S III. EDUCATION DB MOÏSB
1) BossuBT, Politique sacrée, dédicace au Dauphin.
2) Abraham, Esaû, Juda, fils de Jacob, Ber, fils de Judd, Joseph, avaient épousé des femmes étrangères, (Genèse, xxv, XXVI, XXXVI, etc.) Il en est traité dans le li> re Y de ma première partie.
3) Hérodotb et diodorb, 1x)c. cit. — Panibus appositis, seorsum Joseph, et seorsum fratribus, iËgyptiis quoque, qui vese^bantur timul, saorsum (illicitum est enim iËgyptiis eomedere cam Hebrœîs, et profanum putant hujuscemodi convivium)» sederunt coram eo... ;Genète, xuii, 32)*
4) Surrexit interea rex novus super iËgyptum qui ignorabat Jo« seph : et ait ad populum suum : £cce populus fiiiorum Israël multus et fortior nobis est. Venite, sapienter opprimamus eum, ne forte multiplicetur ; et si ingruerit contra nos bellum, addatur inimioU nostris, expugnatisque nobis egrediatur de terra... (Exod., i, 10).
5) Vocavitque nomen ejos Moyses dicens quia de aquà tuli eum (Exod., II, 10). — Plusieurs disent que le nom de Miyise avait une racine égyptienne, qui, d'après Philon (vita Mosis), serait mos^ iignifiant leau. Hais d'autres ont remarqué que la fille de Pharaon n'avait donné ce nom à l'enfant qu'après son allaitement, de sorte que la mère de Moïse elle-même l'aurait imaginé la première. Mi* CHABUS traite de cet objet dans une Dissertation sur les Noms propres sacrés (Hal. 1729).
6) Fuitque Moyses vir magnus valde in terra iEgypti, coram servis Pharaonis et omni populo (Exod., chap. ii, 3). Et eruditus est Moyses omni sapientià iEgyptiorum, et erat potens in verbis, et in operibus suis (Actes des Apôtres, vu, 22).
7) Flavius Jo8èphb> Antiquit. judaïq.^ liv. ii, chap. y.
H) Gum autem impleretur ei quadraginta annorum tempus, ascendit in cor ejus ut visitaret fratres suo$ âlios Israël (Actes des Apôtres, VII, 23).
9) Audivitque Pharao sermonem hune et quserebat occidere Moysen (Exod., II).
10) ... Accepitque Sephoram filiam ejus uxorem qu» peperit ei filium quem vocavit Gersom, dicens : Advena fui ip terra alieûà ;
480 ROTBS iUSTIFICÂTITES.
altemm rero peperit qoem Toeavit Elieser; dieens : Deu enim palris mei adjator mens eripait me de mana PhanoniB (Exod., a, 22. ^ Koran, eh. xxyiii, trad. de Sarigoy).
11) Ait Moyses ; Obsecro, Domine ; non sam eloqueos ab heri éL oadiustertias ; el ex qao locatns es ad serram luam, impeditioris et tardioris lingo» sum... Dixit Dominos... Aaron Craler Unis lerites sdo qood eloqaens sit... loqœre ad eum et pooe yerba mea in ore qos... et erit os toom (Exod., iv, 10, 14, 16).
12) Koran, cbap. xx.
$ IV. l'exodi ou Lk DtUVnAHCI.
1) Exod., n, XI. — V. 15.
2) Venerontqne simnl Moyses et Aaron, et congregaTemnt conctos seniores flliorum Israël.... Et credidit populns. (Exod., iv, 29, 31). Nonne iste est sermo qnem loquebamur ad te in iEgypto ; dicentes: Recède a nobis, ut serviamus iEgyptiis? (Exod., xit, 12.)
