‹ Histoire des Italiens (volume 3)Chapitre 253 sur 319 · LES AUXILIAIRES · texte numérisé non relu

LES AUXILIAIRES

dam. \oir aussi Cornélius , Fie d' Jnnibal , xiii; Tacite, Jnn.^ II, 30 , etc.

Le verbe lui-même, dans sa conjugaison, affecte déjà la forme italienne. Au lieu du futur, on emploie le futur passé , duravero, respiravero, lequel, devenu par syncope, duraro, resplraro, équivaut au futur actuel de la langue italienne; on le formait encore avec habeo : Adiré habeo; c'est ainsi que les Italiens disent /m nato pour nacque, ebbe trovato pour trovo, fece offensîone pour offese, etc.

Voici des exemples des auxiliaires des verbes avoir et être :

CicébOjv : Satis hoc tempère dictum habeo. — Clodii animum perfecte habeo cognitum , judicatum. — Bellum jiescio quod habet susceptum consulatus cum tribunatu. — Domitas habere libidines. — Si habes jam statutum qidd tibi agendum putes. — Aut nondiim eum satis habes cognitum ? — Nimium sœpe expertum habemus. — Hœc fere dicere habui de natura Deorum. — Bellum habere indictum Diis.

CÉSAE : Idq^œ se prope jam effectum habere. — Quorum habetis cognitam voluntatem in rempublicam. — Prxmisit equitatum omnem qiiem ex omni provincia coactum habebat. — Vectigalia parvo pretio redempta habere.

TÉRENCE : Quo pacte me habueris preepositum amori tuo. — Ç>îf^ nos, nostramque adolescentiam habeut despicatam. Pline : Cognitum habeo insulas.

Lucrèce dit que des philosophes ont erré , ainplexi quod habent perverse prima viai.

A. -Celle rapporte l'ancien édit d'un préteur sur ceux qui flumina retanda pubtice redempta habent.

La loi Très tutores porte : Cum destinatum haberet mutare testament um.

Telle est l'expression, fréquemment employée, eompertum habere. Plaute emploie encore avoir pour être , comme le font les Italiens : Quo nunc capessis tu te hinc advorsa via cum tanta pompa? — Hue. — Quid hucf quid istic habet? (qu'y at il ? ) — Amer, voiuptas , venus, etc.

TertuUien se rapproche davantage de la forme moderne : Etiam Fil lus Dei meri habuit. — Si inimicos jubemur diliyere , quem habemus odisse? Les Italiens diraient : ebbe a morire, abbiamo ad odlare.

Ou voit à Pompéi cette inscription : Abiat Venere pempejana ira ta qui hoc léger it.

Llcrèce ; Manus et pes atque eculi partes ardmantis totius exstaat.

Horace : Hoc miserx plebi stahat co)nmune sepukrtnn. De ce verbe stare , il est resté stato, participe de essere.

Page 1