VÊPRES LYONNAISES. — ^^XVI* SIÈCLE
« Mais la boucherie qui eut lieu à Lyon dépassa de beaucoup ce qu'on avait vu ailleurs. Gomme on avait fermé tout-à-coup
DUO egressi , quasi in lutela régis fuluri , ad eum adeunl, ac jussu ejus in ^arios carceres dSs" Iribaunlur; nam (lodamnenses regiae Inntae mulliludinis minime capaces erant. Inler haec , Pelrus Antissiodorensis (I), fisci in urbe procurator, homo ingcnita pra vitale et libidinîbus probrosis infamis , per veredarios equos venit , et* sine uHis literis , quasi in dignilate hominis salis ponderis acRdei essct , Mandcloto hanc esse régis ac rcginx voluntatcm confirmavit , ut protcfthintes , qui comprehcnsi essent et comprehendi posscnt , ad unum omnes quamprimnm nec exspectaio aiio mandato delerentur. Igitur Maudelotus, circumfusa muliitudine, oui idem sccreturo Antissiodorensis communicaverat , instante , viclus dat manus , el ad horrendie senlentia: nuntium conversus : «* Idem tibi , inquit, Pelre , quod Pelro olim Chrislns , edico ; quicquid ligaveris , quicquid solveris , ligatum solutumque esto^ » Confcstimquc omnes ad cœdes et rapinas discurrunt. Boidouo Morniellut (2) el Clavius se adjunierunt , hooiinei nefarii et ad omne facinus prompti ; cum carnificis opéra in en re palraiida uti vellenl , ille recusavit ellegilimi magislralus sentenliae se parère paratum ostendit (3), cœlerum promiscuis caedibus fatigari aul immiscere se nolle. Cum idem pnesidiariis arcis mandarelnr , illi pariter ultra modum coromoti , non carnilices se esse , nec militari decori tam probrosum faclmn conTenire indignabunde responderunt ; nullam a roiseris hominibus sibi illatam injuriam (4). Itaquc e macello et fasce plebis profligati pudoris homines ad eam rem conducuntur. Tandem cunctis faclum detestantibus ad urbanam cohortem , quas CCC oppidanis constat , devcnitur , qui , quod carnifices , quod homines externi constanter recusaverunt , in cives snos alacriter suscipiuiil (5); delecti igitur perditissimi quique ex. ea cohorte , ducibus illis , ad Franciscanorum aedem primo ruunt ( id die Dominica , quœ secuta est , aclum ) , ubi pars protesfantinm asservabatnr , et inde ad Cœlestinorum (6); mngnnque caede édita, dnm ad Rhodani suburbium ad tumullum a plebe excitatum Franciscus Mandelotus cum Sallucio Mania arcis praerecto accurrerel, in archiepiscopi aedes*, ubi ad CGC ex praecipuis urbis prolostantibus jussu praefecli altinebantur , impelum faciunt, et , crumenas prius sagaciter scrutati , supplices ac Dei hominumque fidem implorantes cnideliter caedunt : miserabili utique spectaculo , cum filii patrum collo implicati , patres fiiios complexi , Tratrcs , amici se ad conslantiaro invicem horlantes, ab efferatis lanffe, bajulis , naviculariis, ceu pecudes mactarentur, inler ululatus , lamenta , clamores liorrendos , qui Iota urbe personabaiit. Quod , tanquam se in- TÎto et ignaro fîeret , Mandelotus subito Guilloteria redîens , sed re jam confecta , moleste in speciem tulit, et ad locum lanienas venit, ut de re jure inquireret , adhibito regio magislratu ; confectisque per notarium publicum probalionibus , per pr^econem edici ridicda (lissimulaltone impcrat ut , qui auctores tanti facinoris norint , eorum nomina edant , G '
(I) Ce Pierre d* A usserre on d'Auxerre fut comblé (4) Ces officiers étaient les capitaines Lue et de
des favears de la coar après les Vêpres lyonnaises; Jayou. (Gotom {Loys)y DÎTersei leçons, Ht. III,
il faisait partie, atee llubys , de la députalion des eh. ii.)
Ljennaii qui se trouvait i Paris i l'époque de la Saint- ,,. ,. .. , .. .t* k....^..... j*ai..-
^■' , , : , ... (5) Il y •▼o«* "•"• cette milice beaucoup d étran-
Barlhélemi. Selon ee même l\ubys , e était • un des .,, ,.
. .. ..... gers, d Italiens surtout.
plus doctes et mieux disants hommes de la robbe qui
Tust de Lyon à Paris. » Il mourut en 159S à Lyon, (6) Golnilz assure que les religieux du couvent des
après a. oir été nommé premier président de la cham- Célestins ne permirent pas le massacre des protes-
bre du parlement de Toulouse. lants que leur couvent renfermait : c In hanc etange-
(3) Selon Mézerai , Hornieu passait pour avoir tué licorum truculcntam neeem noluis«e eliam consentire
son père; Le Clou commandait les arquebusiers. dicuntur canonici in aede Coelestinorum hic Lug-
(3) Ce bourreau est digne d'une mention dans une duni. • (Ultksbs, p. 331.) histoire de Lyon ; il se nommait Jean Saltier.