‹ Histoire de la Flandre et de ses institutions civiles et politiques, jusqu'à l'année 1305 (volume 2)Chapitre 29 sur 38 · C. 15 septembre · texte numérisé non relu

C. 15 septembre

LiUerœ prœsentafionis magistri seolarwn Gandensium.

lUustri Domino suo Guidoni comiti L. praepositus G. Decanus totumque capitulum ecclesiae sanctse Pharahildis Gandensis salutem et orationem in Domino sempiternam. Excellentiae vestrœ Ârnulphum dictum de chalons clericum in artibus licentiatum prsesentium exhibitorem honestas conversationis et sufficientis litteraturse prsesentamus ad recipiendum de manu vestra scoIas ecclesiae nostrae prœdictaB per annum a festo nativitatis beati Johannis venturo, anno domini MCCIVC** regendas.

Datum anno domini MGGYG^* feria tertia ante exaltationem sanctae crucis.

(1) Deuxième cartulaire de Flandre à Lille n. 345.

272 pilcEs

Thomas et Jeanne règlent la part revenant aux échevins du quartier d'Overschelde ^ près de Gand, dans les amendes (l):

Juin 1241.

Thomas, Flandriae et Hainoniae cornes , et Johanna uxor ejus, Flandriae et Hainonise comitissa , omnibus prassentes litteras inspecturis salutem. Noverint univers! , quod nos dilectis et fidelibus nostris scabinis de ultra scaldam juxtà Gandavum concedimus eamdem partem in forefactis, quœ eveniunt coram ipsis et quse ab ipsis judicantur, quam scabini Gandenses recipiunt de fore&ctis ab ipsis judicatis; videlicet : de sexaginta sol. quinque sol; de undecim libris et dimidia quinque sol.; de decem lib« viginti sol. (2); et de bannitis sexaginta librarum, très lib.

In cujus rei testimonium et firmitatem présentes litteras sigillorum nostrorum munimine fecimus roborari.

Anno MCCXLP mense junio.

(1) D'après le Livre blanc, fol. 90 vorso. Celte pièce porte le n. 24 dans Tinvenlaire de 1578. Imprimé inexactement dans Diericx, sur la ville, I, 374.

(2) Ceci semble être fautif.

JPvSTiriCATITES. 273

Keure accordée par le châtelain de Gand âuA ébhevins et bourgeois du Briel^ de la r^œ du bourg ^ ei du faubourg de Crand {l).

Octobre }944.

In nomînePatris et PiliietSpiritus i^nctii Ego Hugo castellanus Gandensis ac dominas de Hosdain , et Maria uxor mea, notum facimus universis prsc^entes litteras inspecturis, quod nos dilectos scabmoset burgenses nostros de Brek), de Borchstrate, et ante urbem, ab ornai prece ettalia, imperpetaum quitos clamamus; tali autemconditione quoddictiscabini et burgenses nostri, solvere debent annuatim^ imperpetuum ex parte nostra Johanni filio Ëverdei de Guria , oppidani Gandensis, et heredibus suis post eum, in die purificationis beat» Marise Virginis, quinquaginta libras Flandrensis monet;je, annui reditus; Et volumus ut dicti scabiniy per dictai quinquaginta libras a nobis et ab heredibus nostris, de prœld^ctis imperpetuum liberi et absoluti observentur.

§ 1. Quicumque vero nostrorum burgensium sive scabinorum, in dicto scabinagio moram fecerint, usqueadvigiliam Natalis domini, annuatim de dictis quinquaginta libris suam solvere debent portiônem ; Et si ante dictam vigiliam , extra dictum scabinagium recesserint, ipsi , nec bona ipsorum, de dictis quincpiaginta libris, nichil persolvent. Et concedîmus antedictis scabinis plenariam potestatem, sub suo

(1) Diaprés Poriginal aux archives ite la ville, coffre de fer, Layette E, n. 15. Fort incorrectement publiée par Diericx, sur la ville, J, 914-221.

374 PilCBft

sacramento, conquerendi, et recîpiendi per talliam dictas quinquaginta libras de burgensibus nostris ia dicto scabinagio commorantibus, singulis aimis imperpetuum, infrà Nativitatem domini, et purificationem beatae Marias Virgi-

nis.

