‹ Histoire des Arabes et des Mores d'Espagne, traitant de la constitution du peuple arabe-espagnol, de sa civilisation, de ses mœeurs et de son influence sur la civilisation moderne (volume 3)Chapitre 51 sur 63 · MONORIMES REGULIERS · texte numérisé non relu

MONORIMES REGULIERS

Quando el rey de gloria viniere à judicar , Bravo como leon que se quiere cebar, ^Quien sera tan fardido que le ose esperar ? Cà el leon yrado sabe mal trevejar.

Quando losangeles sanctos tremeràn con pavor, Que yerro no ficieron contra el su sennor, l Que farè yo mezquino, que so tan pecador ? Bien de agora me espanto : tanto he grand pavor.

(Gonzalo de Berceo, Juido final.)

Sedie el mes de mayo, coronado de flores, Afeitando los campos de diversas colores,

ET DBS MORES D'ESPAGNE. n?

Organeando las Mayas é cantando d'amores, Espigando las mieses que sierobran labradores.

(Juan LoreuzOy Foema de Akxandro,)

Las ranas en un lago cantaban é jugaban , Cosa non les nusia, bien solteras andaban ; Creyron al diable, que dél mal se pagaban : Pidieron rey à don Jupiter, mucho gelo rogaban.

(El arcipreste de Hita, fabtUa de la ranas que demandaban wn rey.)

Mucbo fas el dinero et mucho es de amar, Al torpe fase bueno et omen de prestar, Fase correr al cojo et al mudo fablar ; El que no tiene manos, dineros quiere tomar. ^

Sea un home nescio et rudo labrador, Los dineros le fasen hidalgo ô sabidor ; Quanto mas algo tiene, tante es de mas valor; El que non ha dineros, non es de si seôor. «

Si tovieres dineros, habràs consolacion , Plaser é al^a é del Papa racion, Compraràs paraiso, ganaràs salvacion.

Do son muchos dineros, es mucha bendicion.

(El arcipreste de Uita, Saiira del dittero.)

Exemples de monorimes tirés des troubadours provençaux :

Lo gens temps de pascor, Ab la fresca verdor, Nos adui fuelh e flor

De diversa color :

Per que tug amador Son guay e cantador Mas ieUy que plang e plor, Cui jois non a sabor.

A vos mi clam, senhor De mi dons et d'amor, Qu'aisil dui Iraidor , Quar me fiava en lor.

Me fan viure ab dolor, Per ben e por honor Qu'ai fag a la gensor, Que no m'val ni m'socor.

Pena, dolor e dan N'ai agul e n'ai gran ; Mais suffert o ai tan, No m'o tenc ad afan :

Qu'anc no vi nulh aman Miels âmes ses enjan, Qu'ieu no m' van ges canijan, Si cum las domnas fan.

Pus fom amdui enfan , L'ai amad', e la blan, E's vai m'amors doblan A quascum jom de l'an ; E si no m' fa enan Amor e bel semblan, Quant er viella, m'deman Que m'aia bon talan.

Las I eviures que m' val, S' ieu non vey a jornal Mon fin joy naiural,

En lieity al fenestral.

Blanc' e fresc* atretal Gum per neus a Nadal , Si qu'amdui cominal l^ezuressem engal I

Nos vis drut tan leyal Que meyns o aia sal ; Qu*ieu port amor coral A lieys de me non cal :

Enans die que per al No m'a ira mortal, E si per so m'fai mal , Pecbat fai criminal.

Be for hueimais sazos, Belha domna e pros , Que m'fos datz a rescos En baisau guizardos, Si ja per als no fos Masquar sui enuios; Q'us bes vol d'autre dos, Quan per forsa es faitz do*:.

Quan mir vostras faissos, E'is beths huels amoros, Be m'meravilh de vos Cum etz de bran respos ; E sembla m'tracios Quant hom par francx e bos, E pueys es orgulhos Lai on es poderos.

Bels Vezers, si nos fos Mos enans totz en vos,

leu laissera diansos Per mal dels enoios.

(Bernard de Ventadour,)

Exemple du croisement des rimes chez les Provençaux

Temps e lueo a mos sabers»

Si saupes d'avinea dire»

Pois s'amors m'a foig eslire Leis on es gaug e plaiers»

BeutatZy sens, prêts e valors»

Doncs pois tan m'eoanz amors Qu'eu am tal domn'e dezir.

Non dei a bos motz faillir.

Moût fon corals lo dezirs Que s venc en mon cor assire, Quan de sos oils la vi rire v E pensar ab mainz sopirs, «

Camjant mais de mil oolors ; Don una douza dolors M'en venc el cor, que doler Mi fai senes mal aver.

Non es renda ni avers Per qu'eu camjes mon martire; Tant fort mi plai e l'azire C'aissi entre dos volers, M'estauc ab ris et ab plors, Ab trebaill et ab douzors :

Aissi m'eug jaugens languir Tant qu'il deing mos precs auzir.

Car tant.non greva'l languirs

Qu'eu ja vas autra'l cor vire, Ans Tarn mil tanz e dezire On pieg n'ai, car sos genz dirs, Sos senz e sas granz lauzors M'an si conques, per c'aillors Non poiria conquerer loi que m'pogues res valer.

Car lo sobraltius valers De lei eui sut finz servire Es tant sobre tôt consire, E'I sieus homatz chapteners Es tant genzer dels gensors Qu'eu sui tant en gran joi sors Que d'als non pot jois venir, Qu'eu pretz ni deia grazir.

[Bfmifàz CcUvo.)

Page 1