‹ Histoire de Sisteron, tirée de ses archives. À laquelle on a joint deux mémoires, sur les origines et révolutions des noms de famille en Provence, et sur l'état et les progrès de la sociéte dans cette même province, an 15e siècleChapitre 74 sur 134 · XIV. Item que los offices de las cors ordinarias dels · texte numérisé non relu

XIV. Item que los offices de las cors ordinarias dels

ditz contatz como deuon tsser per los preuilegis como per los statutz sian annuals et las clauarias en las notarias ad aquellas clauarias aiostadas 1 en reuocant totas conces-

sions Tachas a vida alternatiuament ho en autra maniera quai que sia contra la forma dais ditz priuilegis et statutz.

Responsio. Fiatsecundum statutum proutnciale et reuocat concessiones alternatiuas.

XV. Item que degun non si puesca dire ni reputar veray ciutadan habitador ho incola in las ciutatz, luecz et vilas del dit pays si non que hi aia stat et habitat per lespasi de x ans, juxta la forma del drech possesir et possesista bens stables et inouables et aysso sentenda per cauza desser a admesses dayssi auanl als ollices reals.

Responsio. Stetur juris disposicioni.

XVI. Item quar motas vegadas sescalua que la cort real et lo thesaurier general los hcns a la dita cort liuras per deutes fiscal» vent et hayla ad aquellos dels quais pot auer plus grant près et apres sesdeuen que aquels de que los ditz bens an cstatz, pretendon las vendicions daquellos esser agudas fachas liotra la mitât del just près mens den-

' Il manqua ici on mot dans l'original.

.r)6G Aâ'l'E.NDICli.

gudament.et non scruallordrequeseruarsideu per laquai

causa rceorran per via de supplicacion al conselh real et

daquel obtenon letras per lasquals si manda als oflicials

dois luecz sota la juridiction dels quais tais bens ayssi

vendulzson, que aquellos bens als complanhens deian

vendre arobe la clausuia nisi causant, et ayssins couen tais

compradors comparaysser dauant lo dit conselh loqual si

déclara en tais et scmblans causas esser juge competent;

et dauant el per aysso son costres litigar contra la forma

dois ditz pretiileges contenens que hom non deu esser tracli

dcl for de son juge ordenari; supplican al rey nostre dit

senhor que li plassa sobre aysso prouesir et ordenar que

tais personas ayssins tracbas fora de lur ordenari ad aquel

sian remessas et que dayssi auant per lais ho semhlans

causas non en tratian detnin.

Responsio. Fiat videlicet quod judes ordinarius cognoscat et non abus nisi per viarn appellacionis vt supra vel alias, pars consentiret.

XVII. Item que con sia causa que lo rey nostre dit senhor aia ordenat que quant per la maior cor daquest dit pays serian donadas sentencias en las causas que si ventilan en aquclla et de tal sentencia si appellaria ad el per alcuna de las parlidas, tal appellacion non sia anzida ni admessa , si non que la causa de (pie sagiria passes en valor de la soma de 11' franez, laquai causa es contra la maniera costumada de lolre lappellacion del rey, qnar a cascun es licit dappellar a son senhor ho per petit ho per grant causa ; li plassa tal ordenansa reuocaret anullaret aquellps que aurian appcllat et a qui la via de seguer lur appellacion séria aguda clausa per vertut daquclla ordenansa restiluir a temps dnpellar, et que puescan seguer la dicha appellacion dauant lur senhor como es acoustumat, et si deu fayre, et en otra totas causas intérim innouadas mandar tornar al permier stat.

Responsio. Prefatus Dominus pro vtilitatc subditorum ita statucrat, tamen reuocat statulum pro futuro quoad

APPENDICE

delliniliuas sed non quoad interloqutorias, nisi esset ta lis interloquloria que non possct reparari in deitiniliua aut vim delHniliue liaberet.

XVIII. Item con sia causa que la cambra de la razon dAys aia so» slatuiz et stilh per tos princes passatz, ordcnatz a tenir et seruar per vigor dels quais ho alcuns dels quant las excequtions üuramenset immission de possession son fachas juxla et segont la forma dels ditz statutz, aquels a qui son liuradas las causas passai lo temps de lopposicion statuit ad aquellos que si volrian venir oppausar, que denfra aquel non sian vengutz a la dicha opposicion son verays senhors de las causas ad ellos liuradas, et degun en apres non deu esser ausit, non per tant la cort maior ad inslancia daqucls las exuqueions et que pretendon bi auer interesses venent per maniera de decepcion , vitra dimidiarn justi precii lio aullrament de lésion en las causas liuradas, consentir letras et mandat- als ordenarisque lur fassan justicia; et en ayssinslas excequtions de la cambra non son fermas, et los statutz de la cambra si rotnpon en grant prciudici de la dila cort de la cambra faclia en fauor dels ditz senhors et sobgies, en semblant de las cors de Montpellier et aulrasrigorosasque vsandc parcls statutz et stils contra losquals degun non deu pucys esser ausit; et per so supplicaran al rey que li plassa far tenir et seruar en lurs rigors los ditz statutz , stils et que letras non si