§ 2. Concessimus etiam dictis scabinis nostris quod de C3etero super mansuram, nec super terram aliquam infrà eorum scabinagium, aliquam libertatem constituemus in praejudicium dictorum scabinorum ac gravamen; nec ipsos, ad consentiendum nobis in hoc necprece, nec modo aliquo de caetero sollicîtabimus.

§ 3. Preterea statuimus, quod si quis aliunde in eorum scabinagio habitaturus advenerit, quantacumque fuerit ejus possessio, non magis, quam unus de quatuor ditioribus inhabitantibus idem scabinagium, talliabitur. Et per hoc concedimus unicuique cum bonis suis liberam potestatem, ut ad libitum suum, jurisdictionem nostram de Brelo, de Borchstrate, et ante urbem introeat, vel exeat, maneat vel recedati si voluerit, vel si sibi viderit expedire.

§ 4. Peç hsec etiam dicti scabini et burgenses tenentur nobiscum ire in guerras domini nostri comitis Flandri», quocumque ierint Gandavenscs ; nisi in hoc eis duxerimus deferendum.

§ 5. Propriis vero guerris nostris, vel amicorum nostrorum, quibus de jure déesse nonpossumus, similiter tenentur quotienscumque opus habebimus, exclusotorniamento,personaliter interesse. Quod si aliquis dictorum remanserit, remaneat per consiliuin ballivi et scabinorum ; alioquin talem emendam, qualem Gandavense,s ob similem causam incurrunt, se noverit incursurum.

§ 6. Cseterum si quis super homicidio, vel incendio, vel violationemulierum violenta, vel vulnere per cutellum illato vel pace infricta, vel violenta injectione manuum in scabinos vel furto legaliter protractus fuerit, vel convictus, LX libras amittet; deinde talem, sicut lex desiderat, justitia insequetur.

§ 7. De œteris verô f orefactis^ quàB ad sexagintâ libras judlcantur, hoc staluiolus, qiiod si cpiis burgensium nostrol^ttm legaliter protractus fuérit, vel convictus, deceûi libras tantum amittet et non ampliùs; et hoc tantum concedûnus nostris burgensibus et non alienis.

^ 8. De reliquis verô forefactîs ut praedieti se^ini nostri ^0 modo judicent , volumus , quo scabini judicant Ganda* venses, consimile judicium et cônsimilem legem per omnia observantes.

§ 0. Quod si forsitan aliquod ambiguum emerserit inter eos, quod non poterînt nec scierint judicio terminare ; placet nobis, ut super hoc consulant scabinos Gandenses et cjuicquid ab eis in consilio receperint, si illud prout receiperint sub juramento suo judicio terminaverint, ratura babebimus et acceptum»

§ 10. Item singulis annis anté finem scabinagii^ scabini anni praeteriti , sub juramento suo cum balliv9 castellanî, îd idem jurante, eligent quatuor l)onos viros, fidedignos; verumptamen çastellanusj etsi praesens fuerit, non jurabit, licet balliviis ejus, ut diximus jurare tenetur; et hii quatuor et ille, qui loco castéllani fuerit constitutus, jurabunt quod secundum credulitatem eorum, viros utiles et discrètes anni venturi eligent in scabinos , nec hoc relinquent gratia , odio vel timoré. Hii vero quatuor et hii anni praîteriti scabini non poterunt ad annum futurum eligi in scabinos. Per hae^ ergo sub juramento nostro, promittimus, quod dictes burgenses nostros secundum legem et scabinagium nos et heredes nostri imperpetuum tractabimus.

§ Hi Item si in communi guérra castellanus captus fuerit, ad ejus deliberationem, prsedieti burgenses dabunt centum librasFlandrensis monetœ, ad petitîonem suam. Item quando filius ejus senior, noviter miles factus fuerit, ad ejus novam militiam, dabunt quinquaginta libras praedictae monetae. Similiter quando filia ejus senior primo matrimonium contraxerit, ad ejus primum matrimonium dabunt quinqtia-

276 pilcis

ginta libras Flandrensis moneta et sic heredibus nostris imperpetuum persolvent, et per hoc liberi erunt a petitione aliorum filiorum nostrorum et filiarum.

