V.* Juin

Johanna Flandrise et Haynoniae comitissa dilectis amicis suis decano et capitulo sanctae Pharaildis in Gandavo salutem et amorem. Cum magister Godefridus, canonicus Tornacensis, magistratum scolarum juxtà nostram ecclesiam regendarum jamdudum canonice sit adeptus, lùandamus vobis et volumus : ut easdem scolas singulis annis quamdiu idem magister Godefrîdus vixerit et voluerit, de consilio et Yoluntate ipsius conferatis : ut sic jus ipsius quamdiu vixerit conservet. Personam autem oui easdem scolas de consilio ejusdem magistri Godefridi conferetis, singulis annis ante pascha cum litteris vestris patentibus mittatis ad nos vel ad successores nostros, ut eas de manu nostra recipiat ; et sic forma privilegii, quod super eisdem scolis vobis concessimus observetur. Volumus autem et statuimus: quod si vivente eodem magistro Godefrido contra voluntatem ipsius easdem scolas conferre alicui prsesumpseritis , vestra coUatio eodem anno esset irrita atque nulla, et idem magister Godefridus eodem anno dictas scolas conferret, et personam illam, cui anno illo dictas scolas donaret, infrà quindecim dies post pascha ad nos vel ad successores nostros cum litteris suis mittere teneretur, ut eadem persona de manu nostra reciperet dictas scolas. Datum anno domini MGCXXX quintOy mense junio.

(1) D'après Toriginal aux archives provinciales à Gand.

B. 25 avril 1283 (1). — Novembre 1235.

Universis prsesentes litteras inspecturis, H. praBpositus» decanus et capitulum ecclesise sanctse Pharahildis Gandavi salutem in Domino. Noveritis, quod nos litteras pia; recordationis, quondam Domini Willermi Tornacensis episcopî, item litteras ciarae mémorise quondam domin» Johannse» Flandriae et Hainonise comitîssde, sigiilis suis sigillalas a longe retroactis temporibus habuimus, vidimus et adhuc habemus, in verbis, quse scripta sunt inferlus, continentes :

Willermus, Dei gratiâ Tornacensis episcopus, universis prsesentia scripta visuris, salutem in domino. Patentes litteras nobilis mulieris in christo carissimse Johannse Flandrise et Hainonise comitissae, inspeximus in haec verba :

Johannà (2) Flandrise et Hainoniae comitissa omnibus prsesentes litteras inspecturis salutem. Ut servitium divini cultûs in ecclesiâ sanctse Pharahildis de Gandavo solemnius more (S) solitocelebretur et adregendas scolas ibidem talis semper de csetero substituatur persona, qu» secundum Deum pueros tam scientiâ quam moribus velit et valeat informare, concedimus in perpetuum decanoet capitulo ejusdem ecclesiae sanct» Pharahildis magisterium, quod ad nos spectabat scolarum Gandensium juxtà ipsam ecclesiam regendarum, intelligentes, in hàc parte, nomine capituli canonicos in ecclesiâ eadem prsesentes. Decanus autem et capitulum supradicti singulis annis in periculo animarum suarum scolas easdem concorditer gratis et absque omni exactione aut conventione commettant personae ad taie officium idoneaB,et personam itlam singulis annis idem decanus

(1) D'après le 2« cartulaire de Flandre, aux archives du département du Nord, à Lille, pièce n. 342.

(2) Corrigé sur l'original aux archives provinciales à Gand. Publié par Leshroussarl, tur d'Oudeghersi, II , 132.

(3) Le mot more manque dans Toriginal.

et capitulum cum litteris suis pâtentibus ad nos et ad successores nostros mittant ante pascha, ut ipsas scolas de manu nostra recipiat tenendas per annum a festo sancti Johannis usque ad festum sancti Johannis anni proximo subsequentis. Alioquin si aliquo anno ssepefati decanus et capitulum concorditer eas non contulerint, vel personam illam, cui scolas illas confèrent, sicut dictumest, ad nos non miserint ante pascha : coUatione eanimdem scolarum careant eo anno, et nos et successores nostri eo anno conferre poterimus dictas scolas. In robur igitur et memoriam praedictorum praesentes litteras scribi fecimus et sigilli nostri munimine roborari.

Datum anno domini MCCXXXV° mense novembri.

Nos autem devotionem memoratae nobilis comitissœ in domino plurimum commendantes, prscdicta omnia, quse superiussunt expressa, rata habemus et approbamus et auctoritate pontifical] confirmamus. Actum anno domini MCCXXXV° mense novembri.

Gujus igitur ex tenore concessionis magisterii et regimi* nis scolarum prsedictse ecclesise nos prsepositus decanus et capitulum teneamus personae idonese committere regimen ipsarum scolarum et personam, cui ipsum regimen committi debeat et conferri, singulis annis prsesentari illustri domino nostro comiti Flandriae et ecclesiae nostrae praedict» patrono ante pascha ut ipsum regimen tenendum eo anr no a tempore nativitatis Johannis BaptistaB usque ad tempus nativitatis ejusdem anni sequentis recipiat de manu domini comitis antedicti; et nos non ante pascha nuper praeteritum sed post ipsum pascha eandem praesentationem fecerimus dicto domino comiti de personâ magistri Johannis dicti blec tempore dato présentes scolas ipsas regentis.

Praefatus dominus comes, quia hoc de jure facere potuit, praesentationem praedictam admittere recusavit. Ipse autem dominus, non consideratione prasentationis nostrae praedictsB : sed suo jure et ex gratiâ speciali et sine praejudicio juris sui, ut eo salvo per omnia, licet alii regimen scolarum

JUSTIFIGATITES. Î71

praedictarum conferre potuisset jure : praedictas scolâs dicto magistro Johaiini aî) instanti festo nativitatis beati Johannis Baptistse usque ad idem festum anni subsequentis commisit regendas. In cujus rei testimonio sigilla nostra prœsentibus sunt appensa.

Anno domini MGGLXXXIII die beati Georgii.