MAI
Philippe-Auguste règle les différends survenus entre l'Evêque de Noyon et
les bourgeois de cette ville, au sujet de la juridiction des èchevins et
d’autres points litigieux.
Philippus Dei gracia Francorum rex , omnibus in perpetuum. Noveritis, quod cum diu litigatum esset in presencia nostra et baronum nostrorum, inter dilectum et fidelem nostrum Stephanum, Noviomensem episcopum, et burgenses suos de Noviomo, super judicio scabinorum et aliis querelis, judicavimus quod :
1. Si episcopus habuerit querelam ad versus communiam, velaliquos, vel aliquem de communia, liberi homines episcopi judicium facient.
2. Si quis ab episcopo summonitus fuerit, secundum quantitatom querele etforisfacti dabit sufficienter fidejussores de justicia prosequenda, alioquin episcopus poterit ipsum detinere.
3. Si quis homo episcopi fuerit per communiam bannitus, licebit episcopo eum in civitate reducere et per judicium curie sue, de eo facere justiciam .
4. In servientes clericorum qui non sunt de communia, nec submonere, nec manum mittere communia poterit, sed per dominos suos et per episcopum se justiciabunt.
5. Si aliquis de hominibus episcopi communie aliquid forisfecerit, communia episcopo facit clamorem, et episcopus, quando ei de forefacto constiterit, infra octo dies, si in civitate manserit, faciet emendari. Si vero extra civitatem, infra XV dies. Et si episcopus super hoc defuerit, ex tune communia faciet quod debuerit.
o. Si aliquis in villam venerit et homo de communia pro debito vadium suum per abandum ceperit, si ille contradixerit , nichil emendabit, si jurare voluerit se illam consuetudinem nescire, et postmodum coram episcopo justiciam faciat.
Ut hoc igitur in perpetuum firmum et stabile maneat , sigilli nostri impressione presens scriptum fecimus communiri.
Actum Stampis, anno ab incarnatione Domini, M° C° XC°, mense mayo.
( Cartul . du chap. de Noyon, f° 774 et. 192 v°. — Copie dans Coll, dom Grenier ’ vol, 110, fol. 754, d'après le Cartulairc rouge de l'Evêché de Noyon , f° 77* Copie dans coll. Moreau, Ch. et Dipl roi. 92, f' 11, envoyée par dom Grenier. — lndiq. dans Levasseur. Annales, page 928, d’après Reg. S. f° 110 et Reg. R. f° lk9. Indiqué dans Delisle. Catal. actes Phil. Aug. N° 310 et publié dans le même recueil à V Appendice.)