CHARTES DE PHILIPPE V
onr troubles i|tit 0'ttaient Htnis ïan^ la commtint ïe làontn ' .
Sommation ^e €9mmittûixu topauf pour apaiser ttt trouble».—» Cnqurte Cuite par leo rommiooaireo. — €)rionnanre pour ra^mtniotratton communale.
A tous ceus qai ces lettres yerront , Guinaume de Croisset , tabellion et garde da sceel des obligations de la yisconté de Rouen, salut : Sachent tuit que nous avons veu les lettres nostre seigneur le roy ci-dessous transcriptes en soie et en cire vert contenans la fourme qui s^ensuit :
Philippus, Deigratiâ, Franciœ et Navarrœ Rex : Notum facimus universis tàoi prœsentibus quàm futuris nos litteras infrà scriptas vidisse , tenorem qui sequitur continentes :
■ Archives municipales, tir. 2, n^ 1. Les mots placés entre parenthèses ne se trouvent pas dans le texte , mais sont nécessaires pour l'intelligence du sens.
ns CliART£S
A tous ceus qui ras présentes lettres Terront , HichMl Hraconduit , cbanoioe de Paris , Hugues de ChahMiçoo cbantre de Clermoot» clen,^ Mahieu de Trie , mai de France , et Thomas de Maribntaine^ cbeTaller, (par nostre sire le roy de France oomimiaBalres députai en besoigne ci-desaous esor%ite , salut ^eii, noalihe : seigneur Sachent tutt que fM>us avons veu plusieurs lettres du di nostre seigneur le royen lafMtnheqiui s^éanàli:'
PHiuwns, Del gratlâ. Franche et Navarr» rez, dileeUs et fidelibus magistris, Micbaeli llaiieoBduit » canonico Paririensi, Hugoni^de Chalenoone, cantori Claromontensi, clericis, ét'dominO dTAvéuigôtir, et 'TlibÂié Qé Hir- Ibnte, miUtîbus'no8trb,.itàh|ten|i«tél^^ diosos litigiorum et difersimodèconHueBCinm dissentionum anfiractus, quibus humani generis inimlcns Ha- Jorem, communitatemetpopulum ville Rothooiagensis ac nonnulias singulares personas ipsius tIIUb turbavit temporibas retroactis , penitùs amputare ae tranquillitatis optât» beatitudinem untversis civibus et habitatoribus dictœ vilise parère desiderabiliter affectantes ; ut de administratis per Majores et Parcs dictie villœ pr»dictœ vel eorum alterum, bonis ab ipsâ villa levatis et quœ in commodum villœ ejusdem commitli légitimé debùerunt , postquàm Cornes Sâncti Paul! compotnm dictorum liajoris et Parium cepit et reponi fecit in camerâ Compotorum Parisiens! , audirc secundùm acordum m Scaquario nuper prœterito factum , examinare , corrigere, approbare veiinfirmare compotum super hisfideliter et rationabiliter exhibendum , punire administratores hujusmodi, sive Majores fuerint sive Pares ^ de
DE PHILIPPE V. 5S8
nuimnîs sufllcienter aut irrationabiliter administratis et
de malo regimino , si quod anteà evenisse , quod absit ,
liqueret ; snper dissentionis materiâ inter cotnmane
draperlorum , fullonam et lanatoram yillœ prœdictœ ex
parte unâ, et commune textorum ex altéra suscitaté ,
necnon de discordfâ motâ inter ipsos textores ex parie
unâ, et Vinceiitium de Castro Juniorem^quondam mi|}o-
rem villse pnedictae , et Johannem de Vend ' civem Ro-
thomagensem ex altéré , tàm coiyunctim quàm divislm,
de conspirationibus vel assigna tionibus, si quœ factœ
fuerint, terroinare litigiaetdissentioneshujusmodi,pace
vel judicio ioter personas prœdictas generaliter et sio-
gulariter et in ipsarum negociis quocumque modo vel
quAciunque ex causé emergeotibus procedero , yocatis
tameo qui fùerint evocandi , summariè et de piano, sine
strepîtu et flguré judicii, ut in toto vel in parte per soUi-
citam vestram diligentiam terminari , decidi valeant et
sedari , prœsentibus vobis; plenam et liberam committi-
mns et coneedimus potestatem ; ità tamen quôd si vos
omnes ad hœc providiùs facienda pariter interesse ne-
quiyeritis, très ex vobis, quarto légitimé excusato, prœ-
missa nicbilon^inùs exequantur. Per hanc autem com-
mlssionem juribus , libertatibus et privilegiis dictœ villœ
non intendimusdefogare ; damus autem omnibus et sin-
golisjnsticiariis et subditis nostris, tenore prœsencium ,
in mandatum , quatenùs vobis , quibus , ex prœhabité
diligenti majoris consilii nostri deliberacione , prœmissa
' Le mot est ainsi écrit dans le texte avec un signe d'abréviation; peut-être s*agit-il de la famille de Vcndcrès , qu'on trouve à- Rouen au xiv^^ siècle.