Haec vero omnia sicut superius scripta sunt, promittimus, fide et juramente interpositis, fideliter et firmiter observare et Yolumus ut a nostris successoribus, imperpetuum firmL ter observentur; ut ergo ista imperpetuum firma maneantet illasa présentes litteras fecimus conscribi et sigillorum nostrorum appendiciis confirmari. Actum anno domini millesimo ducentesimo quadragesimo quarto menseoctobri.

La comtesse Marguerite délivre aux Gantois un acte de. non-préjudice à raison de ce qu'ils avaient fait le service militaire par terre (1).

Juin 1248.

Margarita Flandri» et Hanonise comitissa et Willebnus ejus filius cornes Flandriœ et dominus de Dampetra» universis présentes litteras inspecturis salutem. Noverit universitas vestra quod, cum scabini et communitas villae Gandensîs ex parte nostrâ fuissent submoniti, ut venirent nobiscum et eos ducere vellemus per terram apud condeldam, pro he-

(1) D'après une copie au Livre blanc, fol, 91. Haï donné par Diericx, sur la ville, I, 151. L'original qui se trouvait autrefois au cofifre de fer, sous le n» 50, n'existe plus.

JUSTIFICATIVES. Vtl

reditate nostra in Zeelandiâ requirendâ, idem scabini responderunt : se non teneri ad taie servitium hoc modo faciendum, nec debere de vilIâ suà exire nisi per aqustm, et sisi comes, navibus suis paratis apud Gandavum, cum navibus ipsorum scabinorum cum eis iret ipsos conducendo; Sed quia istud nostrum negotium festinum fuit, nec capere potuit dilationem, scabini et communitas praedicti, ad requestam nostram, ad nos venerunt ad locum prsedictum pro nostro servitio faciendo» salvo jure suo si quod competebat in praemissis et quod per (1) praedictum servitium nobis> et ipsis, nullum jus depereat vel accrescat. In cujus rei testimonium praesentes (itteras sigillorum nostrorum munimine duximus roborandas. Datum anno domini MGCXLYIIl^ mense junio.

teUre de réconciliation de la ville de Gand avec celle de Cologne (2).

19 Novembre 1949.

Yiris discretis judicibus scabinis cseterisque civibus in Côln,judiceSy scabini caeteriqueoppidaniGandenses salutem

(1) Ce mot qui manque dans le Livre blanc, se trouve dans Diericx.

(9) Diaprés Toriginal aux archives de Cologne, capsula gelbGn^» 96. ^inventaire de 157S des archives de Gand mentionne « unes let- » très en latin, soubs le scel de la ville et cité de Cologne, en date

>78 nlcEs

et omne bonum. Scire debetis, quod cum gravis discordia jam dudum esset inter civitatem et commQnîtatem vestram Ck)Ioniensem et oppidanos Gandenses ventilata et saborta • propter quajn prœdicti oppîdani Gandenses cives vestros colonienses ac bona eorum occaparint et detinuerint, ipsos tam in rébus, quam in personis molestando : qnod cum vestri cives eorum injuriam repellendo volentes eorum dampna evitare, personas et res oppidanorum nostrorum et de Brugis et aliorum oppidanorum de terrâ Flandrensi et Hainoniae pertinentium, occasione dictae dîscordi» detinuerunt : dicta vero discoi*dia de consilio discretornm virorum et or* dinationeinpérpetuumestsopita et extincta, ità, quod occasione dict» discordi» inter vos et nos nuHa qusestio vel discordiamoveripoterit, velsuscitari in perpetuum, necaliquis oppidanorum nostrorum vel civium vestrorum occasionem quderat malè gerendi ratione discordi» supradicta^.

In cujus rei testimonium et firmitatem in perpetuum prsesens scriptum sigillo oppidi nostri est communitum.

Datum et actum anno domini MGCXL nono, in crastino beati Martini hiemalis.

f » du lendemain de la Toussaint 1249, touchant certain appoincte-j » ment faict entre la dicte viUe d'une part, les villes de Gand et aul- » très de Flandres avecq la ville de La Haye d*aultre sur certains » differens arrests et détentions faictz des marchandises d'une pari » et d'aultre, marquées 32, scellées d*un grand scel, en laz de soie » rouge. » Diericx, sur l^s lois, 1, 380. Cette dernière pièce ne s^ retrouve plus.

lUSTIFICATlTES, 279

Marguerite déclare qu'elle répartira par assise sur la ville de Gand, celle d'Ardenbourg, et autres endroits devant profiter du nouveau canal entre Ardenbourg et Gandy la somme de 3000 livres de Flandre dépensée pour ce canal par la ville de Gand (1).

