N^ VIU

Lettre de Luther au cardinal Cajetan, p. 271.

Reverendissimo in Christo Patri et domino , Thomae, tituH S. Sixtî, presbytero cardinali , sanctœ sedis apotolicœper Germaniam de latere legato, etc., in Christo metuendo et Golendo, salutem et omnem subjectionem sut.

Reverendissime in Chrislo Pater, iterùm venio, sed per literas : dignetur R. paternitas tua me clementissimè aodire.

£git mecum reverendus mihique dulcissimus Pater meus in Cbristo, vicarius noster, Johannes Staupitius, ut humiliter senti rem , et opinioni propriœ cederem , et sensura meum submitterem, commendavitque ac exuberantissimè persuasit, R. tuam P. mihi esse gratiosissimam. £a res et nuntius pariter me mirum in modum exhilarflrunt. Est enim homo hic talis et tantus in oculis meis, ut nullus sit in mundo, eut libentiùs audirem et obsequerer. Nec minus egit dulcissimus frater meus, magister Wenceslaus Lincus, qui ah ineuntc œtate pari mecum studio adolevit. Breyiter, non potuit R. P. tua fortiùs et dulciùs me movere , quàm his duobus viris mediatoribus, quorum uterque in solidum me habet in manu sufl. Tanta est tua simul humanitas et prudentia, quâ video tuam R. P. non mea , sed me quaerere , cùm potuisset solâ potestate in me dominari. Itaque jam timor meus sensim transit, imô mutatus est in singularem erga R. P. tuam amorem, et veram fîlialemque reverentiam.

Nunc , reverendissime in Christo Pater , fateor, sicut et aliàs fassus sum , me fuisse certè nimis (ut dicunt) indiscretum , acrem et irreverentum in nomen summi pontificis : et licèt acerrimè fuerim in hanc irreverentiam provocatus , tamen meum fuisse nunc intelligo, modestiùs, humiliùs et reverentiùs liane materiam tractare, et non ila respondere stulto, ut ei similis efflcerer. De quo sincerissimè doleo, et veniam peto, et per omnia pulpita in vulgus promulgaho, sicut et sœpiùs jam feci, daboque deinceps operam, ut alius sim, et aliter loquar, Deo miserente : imo promptissimus sum,

atquc rdcillimè promilto, me posthàc materiam de indulgentiis non tractare, atque bis finilis quiescere : modo iliis quoque modus imponatur, aut scrmonis aut silentii, qui me in hanc tragœdiam suscitaverunt.

Cœterùm , mi reverendissime in Christo ac jam dulcissime Pater, quantum ad sententiœ veritatem pertinet, libentissimè omnia revocarem , tam tuo , quàm yicarii mei jussu et consilio, si uUo modo conscientia mea permitteret. Ego enim scio, nullius praecepto , nullius consilio, nullius gratiâ , me tantum debere permitlere , ut aliquid contra conscientiam dicam aut faciam. Deinde narrationes divi Thomœ etaliorum tantô non sunt , ut mihi in hâc quœstione satisfaciant , cùm deditâ operâ contra eas disputflrim , ut optimè perlectas atque percognitas. Yisœ enim sunt non satis ûrmo nili fundamento. Hoc autem unum superest , ut meliori superer ratione, quœ est, si vocem sponsœ audire merear : hanc enim certum est vocem sponsi audire.

Ideoque omni humilitate supplico, R. P. tua dignetur ad sanctissimum Dominum nostrum Leonem X, istam causam referre, ut per Ëcclesiam haec dubia determinata , ad justam vei revocationem vei credulitatem possint compelli. Nihil enim aliud cupio, quàm Ëcclesiam audire et sequi. Nam mea super dubiis et indeterminatis revocatio quid faciat ignoro, nisi quod meritô mihi objici posse timeo , me nec quid asseruerim, nec quid revocârim, scire. Suscipiat R. P. tua hanc humilitatis et parvitatis meœ supplicationem, et in filii vicem clementer commendatum me habere dignetur. Datum pridie Lucœ evangelistae, anno MDXYilI.