3) Certe exposilamest in legeet propbetis sanctnm et benedictom non babere corpas juxta illud quod dicilur: Dominas noster in cœlis supeme et in terris infeme : corpus antem non est in daobus locis ; item quia non vidtstis ullam similitudinem et dictom est: cui adsimilaretis me aut œqtuilis essem: si autem esset corpas, similitudinem baberet cum reliqnis corporibus. Si ita res se habet, quidnam sibi vult, cnm scriptum est in lege : et sub pedibus ejus ; item script» digito Dei ; manus Dei, oculi Dei, anres Dei ; et id genus alia? Omnia dicuntur juxta bominnm notitiam, qui tantum apprehendunt corpora : et loquitur lex pbrasi bumana ; omnia qus sunt allegorica, ut exempli causa, quum acuero corus-' cantem gladiummeum, Quid? Gladiumne babet, et ense interBcit? Non nisi metaphorice ; et totum istud est parabolicum. Probatio hujus rei est quod propheta quidam ait se yidisse vestimentum sancti et benedicti, instar ni vis candidae ; et alius conspexit eum vestibus rubricatum. Et Moses vidit illum in mari ut strenue beltigerantem, ac in Sinaî tanquam legatum synagog» obvolutum ; ad indicandum Deum non babere figuram aut imaginem nisi in visione prophetic& et ecstasi. Veritatem bujus scient ise non intelligit bomo, neque potest assequi aut investigare, uti scriptura ait : An num profunditatem Dei invenies, usque ad perfectionem perrenies ? (Màihonidb, De fundamentis legis, cap. i., § vu, viii. ix. Traduction de VoRSTiDS, 1688).
4) Contrat Social, liv. ii, cbap. vu.
5) Opprimaniar operibus et expleant ea ; ut non acquiescantverbis mendacibus (Exod., y, 9).
6) Ideo die filiis Israël : Ego Dominas qui educam vos de ergastu)o .>Egyptiorum et eruam de servitute... Âc redimam in braccbio excelso... In manu forti. et judicils magnis (Exod., vi, 6).
7) Description de V Egypte, tome I, de VÉtat ancien.-^ Notice sur le séjour des Hébreux en Egypte.
8) EiCHHORN, de Mgypti anno mirabili; Rosenmuller, scholia in Exodum, chap. vu. Voy. la noie qui suit.
9) DBS DIX PLAIES d'égtpte. — Tcxte et observations.
Tullitque Âaron virgam coram Pharaone et servis ejus, quœ versa est in colubrum. Vocavit autem Pharao sapientes et maleficos : et fecerunt eliam ipsi per incantationes ssgypliacas et arcana qusedam
simili ter. Projeceruntque singuli virgas suas quse versse sunt in dracones.
Ces verges des magiciens, dit Michaëlis, n*élaient que des serpents engourdis, qui reprirent leur forme quand on les eut jetés à terre. L'art d'endormir les serpents est encore trèsconnu en Egypte et dans l'Inde. Quant à la verge d'Aaron, elle était d'une autre nature I Mais serait-ce^assez 'de croire que cette verge, changée en serpent, mangea les autres serpents? Non, dit un rabbin du nom de Josué, c'est le bâlon redevenu bâton qui mangea tous les autres!...
Dixit quoque Dominus ad Moysen : die ad Âaron : Toile virgam tuam, et extende manum tuam super aquas .^gypti et super fluvios eorum, et ri vos ac paludes et omnes lacus aquarum ut vertantur in sanguinem : et sit cruor in omni terra .^Egypti, tam in ligneis vasis quam in saxeis. Feceruntque Moyses et Âaron sicut prseceperat Dominus : et elevans virgam percussit aquam fluminis coram Pharaone et servis ejus : qu;e versa est in sanguinem : et pisces qui erant in flumine mortui sunt : computruitque fluvius, et non poterant ^Egyptii bibere aquam fluminis, et fuit sanguis in totâ terra i£gypti. Feceruntque simililer malefici iEgypliorum incantationibus suis.
A ce sujet, Aben-Esi*a se fait à lui-môme une objection trèsforte, qu'il accompagne d'une réponse qui Test beaucoup moins. Si Aaron changea toutes les eaux de TÉgypte en sang,