30 Septembre 1251.

Margareta Flandri» et Hainoniae comitissa universis présentes litteras inspecturis salutem. Gum dilecti nostri nostri scabini et communitas Gandensis ad opus aqu%ductus qui protenditur a villa de Rodenborg usque Gandavum tria milia librarum Flandrensium, per bonam computationem perficiendarum, accommodaverint, scire volumus universos> quod nos dictam pecuniam cum custu, super illos de Gandavo » illos de Rodenborg et alios ex ipso aquaaduetu profectum et commodum participantes assisiabimus^ prout nobis videtur expedire.

In cujus rei testimonium prassentes litteras sigilli nostri munimine fecimus roborari.

Datum Insulis anno domini MCGLP in crastino beati Michaelis archangeli.

(1) D'après Toriginal, aux archives de la ville, coffre de fèr, Layette C, n* 4. Il en existe une copie au registre AA, page 10.

380 piUm

A. B. Marguerite confirme la décision arbitrale du chevar. iierBaudouindeBailleulsurladirectionckla Lieve (I).

8DSepteiiilMrel951.

A. Universis présentes litteras inspecturis Baldoinus de Balliolo miles salutem. Gum inter oppidanos Gandenses super via aquaBductus, qui protenditur a Rodenborgh usque Gandavum quaestio verteretur , parte una dicente : viam ipsam sic debere protendi, parte adversa in contrarium proponente, nobilis domina meaMargareta Flandrise et Hainoni» comitissa, in quam super ipsa questione compromiserant ips« partes, me de cousensu partis utriusque pro querela sopienda posuit loco sui ; Ego ver6 onus hujus modi in me suscipiens, in hune modum protuH dictum meum ; videlicetquoda Vindroeth (S), usque adaquam, qu^ Doreme (5) nuncups^tur, et a Doreme usque VronestalIe{4) et a Vronestalle per pratum de Wondelghem (5) et a Wpndelgbem re^ trô domum Symonis de Valle, et ab Bla domo retrô castrum dictae domin» comitissae, et ab ipso Castro in Lysam, contra

(1) D*après Toriginal, aux archives deïa ville, coffre de fer, Iiayette C n« 5. Mal imprimé par Diericx, I, 237-220.

(2) La commune actuelle de Tinderhoute.

(8) Le nçm 4e Dunne s*est conservé dans les prairies aulîqrd de Ifariakerke et de Wondelgl^iem vers Everçhem.

(4) Le trieu (driesch), ou la place où Ton érigea plus tard Té. glise de Wondelghem, portait le nom de staldriesch.

(5) Les prairie^ entre le hameau de Meulestede et la porte de Bruges.

iCSTIFrCATITES. 281

macellum Gandense protendî débet aquseductus prsedictus. In cujus rei testimontiim prsBS'^Dtes litteras sigilli mei muni-* mine roboravi.

Datum Insulis anno domini MGGLP in crastino beat! Michaelis,

B. Mai^aretaFIandriœetHainonîâB coiQUissa, universis praesentes litteras inspecturis salutem. Gum inter oppidanos Gandenses ad invicem conteritîo verteretur super via fossati, protensi a Vinderoet usque Gandavum , nos dilectum et fidelem nostrum dominum Balduinum de Balliolo pro dict^ contentione sopiendâ posuimus loco nostri, qui protulit dictum suum prout in ipsius litteris pleniùs continetur. Et nos dictum suum ratum habentes et gratum tanquam nostrum proprium, volumus in perpetuum firn^iter ob* swvari.

In cujus rei testimonium prsesentibus litteris sigilli nostri impressionem duximus apponendam.

Datum Insulis anno domini MGGLP in crastino beati Micbaelis.

G. Concession en faveur de la ville de Gand pour l'éta-bassement du canal de la Lieve (1).

SO Octobre 1251.

