CHAPITRE III
6EÀ]fIH€ON8BIL OU StNÀT
1) Dca Calmbt, Dissertât, sur la police des anciens Hébreux, t. II de la Bible de Vence, pag. 207.
2) B088UBT, Histoire univers., 2« part., § 3, 5, 9.
3) Moeurs des Israélites, % 15,-pag. 116
4) Surrexitqud Moyses, etsequentibuseum senioribus Israël dixit ad turmam (Nomb. , xvi, 25).
5) Accesserunt autem principes familîarum.... filiorum Joseph : locutique sunt Moysi coram principibus Israël, atque dixerunt (Nomb., xxxvf, i) Le texte dit : Ad fades Moysis, et ad faciès principum eapitum patrum, à Moïse et aux principaux chefs des pères, ou anciens dlsraël
' 6) Congregate ad me omnes seniores per tribus vestras, atque pnefectos, et loquar audientibus eis (Deutéron., xxxi, 28). La Vul-
F014CTI0NS LÉGISLATIVES. 503
gale se sert des mots majores natu et doetores; qui ne rendent pas exactement ces fonctions.
7) Scripsit itaque Moyses legem hanc et tradiditeam sacerdotibos filiis Levi qui portabant arcam fœderis, et canctis seniorlbus Israël (Deutéron., tlix, 9)
8) Prfficepitautem Moyses, et seniores Israël popolo dicentes (Deutéron., Mvii, 1).
9] Et dixit Dominus ad Moysem : Gongrega mihi septuaginta viros e senioribus Israël, quos nosti, quod ipsi seniores populi sint ac pnefectores ejas.... Venitigitur Moyses et narravit populo verba, et congregayit septuaginta viros e senioribus populi.... et scripti fuerint(Nombr., xi, 16, 24, 26).
10) Guimare Babyloniq,^ de Synedriis, fol. 17. — Seldik, de Synedriis, Non constituant magistratus nisi viros sapîentes, exercitatos in lege, doctos valde, scientes quoque aliquid de cœteris artibus (Hàimonidb, de Synedriis, cbap. i ). — Nous verrons plus loin que, de Tavis des docteurs, c'est dans les petits sénats que le grand conseil choisissait les membres nouveaux.
11) Considerate ergo, fratres, viros ex vobis boni testimonii septem, plenos spiritn sancto et sapientiâ, quos confîrmamus super hoc opus... Et placuit sermo coram omni multitudine. Et elegerunt Stephanum, etc.... Hos statuerunt ante conspectum Apostolorum; et orantes imposuerunt eis manus (Actes des apôtr., vi, 3).
12) Prœceptum vero divinum est ut eligantur in Synedrio magno sacerdotes et levitœ juxta illud : et accèdes ad sacerdotes et levitas (Deutéron., xvii, 9; de Synedriis, cap. ii).
13) Surge et ascende ad locum quem elegerit Dominus Deus tuus. Voniesque ad sacerdotes levitici generis, et ad judicem qpii fuerit illo tempore (Deutéron., loc. cit.).
U) Exod., XXIV, 14.
15) II Chroniq., xix.
16) Vade et congrega seniores Israël.... Et ingredieris tu, et seniores Israël, ad regem i£gypti(Exod.,iii, 16, 18).
17) Et accedentes ad Zorobabel, et ad principes patrum dixerunt eis. .. Et dixit eis Zorobabel et Josue el reliqui principes patrum Israël....Tune surrexerunt Zorobabel et Josueetcœperunt œdifîcare.... Seniores autem Judaeorum œdificabant... Et dimitte fieri templum a duce Judssorum, et a senioribus eorum (Esdras, iv, 2, 3; v, 2; VI, 13. 7).
Iti) .... Qui nati fuerunt ex IdurnsBis, aut .figyptiis, tertiâ generatione intrabunt (Deutéron., xxiu).
504 iSOTES JUSTIFICATIVES.
19) Senatus major in conclavi lapideo. Nomerus iHoram erat lxxi, sicut dicitar ... Qui grandior aapientià cœteros omnes antecellebat, eumqae faciebant prœsidem, seu caput consessûa. la ipaas est quem eruditi appelant NasH, hoc est princlpem : isque praiest loco Mosis magistri nostri. At qui inter septaagina aenatores, annorum ratione natu maximus erat, eum collocabant a dextria illius, vocabantque ab bet-din, patrem consistorii . Gœteri aedebant ordine promotionia et dignitatis.... Circumaedebant autem dimidiam quasi arcam semi-circulariter, ut eos ambo présides princeps et pater omnes simul in conspectu haberent. (Maihonidb, de Synedriis^ chap. I, 8 3. — VoRSTiDS. — Schickard, De jure reg. Hebrœor., page 8.)
20} Sapience, ou Imitation de Salomon, Habebo propter haoc clarîtatem ad turbas, et honorem apud seniores; juvenis et acotus inveniar in judîcio.... (viii, 10 et seq).
21) Misehna, tom. ii» de Mensuris templi. — Bbthdin, Maison du jugement; Maison du Dieu fort, du Dieu vérité, équité.
22) Basnagb, Histoire des Juifs, liv. ii, chap. ii, S 6.
23) Déclaration du grand Sanhédrin, Paris, 1807.
24) Àdestis omnes ûlii Israël; decernite qoid facere debeatis (Jug , XX. 7).
