DIFFÉRENCES GRAMMATICALES. LES AUXILIAIRES
Lucrèce : Portante de génère hoc.
CicÉBON : IJomo de schola. — Dedamator de ludo. — Audiebam de parente 7iostro. — .ïd omnes introitus armato.s opponit. — Jd rneridiem spectans. — Qnid ad dextram , quîd ad sifiistrora sit. — Esse sapientem ad normam alicujus.
Phèdre : De credere; dans un titre.
Plaute. Films de summo loco. — Lassus de via.
CÉSAR : Magnam hxc res contemptionem ad omnes attulit.
Tite-Live : Patriim superbiam adplebem criminari. — Incautos ad satietatem trncidabitis.
Varron : Tvrdi eodem revolant ad xquinoctium vernum.
On trouve dans les auteurs qui ont écrit sur les mesures des terrains : caput de aquila , rostrum de ave, monticelH de terra.
Les classiques mêmes emploient le pronom à la manière des Italiens, et Yinde pourl'owrfe, ou le ne italien :
CicÉRON : Romani sales salsiores quam illi Atticorum. Ovide : Stant calices, minorindafaba, olusalter habebat. Plaute : Cadus erat vini ; inde implevi cirneam. Dans l'Évangile : Exiit Petrus et ille alius discipulus. — Currebajit duo simul, et ille alius prxcurrit.
De là , le passage était facile à l'article déterminé ; quant à l'indéterminé , les exemples ne sont pas rares :
CicÉBON : Cvm uno forti viro loquor. — Sicut unus paterfamilias. — Ita nobilissima Grxcix civitas siii civis unius acutissimi momimentum ignorasset. — Tamquam mihi cicm Crasso contentio esset, non cum nuo gladiatore neguissimo.
Horace : Qtd variare cvpit rem prodigialiter unam.
CÉSAR : Inter aures unum corme existit.
QuiNTE-CuRCE : Alexander unum animal esttemerarium, vecors.
Sénèque : Historici cum unam aliquam rem nolunt spondere , adjiciunt , etc.
Plaute : Quis est is homo? unusne amator? — Est hwic unus servus violentissimus. — Unum vidi mortuum efferri foras.
Pline : Tabulant aptatam picturae anus una custodiebat.
Pline le Jeune : Tanta gratia, tanta auctoritas in una vilissima tunica.
TÉRENCE : Forte unam adspicio adolescentulam. — Ad unum aliquem confugiebant.
Ce vers fut commenté à propos par Donat , lorsque l'usage du latin était encore général : Ex consuetudine dicit unam , ut dicimus unus est adolescens. Unam ergo tw totwitdjjLw dixit, vel unam pro quam-