. Margareta Flandriae et Hanoniœ comitissa universis» prsesentes litteras inspecturis, salutem. Noveritis^nosconcessis-

(1) D'après Toriginal aux archives de ïa ville coffre de fer, LayeUe C, n^ 9. Imprimé fautivement par Diericx, sur^la ville, I, 394.

S82 pificES

se dilectis nostris scabinis et communitati vill» Gandensis, quod habeant aquseductum aSclusa (1) cîtra SIepeldam usque Gandavum , clausum ab omni exilu aquae sive navium laterali; et quod ineodem aquseductu, nullus stapel, nulla exoneratio mercium fiât inter Rodenburgh (2) et Gandavum. Item quod scâbinatus Gandensis currat in diclo aquseductu et in utroque latere ipsing per quatuor pedes, quousque se extendit ballivia Gandensis : ita quod omne jus contingens in aquaeductu et quatuor pedibus supradictis, ad nos tantum pertineat, hoc excepto, quod dicti scabini et communitas idem jus habeant in eisdem, quod habent in villa Gandensi, et quod a ballivia Gandensi sit scabinatus de Rodenburgh in dicto aquaeductu et in utroque latere ipsius per quatuor pedes, quousque se extendit ballivia Brugensis , et etiam supra mare usqueadscabinatum deMuda. Et hoc secundum formam, quse superius est expressa de scabinatu Gandensi in aquaeductu et quatuor pedibus antedictis. In cujus rei testimonium prsesentes litteras sigilli nostri munimine fecimus sigillari.

Datum apud Orchies annodomini MCCLP feria sexta post beati Lucae Ewangelistae.

(1) L*écluse qui paraît avoir donné son nom à la ville, connue anciennement sous celui de Lambinsviiet*

(2) Ardenbourg.

Tarif des émoluments de F Amman de Gand (I), 6 Juillet 1359.

De jure prœconis.

Ex forisfacto trium librarum débet habere decem solides.

Ex forisfacto decem librarum viginti solidos.

Ex forisfacto undecim et dimidiœ librarum decem solidos.

Ex quolibet edicto scabinorum, si forisfactum provenerlt, duodecim denarios.

Ex quolibet delicto (2) sexaginta librarum très solidos.

Ex simplici jussione duodecim denarios.

De eo, qui super debito pecuni» jussus (3) est, et per judicium scabinorum indè convictus, débet habere très solidos.

De homine jusso super debito pecuniae, et in judicio non comparante^ très solidos (4).

De homine jusso super siunma pecuniae, qui per judicium scabinorum liber judicatus est, nichil débet habere.

(1) D*après un carlulaire concernant la ville de Gand, écrit au XY* siècle, et provenant de Tabbaye de S*'Pierre. Le texte donné par Diericx, Métn. sur les lois, 1, 97-98, diaprés lecartulaire de feu M. Lammens, est défectueux.

(9) Var edicto.

(3) VarmtsMM.

(4) Ce passage manque dans le Livre blanc.

iS4f pilcBs

Ek vadtatione très solidos.

E\ jussione pro censu terr» facta très solidos (1).

EiLpandîatione, quam burgensis suprà {i) burgensem facit , très solidos.

Ex vadiatione forisfacti, in quo jus suum habet , nicfail ei debetur.

Praeco et stockere debent habere ex quolibet curru ferente a}Ieçia, viginti allecia et nullum alium piscem.

De dieta et eofpensis hospitum prœeonis .

Hospes praconiSy si velit, bene potest uti proprio cibo et proprio potu, contradictione praeconis non obstante; si verô velit vivere in expensis prœeonis sine vino, prœco accipiat de ipso duodecim denarios Flandrenses et non plus ex quolibet die, et tune débet praeeo vel viees ejus agens , ministrare ei bis ad minus in die, si non sit dies jejunii , panem et eervisiam ad rationabilem quantitatem et ad rationabilem mensuram, f ereulum leguminis et unum fereulum sive de earne sive de pi^eibus, prout eompetit diei; et si sit dies jejunii, tenetur ei dare panem et eervisiam et unum fereulum leguminis ae etiau) fereulum de pisee. Sed si velît bibere vinum et pretiosiora eibaria comedere, mittat proprios denarios pro illis, Ista autem débet praeco hospiti suc fideliter ministrare, et majores expensas non débet praeco ex dietà hospitis aecipere neque computare, quam hie superius dietum est.