Iiuescan altrciar al contrari; lot enipero si aquels contra osquals tais excequtions scrian agudas fachas. ho autras a qui poyria tocar linteresser que serian denfra lo pays deu ins lo terme don au, et aquels que serian absens del pays denfra dos ans contadors del terme que séria passada lopposicion venian a la grant cort allegans esser lesilz, vitra dimidiam justi precii ho autrament autres mostressan auer intéresser sus las causas liuradas, et el auer melhor drech, adonez la dicha grant cort lur fassa letras de justicia lasquals pucscan demandai- , et si los presentz en lo pays denfra lo terme de un an, et los absens denfra dos ans contadors como dessus, non venien ni comparissicn a ren demandar et dire, depueys non deian

a pp:-..\i>ir.r..

ni puesran caser ausitz en qualquc juysi en deguna maniera, ei ta dicha ordenansa aia luec tant en lascxcequcions Tachas lo temps passât quant aquellas que si Tarait per lo temps aueuir en rcuocanl totas letras que scrian stadas Tachas ni si Tarian al contrari.

Responsio. Seruentur rigorose statuta et stillus camerc, et venientes contra non audiantur, nisi inTra annum présentes in patria et absentes inTra duos juxta Tonnam capituli.

XIX. Item con lo sia causa que en diuerses conselhs gênerais sian statz Tatz çapitols per lo senhor décrétai/, que degun otlicial real los luecs de la vigaria ho l>a > lia a sa juridiction comesses non degues ni pogues visitar ni atressins los camins reals si non a requesta de partida, laquai ordinacion non ohslant los dis ofTiciérs an visitât et visilan non requilz per partida , mais de lur voluntat en greuge de las gens dcls luccz, losquals visilan extorquissan argent contra la dita ordenansa, supplicaran al rey nostre dit senhor que li plassa ordenar que davsai auant los ditz officiers non auson ni deian visitar los ditz luecs de lurs vigarias ho haylies ni atressins los camins reals si non que lo Tos a requestas dels luecs ho de las personas a qui locara linteresse dels camins reals.

Responsio. Fiat quoad loca , nisi urgens nécessitas contrarium suaderet et tune de mandato superioris et quoad vias fiat juxta juris disposicionem.

XX. Item que plassa al rey nostre dit senhor consentir et autreiar que las vniucrsitatz de las vilas terras et luecz del dit pays per plus leugierament portar los carcz que an a portar cascun jom pucscan at ad ellas sia licit de impausarct metre sus re vas imposicions, gabcllas vintens

Suinscns, desens juxta que miels lur semblara per vigor aquest capitol et senza autra concession de letras a x ans contadors de lo jorn que scran impausadas a enauant.

Responsio. Fiat vt petitur et ad diclurn tempus decem annorum.

APPENDICE

XXI. Item que li plassa ordenar que aquels del con&elh real ni degun autres officiais maior ho menor del dit pays non pucsca ni ause pendre deguna cession ni donacion de deguns bens inouables ho stables dels quais es ho es dis-

Sosicion manifesta desser question entre partidas, ni eguna causa litigiosa , et si si fa que lo rey la déclare esser nulla aras per adonez.

liesponsio. Rex concedit et ordinat quod taies cessiones non recipiantur.

XXII. Item que li plassa mandar et far tenir et seruar les capitols de suscrichs per sos ollicials tnaiors o nienors dels contalz et otra la pena conlenguda en aquels imposar pena de cent marcs d’argent fin applicadovra la mitât a la cortetlautra al dit pays per reparacion et deffension daquel.

liesponsio. Mandetur vicegerenti et aliis officialibus presentibus et futuris vt priuilegia et omnia per dominum regem confirmata et de novo concessa obseruent et ab aliis faciant obseruari.

Supposito itaque Maiestati nostre nouiter per ipsos ambaxialores notnine et pro parte ipsorum trium statuum et capitula ipsa juxta et secundum formant et effectuai responsionum nostrarum in finis cujuslibet factarum leneri et obseruari mandare et facere benignius dignaremur. Nos eorum supplicacionibus annuentes volumus et vobis borum série et cum dclibcracione nostri nobis assistente consilii prccipimus et mandamus quathenus tam vos présentes quam vos alii successiue futuri locumlenenlcs et olliciales prefati, forma ipsorum capitulorum seu supplicacionum diligenter attenta, ilia seu illas juxta décréta et responsiones in fine seu pede ipsorum cujuslibet facta et factasac illorum cl illarum cffectum tenorem et contincnciam ofiieiorum veslrorum temporibus teneatis et obseruclis ac teneri et obseruari ab aliis mandelis et faciatis inuiolabiliter et perfecte nichil de contingentibus omittendo caule aduertentes ne in preniissis comittaiis negligenciam seu deffeclum quantum habetis graciam nostram caram ac penam centum marcharum argenti fini vitra

APPENDICE

alias in ipsis capilulis decretis seu responsionibus nostris appositas cupilis irreruissibiliter non subire , quaœ sic fieri volumus et jubemus literis ordinacionibus seu mandatis contrariis forte factis vel iu antea faciendis sub quacumque forma et exprcssione verborum, non obstantibusqui- Duscumquc prescntibus post debitam inspcctionem cl excequcionem earum remancntibus presentanti.

Daium in ciuitate Salerni per manus nostri Ludouici regis prefati die vicesimo octauo menais octobris sexte indictionis , anno Domini millesimo quadringentesirao vicesimo septimo, regnorum aulem nostrorum undecimo. l’cr regern in suo consilio.

liegestraia. Jac. ARNAUD L’S.

Page 1