‹ Histoire de la Flandre et de ses institutions civiles et politiques, jusqu'à l'année 1305 (volume 2)Chapitre 33 sur 38 · XXXIX · texte numérisé non relu

XXXIX

Philippe-lebel manie au bailli de Vermandois de fbrcer l'archevêque de Reims par la saisie de son temporel à se désister des poursuites ecclésiastiques contre les éche^ vins de Gand, à raison de la taille levée sur les clercs (1 ) »

8 août 1187,

Philippus dei gracia Francorum rex. Universis prœseiw tes litteras inspecturis salutem. Notum facimus quod cum scabini Gandenses proposuissent coram nobis setractos fuisse in causam per archiepiscopum remensem auctoritate sua ordinaria, pro eo quod ipsi super clericos Gandenses mercatores ratione mercaturarum suarum taUiam situaverant sive assiderant; et propter hoc dictus archiepiscopusni-» teretur dictos scabinos compellere ad restituendum dictis clericis bona ipsorum prqpter hoc capta per justiciam secularem dictorum scabinorum dicto archiepiscopo hoc negante; tandem inquesta per curiam nostram indè facta inventum fuit quod archiepiscopus traxerat et tractos tenebat, ad cognitionem seu forum ecclesiasticum scabinos gandenses pro eo quod ipsi gagiaverunt quosdam clericos gandenses mercatores contentos in monitionibusdlctiarchiepiscopi super hoc confectis pro talliis eisdem clericis impositis ratione mercaturarum suarum sic nostram ac dilecti fidelis nostri comitis Flandrie jurisdictionem usurpando propter quod dictum est per arrestum curie nostre quod ad desis^

(1) Pièce inédile transcrite du Registre 6/anc aux archives 4e la ville, fol. ciiij

JUSTIFICATIVES. 30i

tendurn a prediciis vexationibus et monitionibus dictus arehiepiscopus per bononim suorum temporalium captionem compellatur. Dantes igitur tenore presentium in mandatis ballivo nostro Yiromaodensi quatenus dictum archiepiscopum ad desistendum ut suprà dictum est compellat.

Actum Parisius dominica post festum beati Pétri ad Vincola anno domini millesimo GG'' octogesimo septimo.

Le roi manie au bailli de Vermandm de ne point souffrir que Févêque de Tournai porte obstacle, par les armes spirituelles, à la levée des tailles, sur les biensfonds et marchandises des clercs, par les échevins de Gand (i).

Mars 1288.

Johannes de montigniaco ballivus viromandensis preposito saneti quintini in viromandia salutem. Noveritis nos litteras domini régis anno domini M"". GG"*. octogesimo septi* mo die lune post ramos palmarum (2) récépissé in hec verba:

Philippus dei gracia francorum rex ballivo viromandensi salutem. Mandamus tibi quatinus non sustineas quod dilectus et fidelis noster episcopus tornacensis impediat per suam spiritualitatemscabinos Gandenses levare taillas super hèreditatibus et mercaturis clericorum Gaudensiumcumepisco-

(1) Pièce inédite tirée du Livre blanc^ fol. ciij verso.

(2) 9S mars 1388.

303 piicBs

pus non possit cognoscere utrum talliâ sit sufficiens vd msufBciens : sed istud pertinet ad examen curie secularis et dictos scabinos distringere permittas dictos clericos mercatores ad observandum banna statuta et consuetudines impositas super mereatttris sub pena consimili qua layci ad ea observanda sunt astricti cum de hoc non possit cognoscere episcopus praedictus* Sed de injectione manuum violenter in clericos et de injuriis et de subtractione bonorum clericorum ipsonim nisi in casibus praedictis. Sciturus quod dilecto et fideli nostro comiti Flandrise presenti in parlamento nostro injunximus quod non sustineat dictos scabinos praedictos clericos mercatores inboneste dorenec indebite tractari talliari immoderate. Datum parisius sabbftto post médium quadragesime (1).

Harum ergo auctoritate litterarum Vobis mandamus et bk premissis vices nostras vobis committimus quatenus pre^ missa in^dictis litteris domini régis contenta secundum tenorem prœdictarum litterarum vice et loco nostri executionî demandetis, vobis mandantes si dictus episcopus tornacensis vel ejus officialis in aliquibus ex premissis scabinis Gan« densibus prsedictis impedimentum prestiterint, per suam spiritualitatem, quatinus ipsum vel ejus ofiicialem tociens quotiens ex parte dictorum scabinorum fueritis requisitus per captionem et detentionem bonorum ipsorum temporaîium compellatis seu compelli faciatis. Tantum de promissis facientes ne oporteat dictos scabinos ob defectum vestrum ad nos alias habere recursum» Datum anno et die lune praedictis.

(1)15 mars 13881.

JITSTIFICATIYM. 303

Nouvel ordre du roi au bailli de Vermandois sur le même objet (1).

Philippus dei gracia francorum rex baUWo viromandensi salutem. Gum episcopus tornacensis et officialis ejus per suam jorisdictionem spiritualem minus juste impediant ut dicitur scabiaos Gandenses et alios justiciarios dicte ville levare taUias super bereditatibus et mercaturis clericorum ac velint cognoscere utrum tallie ab ipsis scabinis imposite oecasione praeinissa sint suflScieotes vel non, et ne dicti clerici banna statuta et consuetudines super mercaturis habita observent , sub pena consimili qua layci ad ea observanda sunt astricti. Gum de iis dicti episcopus et officialis non possint nec debeant cognoscere, ymmo eorum cognitiones ad forum pertinent seculare. Mandamus tibi quatenus super prsemissis et aliis quorum cognitiones ad forum seculare pertinent, pre dictam ipsius episcopi jurisdictionem spiritualem impedire de cetero scabinos et alios justiciarios dicte ville Gandensis non permittas quominus modo {H*edicto ipsi scabini et alii justiciarii predicti possint cognoscere de eisdem ipsum et ejus officialem ad desistendum ab impedimento hujusmodi si opus fuerit per bonornm suorum tempojralium captionem compellas. Actum parisius die nativitatis (2) ante brandones. Anno domini Ht? GG<* octogesfano joctaYO.

(1) Pièce inédite Livre blanc, fol. cxvj.

(3) Je pense quMl faut lire dtebeati mathim; la date serait en ce £ai le 24 février 1989, nouv, st.

^04 piftoEs

Page 1