DE GENTE SAXONUM

opus elegit, quorum unus extiti ; et sicut illis congruum, ut inter illos hoc regnum divideretur, visum est, contenti sunt ; in qua divisione non tantum fertilitas aut equa portio regni quantum affinitas et congruentia cujusque aptata est'. Evenitque Lodhuvico omnis Frisia et cetera%...... Karolo vero?..... À

[2.] Quibus peractise, quique illorum e populo qui se sequutus est suscepit ac sibi, ut deinceps fidelis esset, sacramento firmavit. Et Karolus quidem Mosam regnum suum ordinaturus trajecit* ; Lodhuvicus vero Saxonum“ causa Coloniam petiit*.

Quorum casus, quoniam maximos esse perspicio, pretereundos minime puto. Saxones quidem, sicut universis Europam degentibus patet, Karolus, magnus imperator ab universis nationibus non inmerito vocatus5, ab idolorum vana cultura multo ac diverso labore: ad veram Dei christianamque ” religionem convertit. Qui ab initio tam nobiles quam et ad bella promptissimi multis indiciisé persepe claruerunt. Que gens omnis in tribus ordinibus divisa consistit : sunt etenim inter illos qui edhilingi *, sunt qui frilingi, sunt qui lazzi illorum lingua dicuntur, latina vero lingua hoc sunt nobiles, ingenuiles atque servilesé. Sed pars illorum que nobilis inter los habetur in duabus partibus in dissensione Lodharii

a. Trois lignes de blanc qui ont été remplies au XVIe siècle, par Pithou, d'après Réginon, Chron., a. 842 : « Ludovico orientalia regna cesserunt, omnis scilicet Germania usque ad Regni (sic) fluenta et alique civitates trans Renum cum adjacentibus pagis. » 4. — b. Quatre lignes de blanc où la même maïn, après avoir corrigé Karolo en Karolus, a ajouté : « Accepit occidentalia regna, a Britannico oceano usque ad Mosam fluvium, in qua parte extunc et modo nomen Francie remansit. » À. — c. per actibus corrigé en per actis À. — d. Saxonorum À. — e. Fol. 15, col. 1, de A. — Î. Transcrit Xpistianumque dans A. — g. inditiis À. — h. ethilingui corrigé en edhilingi À.