LES ASSISES
Digeste XLVIII, 1. Je ne trouve pas entre les deux textes des ressemblances suffisantes pour admettre ce rapprochement.
On pourra, par les exemples suivants, voir comment le législateur normand s'est insjDiré de la législation justinienne.
CocL, I, 12, G (éd. Rruegerj.
Praesenti lege deeernimusper oninia loea valitura {excepta hac iirhe regia, etc.) niillos penitiis cuiuscumque condicionis de sacrosanctis ecclesiis orthodoxae fidei expelli aiil tradi vel protrahi confugas nec pro his venerahiles episcopos aiit religiosos oeconomos exigi quae deheantur ab eis : qui hoc moliri aut facere aut niida saltini cogitatione atque tractalu ausi fuerint temptare capitali et ultima supplicii aniinadversione plectendi sitnt. ex his ergo locis eorumque finibiis, qiios anteriorum legiim praescripjta sanxeriint, niillos expelli aut eici aliquando patimur nec in ipsis ecclesiis reverendis ita c/ueniquani detineri atque constringi ut ei aliquid aut victualiuni rerum aut vestis negetur aut requies.
Ass., VI (éd. Brandileone).
De confugio ad ecclesiani. — Présente lege sancirnus per loca regni nostri omnia, deo propitio //? perpeluuni valitura nullos penitus cuiuscunic/ue condicionis de sacrosanctis ecclesiis aut protrahi confugas, nec pro his venerahiles episcopos aut ycononios exigi que dehentur ab eis, qui hoc moliri aut facere presunipserint . capitis periculo autbonoruni omnium amissione plectendis. Intérim confugis victualia non negentur.
Omettant ensuite toutes les prescriptions du Code : Sed siquidem ipsi refugae etc., l'auteur des Assises reprend :
Sane si servus aut colonus Sane si servus aut colonus
vel adsrripticius, familiaris aut servus glèbe se ipsum sub-
INTROUUCTION
sive libcrtiis et huius modi aliqua persona domestica vel condicioni suhdita conquassafis rébus certis atqiie subtractis aiil se ipsum furatus ad sacrosancta se contulerit loca, statim a reliffiosis oecononiis sive defensoribus, ubi primum hoc scire potuerint, per eos videlicet ad quos pertinent, ipsisjjraesentibus pro ecclesiastica disciplina etqualitate comniissi aiitultione competenti aut intercessione humanissima procedente, reniissione veniae et sacrainenti interveniente securi ad locuni stafumque proprium revcrtantiir, rehus, quas secum habiierint, reformandis. Diutiusenim eusintra ecclesiam non convcnif commorari, ne patronis seu doniinis per ipsorum absent iam obsequia iusta denegentur et ipsi etc.
traxerit domino, vel furatus res ad loca sacra confuqerit, cuni rehus, quasdetulit, domino presentetur, ut pro qualitate commissisuheatultionem^aufjntercessione précédente, pietati restitualur etrjratic. Xemini quippe jus suum est detrnhendum.
Cod., I, 3, lo.
Conventicula illicita extra ecclesiam in privatis aedibus celebrari prohibemus, proscriptionis domus periculo imminente, si dominus eius in ea clericos nova ac tumultuosa conventicula extra ecclesiam célébrantes susceperit.
Ass., IX.
De illicitis conventiculis. — Conventiculam illicitam extra ecclesiam in privatis edihus celehrari vetamus ; proscriptionis domus periculo imminente, si dominus eius in eam clericos novamvel tumultuosam conventiculam célébrantes susceperit non ignarus.