Expensa obsidum hic pro debito peeuni» jacentium hoc modo taxât» et statut» sunt : Miles qui non portât banie* ram, solvat de die quatuor solidos.

Serjantus foraneus, vel burgensis, qui ad hospitium vi* num bibere solet, duos solidos.

(1) Omis au Livre blanc, (9) Livre blanc : contra.

Rusticus Tel burgensis de officio, duodecim denarios, gar-^ cio octo denarîos.

Equus vel palefridus habens dimidiam viertalem aven», decem denarîos ; et si habet octavampartem halster^ aven», septem denarios.

Si plus de aliquo praedictottfm acciperet praeco, esset in forisfacto centum solidorum, nec per annum posset obsides tenere.

Âctum anno domini MCCLII® mense Julio, in octavi* apostolorum Pétri et Pauli.

Convention entre la ville de Gand et Cabbaye de Saint" Pierre au sujet desfortificationsU).

13 Mars 1354.

Unîversis présentes littéral inspecturis scabini Gandenses saliitem in domino. Noveritis, quod, cum nos fortreciam oppidi Gandensis faceremus, qu» toti patri» et hominibus circummanentibus utilis videretur; et ab hominibus et subditis ecclesi» sancti Pétri Gandensis, propterlucrum etcommoda quae ex oppido Gandensi reportant, ad subie vandum onera et expensas, quibus occasione dictae forlreciae non modicum oneramur, subsidium nobis poslularenms impen-

(1) Imprimé par Diericx, lHém. sur la nV/e, 1, 393 297, d'après un vidimus aux archives jMovinciales.

di, dilecti nostri viri religiosi, abbas et conventus ecclesi» supradictœ nobis taie subsidium amîcabiliter impendemnt : quod illi de villa sancti Pétri Gandensis solvant assisiam in ipsâ villa de mercationibus, negotiationibus, ofiiciis et omnibus rébus suis sive bonis, quœ vendent vel ement extra Gandavum^ sicut ea solvunt illi, qui eommorantur Gandavi, de mercationibus suis, quas exercent Gandavi et extra ; et iina diniidietas assisisB praedictse cedet oppido Gandensi ad fortreciam suam ex sufferentiâ et liberalitate dicti abbatis ; altéra verô dimidietas cedet ad fortreciam dict» villse sancti Pétri de consilio dcminse comitissae et dicti abbatis faciendam, in quantum ipsa fortrecia fieri poterit de pecuniâ, quae provenit ex dimidietate dictse assisis, ipsam villam sancti Pétri contingente, prout superius est expressum : salvis in omnibus jure et libertatibus dictae ecclesiae et subditorum suorum, necnon et oppidi Gandensis, hoc notato, quod dicta ecclesia et ipsiiis subditi ad dictam fortreciam villse sancti Pétri de suo aliud non apponent infrà triennium inferius expressum, quam dimidietatem dictse assisiae ; nisi dicta ecclesia hoc facere voluit ex gratiâ spécial! ; et durabit assista prsedicta in villa sancti Pétri sumenda per biennium ; nisi terminus de consensu abbatis et scabinorum Gandensium, vel domina comitissae, fuerit abbreviatus ; vel per consensum dicti abbatis et nostrum fuerit prorogatus ; et per hoc illi de sancto Petro de mercationibus, negotiationibus et omnibus aliis, de quibus assisia solvitur in Gandavo^ non solvent majorem assisiam in oppido Gandensi, quam illi de Gandavo. Poterunt etiam illi de sancto Petro exercere negotiationes, mercationes suas et officia sua in oppido Gandensi, et illi de Gandavo in villa sancti Pétri ; et illi de Gandavo poterunt mittere pannos suos in villa sancti Pétri ad texendum et fullandum infrà terminum supradictum, nec poterunt inhibere illi de Gandavo durante dicto termine, quin panni sui mittantur in villa praedictù ad texendum et fullandum, prout superius est expressum. Si verô abbas sancti Bavo-

