PARTIE II. CHAPITRE VIII
de la division vous était en horreur. Si quelqu\ui péchait, vous pleuriez sa chute, estimant que les défauts d' autrui étaient les vôtres. Toujours disposés à faire ie bien, jamais vous ne vous repentiez de ravoir fait : votre vie, ornée du vénérable cortège de toutes les vertus , s^écoulait dans la crainte de Dieu. Ses commandements divins étaient gravés sur les tables de votre cœur ^ . »
* Quis enim ^pud vos diversatiis, virtute omni plenam , firmamque fidem vestram non probaret? roodestam ac decentem in Christo pietatem non est admiratus? magnificentiam hospitalitalis vestrae non praedicavit? perfectam stabîlemque cognitionem non judicavit beatam ? Nam sine personarum acceptione cuncta faciebatis, et in Dei legitimis ambniabatis; subditi praepositis vestris, et honorem debitum senioribus vestris tribuentes; juvenibus ut moderata et honesta cogi tarent mandabatis; mulieribus dtnuntîabatis ut in iDculpata et honesta et casta conscientia peragerent omnia, diligerenl pro officio maritos suos; atque in obedientiae régula constitutae, res domesticas honorate administrarent docebatis, omninoque modeste se gérèrent. Omnes aulem humili aniino eratis, nullatenus superbientes , magis subjecii quam subjicientes, dantes potius quam accipientes ; Dei viatico contenu, et accurate attendentes sermonibus ejus , dilatad eratis in visceribus, et passiones illius prae oculis vesiris erant Sic pax alta et praeclara omnibus dabatur, insatiabile benefaciendi desiderium et plena Spiritus sancti super omnes effusio erat; atque refecti sanctae voluntatis, bona alacritate cum pia confidentia extendebatis manus vestras ad omnipotentem Deum ; supplicantes illi, ut propitius esset, si quid inviti peccassetis. Vobis per diem ac noctem sollicitudo erat pro univcrsa fralernitate, ut cum misericbrdia et conscienija
Les Pères de T Église sont unanimes à célébrer Tiinioii parfaite qui régnait au foyer domestique dans les beaux jours du christianisme naissant. Il n^est pas jusqu^aux inscriptions gravées sur les tombeaux qui ne témoignent de la sainteté, de la vivacité et de la constance de la charité conjugale. « On voit partout, dit le célèbre père Mamachi, que le mariage chrétien était bien moins Tunion des corps que la chaste alliance des âmes ^ » Ijcs païens eux-mêmes ne cessaient de se récrier à la vue d'un spectacle si nouveau pour eux. « Voyez, disaient-ils, comme ils s'aiment, et comme ils sont prêts à mourir les uns pour les autres^ ! »
Quel était le secret de cette charité qui , consumant toutes les passions terrestres, rendait nos pères semblables aux anges? Saint Clément vient
salvaretur numerus elecUirum Dei. Sinceri et siroplicet eratis, atque injurie immemores, invicem. Omnis seditio, et omni» sciiftura vobis abominationi erat : de proxirooriiro delictis lugebatis ; eoruin defectus, vestros jiidicabatis; omnis Ixinae opération is non pœnitebat vos, sed parut! eratis ad omne opus l>oniim Veneranda et virtutum omnium refecta conversatione ornati, cuncta in timoré ejus peragebatis. Mandata Domini scripta erant in cordis vcstri tabuli». S, Clem, ail Corinlh, Epist /, ii. I et 2. — Id. S. Jgnat, ad Potycarp. n. 5. — CYr///. Alt'xand, Strnnmt. lib. iv, p. 524.
' De' (>>stmui, vU\ t. III, p. 13.
* Vide, impiiimt, iit iiivicem m^ diligant... et ni pro altniitro UMïri sint paruti. Tcrtull, Ai>oL r. \V^.