960 CftàinpS
ooraiBittianiB perstringiter termioanda, ut pareani el kh tendwit et flidiot qus deore?eritis in hâc parte flnniter otoenrari. Nos eoim Tobis, in procuratoris partium prcdictarum diyisos habere commissarioa contendentiom preaenciâ , negocium saprà dictuni diiximus eonunittendom, prahabitaa supeir liis commissions aliquu sttspendendo. Datum in regali abtuiciâ beatœ Maria propè Pontisaram, XI die Jonii , anno Domiqi M^ GCO viceaiqoo.
Item , unes autres lettres :
PHOJppts • Dei grtitiA, Francis et Navarrâ Rex, dtleotis et fideiibus magistro Htchàeli Hauconduit , cantbrf Parisiensi , ( Hugoni de Chalençoo ) ', canton Claromontensi , clericis ; Henrioo domino Vaigorii et Thomœ de Harfontanis , militibus nostris , salutem et dilectionem :
Mandamus et commtttimus yobis , quatenùs , in oommisso Yobifi ex parte nostrft negocio« Jo causé compotoruoi audiendorum et reformationis status vilifle nostrœRothomagî , vos autem très seu duo vestrûm procedatis summariè et de piano modo, quo aliàs in audîendis hujusmodi Gompotis fieri consuevit in ipsâ villA et aliis villis similibus, juxtàformam commissionis super hisfactae yobis, et ad condempnationem velabsoiutionem iilorum quos dictum tangit negocium , ut rationis fuerit , ceieriter procedatîs. Datum Parisiùs secundâ die augusti , anno domini M*»CCC*» vicesimo.
* Les mots mis eutrc parenthèses sont omis dans te texte; mais c'est (évidemment une erreur du copiste.
Ht PHILICPE V. :.3i
llciii , unes autres lettres :
hiiLiPPi's . Itei gratU, Franciff cl Navarrie Kei . dili'c-
lis et lidelibus Jolinani vicecoinili de Uelcduno. consa-
Pi\aça nostro karissîmo , et Matheo de Trid , niarescallo
KrsDciie, mililibus nostris, salulem et dilrclionem : Cùm
DHnuperdilecUset Rdelibus magistroMichaetiMnucon-
duit (cantori l'arisJensi, Uugoni de Chalciicon ) ', cnntori
''iaromonteosi , ecrlesiieclericis, et llonricn domino de
Aralgorid etThomsede Harrontaine, militibus nostris,
per nostras alias litteras.compota villse Rotomagi . qu«-
•Jam alia intcr yrouos burgeiuf» et parvum cominuiu
diclip viliœ niota négocia et debata . cummiserimus au-
''ienda et nobis diflinienda postmodùm rererciida, nos
Vos duos aliis pranlictis conimissariis in prœdictis sibi
Oommissis negocJis adjungentes . tnandamus et cominil-
limus vobis quateniis in dictis negociis unà cuni prat-
dictis Dostriscommissariisvclduobusnut tribus ipsorum,
*4eciuidtiin traditam eis formam et commission îs à nobis
Baper his factœ tcnorem et coiilincnciam , vîrilitcr et cc-
leriter proccdatis. Vobis autem in priemissis et ea tan-
^Dtibitsab omnibus, quorum inlorcst, eflicaciter parcri
Volumus et raandamus. Datum apud I^nacum , die MX
augustî , anno domini MCCC° viccsimo , sub si^illo siicreti
nostri in absenciâ nostrî majj;ni.
Item unes autres loltres:
Philippe, par la grâce de Dieu, rois do France et do Navarre, à nos amês et (baux maistres Hicliio! Mauconduit
■Mil