JUSTIFÏCATITES. 287

ms vel castellanus Gandensis pro se et subditis suis, Tel hcH mines in suburbio Gandensi, ultra pontem Brabantise commorantes, vel illi de veteri burgo erga oppidum Gandense super dicta assisia aliam formam pacis inire sive obtinere vel ordinationem facere contigerit meliorem, dictus abbas sancti Pétri pro se et subditis suis de dictis pace siVe ordinationibus eligere poterit et haberCj quam sibi videret aptiorem. CoUectores verô assisise prsedictae sive receptores ponentur per manum abbatis sancti Pétri et nomine ipsius dicta ^ssisia coUigetur : finito verô termino, erimns nos et oppidani Gandenses ac dicta ecclesia et subditi sui in omnibus et per omnia, de privilegiis, libertatibus, et jure nostro> et omnibus aliis, in eo statu, quo fuimus antequam aliquid ordinatum fuisset de suprà dicta assisia, ac si dicta assisia nunquam ordinata fuisset. In cujus rei testimonium praesen-^ tes litteras sigillo nostro fecimus sigillari.

Datum anno domini MCCLIII° mense martio in die beati Gregorii*

La comtesse Marguerite et son fils Gui réunissent a l'échevinage de Gand le quartier au-delà du pont de Brabant (1).

29 Juin 1254.

Nos Margareta, FIandt"îaî comitissa, et ego Guido, filius

(1) D'après Toi iginal aux archives de la ville, coffre de fer, Layette £, n* 6. Mal iraprimé dansDiericx, Mém, sur la mile, I, 364-^65.

288 Piicis

ejus» cornes Flandrensis, notum facimus universis, quod nos dilectisnostrisscabinisnostris de Gandavoconcessimusetccmcedimus» quod terra juxtà Gandavum^ ultra pontem^ quidicitur Pons Brabantiae, et homines in dicta terra manentes, prout scabinagium, quod ibidem esse consuevit» protendebatur, sit de csetero de scabinagio villae Gandensis et quod scabini villse Gandensis in prsedictâ terra et hominibus ibi-^ dem commorantibus^ idem jus habeant, quod habent, et habere consueverunt in villa Gandensi , et commorantibus in eàdem : Eo salvo» quodprœter haec, quae prsedictis scabinis per prasentem cartam concessimus et concedimus, no^ bis et nostris successoribus^ comitibus FlandriaB, retinemus omnia jura» qusB comités Flandriae in prasdictis terra et ho> minibus habere consueverunt* Volumus etiam, quod homines, in dicta terra commorantes, easdem legem et franchi* siam, seu libertatem, habeant, quas habent burgenses villa Gandensis. In quorum omnium testimonium etmunimen présentes litteras dictis scabinis nostris de Gandavo tradidimus, sigillorum nostrorum appensione roboratas*

Datum anno domini MGG quinquagesimo quarto» in die beatorum Pétri et Pauli apostolorum.

JUSTIfICATIVES. 389

Droit de succession ab intcsiai à Gand (4).

16 mai 1958.

Va» Gœdinghe die vader ofie tnaeder gheven haren kinderm.

Gheviele dat man ende wyf goeden een kint ofte meer, ende eenîch van dîen kinderen storve sonder hoyr;so zoude de verstervenesse keeren weder up vader en up moeder, o% bede leveden. Ende ne levede mare d'een, so zoude d'eene heleft van de verstervenesse keren vreder up den ghenen, diere levede : ende d'ander heleft up zustre ende broedere , of zîere warea. En waerre no zuster no broeder, so soude de verstervenesse comen updenaeste, die waren an die zide s'gheens, diere doot is*

Ende gheviele van den manne of van den v^ive datter eene stoorve en deghene dier bleve te levé, huwede zyn kint, en gave hem goed, storve dat kint zonder hoyr, de een heleft van dies kents goede zoude wedercomen up den ghenen, diet ghehuwet adde, ende ghegoedt, v^aert vader, waert moeder, ende d*ander heleft up de naeste s*gheens dier doot waer.

(1) D*après1e cartulaire Van Hulthem fol. 212. La première partie s'y trouve encore transcrite au fol . 201 .

S90 pilcBs

Haec pnedicta et prodamata faerunt in die sancta Trinitatis anno domini MGCXi. octavo et durabunt in postenim cunctis diebus.

Page 1