25) Et ait ad omnem cœtum Israël rex David : Si placet yobia, et a Domino Deo nostro egreditur sermo quem loquor, mittamus.... Et respondit multitudo ut ita ûeret ; placuerat enim sermo omni populo (1 Cbroniq, xiii, 2, 4).
26) L'abbé GcÉNts. Lettres de quelques Juifs à Voltaire, t. Il, lettr. II, S 1.
27) Dixi vobis in illo tempore : Non possum solus. .. Tune respondistis mihi : Bona res est qusm vis facere.... Et accessistis ad me omnes, atque dixistis : Mittamus.... Cumque mihi sermo placuisse!, misi (Deutéron., i, 14, 22).
28) Bellum arbitrarium nonnisi ex lxxi auctoritate suscipitur.... {Mischna, tom. iV, de Synedriis, chap.i, § 5. — Bartbnorâ. — Mâimonide. — Juges, xx. ^ In bellum arbitrarium edicit (rex), ex sententiâ consilii magni {Mischna, idem, pag. 217.
29) Urbs atriumve, nonnisi hisjubentibus, ampUAcatur (ifûc^na. toc. cit.).
30) Tribus, pseudo-prophetes, sacerdos magnus, nonnisi ex istorum judîcum consessu judicantur.... In nullam urbem sententia universalis apostasi» fertur nisi ab hoc judicum collegio (Mischna, loc. cit.). Illinc lex egreditur ettransfunditur in universum Israël.
(Id.. deSynedriis; — Guémare; — Seldev, de Synedriis,Viy,u\y p. 18).
31) Dissipantur cogitationes ubi non est consilium : — ubi vero sont plures coDsiliarii confirmantur, et erit salus ubi multa consilia suDt. (Prov., XV. 22; xxiv, 6.)
32) Contrat social, liv. iv, ch. iv.
33) Lettres de quelques Juifs^ à Voltaire^ 4« partie, lettre ii, note.
34} Montesquieu, Esprit des Lois, Hv. iv, ch. vi.
35) De minoribus rébus principes consultant; demajoribusomnes; ita tamen ut ea quoque, quorum pênes plebem arbitrium est, apud principes pertractentur (Tacite, Mœurs des Germains, % 9).
36) Et dixit ad me : Ingredere et vide abominationes pessimas qiias isti faciunt ; et ingressus, vidi... Et septuaginta viri de senioribus domûs Israël, et Jesonias fiiius Sapban stabat in medio
eorum, stantium ante idola Et dixit ad me : Certe vides, fiii
hominis, quae seniores domûs Israël faciunt in tenebris {Ézéchiel, viii, 11, 12).
37) Et hsc suDt verba epistol» quam misit Jeremias propheta de Jérusalem, ad reliquias seniorum transmigrationis, et ad sacerdotes, et ad prophètes et' ad omnem populum querm traduxerat Nabuchodonosor de Jérusalem in Babylonem (Jéri^.m., xxix, 1).
38) Rehum prœsidens consilii (la Yulgate dit : Rehum Beeltheem, donnant pour un nom propre les deux mots qui signifient maître du conseil), Rehum praesidens consilii, et Samsaï scriba et reliqui consiliatores de gentibus quas transtulit Asenaphar magnus et habitare eas fecitin civitatibus Samariœ.... (Esdras, iy,9, 10).
39) Jonathas.... Et seniores gentis et sacerdotes et reliquus populus Judœorum salutem (i Machab., rii, 6).
40) Dissertation sur la police des anciens Hébreux,
41) JosÈPHE, Antiquités judaïques, liy. xiv, chap. x. — Amath ou Rhamath. — Sephoris ou Sephora, ou Zippora.
42) Pastobet, Histoire de la législation, t. lil, p. 90, 94.
Chaque tribu conserve ses princes et ses anciens. Elles trouvent toutes, dans le culte de Jéhovah, un lien commun, qui en fait un état fëdératif. (Hberen, Manuel d'Histoire ancienne, traduit par M. Thurot, p. 39.)
43) Mischna, t. IV, de Synedriis, cap. i, S ô. — Maixonide.
506 NOTES JUSTIPICATlVEg.
Et ibat per singulos annos circuiens Belhel et Galgala et Masphath, et jadicabat Israelem in supradictis locis (I Rois, tii, 16).
44} Accessenint aatem seniores Galaad, de stirpe MaDasae filii Joseph. Et loeuti sunt Moysi et senioribus Israël : tibi prœoepit Jehovah ut terram sorte divideres filiis Israël et. .. Respondit Moyses filiis Israël, ei.Jehovah praecipiente ait, recte tribus filiorum Joseph locuta est, et hœc lex.... a Jehovah promulgata est (Nombr., xxxvi, 5.6).
45) Juges, XX.
46) Quoi incolas urbis esse oportet ut Synedrio digna sit? oentum et viginli. Sed rabbi Nebemias, centum et triginta ut numéro decurionibus respoodeant [Mischna.t. IV, de Synêdriis, chap. t, 86j.
47) Apprehendit puerum de viris Soccoth : Interrogavitque eum nomina principum et seniorum Soccoth, et descripsit septuaginta septem viros (Jug., viii,).
48} Et in diebus illis erant illic principes Micha, Charmi, Gothoniel. In medio itaque seniorum, et in conspectu omnium, Acbior dixit omnia qu» locutus ipse fuerat ab Hoiopherne interrogatus (Judith, VI, etc.).
(Voir les notes d'un des chapitres ultérieurs sur l'administration de la justice).