse jocundum satis. Non considunt autem in insulis nisi mercatores asseritur. Ibi enim tanta copia navigancium est cum mercimoniis ut in toto reliquo orbe non sint sicuti in uno portu nobilissimo vocato Zaiton. Aserunt enim centum navis piperis magne in eo portu singulis annis deferri, sine aliis navibus portantibus alia aromata. Patria illa estpopulatissimaditissima rnultitudine provinciarum et regnorum et civitatum sine numéro, sub uno principe qui dicitur magnus Kan, quod nomen significat in latino rex regum, cujus sedes et residencia est ut plurimum in provincia Katay. Antiqui sui desiderabant consorcium cliristianorum : jam sunt 200 anni, misserunt ad Papam et postulabant plurimos dotos in fide ut illuminarentur ; sed qui missi sunt, impediti in itinere redierunt. Etiam tempore Eugenii venit unus ad Eugenium qui de benivolentia magna erga christianos afirmabat et ego secum longo sermone locutus sum de multis , de magnitudine edificiorum regalium et de magnitudine lluminum in latitudine et longitudine mirabili et de rnultitudine civitatum in ripis fluviorum. ut in uno flumine 200 circa civitates sint constitute, et pontes marmorei magne latitudinis et longitudinis undique colonpnis ornati. Hec patria digna est ut per Latinos queratur, non solum quia lucra ingencia ex ea capi posunt auri argent] gemarum omnis gencris et aromatum que nunquam ad nos deferuntur, verum propter doctos viros philosofos et astrologos peritos et quibus ingeniis et artibus ita poteus et magnifica provincia gubernentur ac etiam bella conducant. Hec pro aliquantula

souverain. Quoique je me sois déjà expliqué plusieurs fois avec vous sur la route la plus courte pour aller aux Indes d'où viennent les épiceries, route qui consiste à prendre la mer, et qui est plus courte que celle que suivent les Portugais en côtoyant la Guinée, vous m'annoncez que Sa Majesté Sérénissime désire de moi quelque renseignement positif qui lui démontre clairement à elle et à tous les esprits même les plus obtus qu'on doit suivre ce chemin. Je pourrai, je le pense, lui en prouver la possibilité la sphère en main, en lui indiquant la situation des diverses parties du monde ; mais, pour plus de facilité, et en même temps pour mieux me faire comprendre, j'ai pris le parti de me servir, pour indiquer cette route, d'une carte semblable à celles que l'on dresse pour l'usage de la navigation. J'envoie donc à Sa Majesté une carte dressée et dessinée de ma main, où j'ai représenté vos rivages et les îles qui vous servent de point de départ pour vos navigations dans l'Océan, ainsi que les régions où vous devez arriver. On voit par cette carte à quelle distance, soit du pôle soit de Téquateur, vous devez passer, ainsi que l'espace à parcourir et le nombre de lieues à faire pour arriver à ces contrées si fertiles en toutes sortes d'aromates et de pierres précieuses. Ne vous étonnez pas si je désigne sous le nom de couchant les contrées où croissent les

satisfactione ad suam peticionem, quantum brevitas temporis dédit et occupaciones mee concepserunt, paratus in futurum régie maiestati quantum volet latius satisfacere. Data Florencie 25 iunii 1474.

A civitate Ulixiponis per occidentem in dirccto sunt 26 spacia in carta signata quorum quodlibet habetmiliara 250 usque ad nobilissimam et maximam civitatem Quinsay. Circuit enim centum miliaria et babet pontes decem et nomen ejus sonat cita del cielo, civitas celi, et multa miranda de ea narrantur, de multitudine artificium et de reditibus. Hoc spacium est fere tercia pars tocius spere, que civitas est in provincia Mangi, sive vicina provincie Katay in qua residencia terre regia est. Sed ab insula Antilia vobis nota ad insulam nobilissimam Cippangu sunt decem spacia. Est enim illa insula fertilissima auro margaritis et gemmis, et auro solido cooperiunt templa et domos regias, itaque per ygnota itinera non magna maris spacia transeundum. Et multa fortasse essent aperitus déclara nda, sed diligens considerator per hec poterit ex se ipso reliqua prospicere. Vale dilectissime.

Page 1