‹ Histoire des missions de Chine [microform] (volume 2)Chapitre 38 sur 62 · LE BIENHEUREUX 1 PIERRE OU · texte numérisé non relu

LE BIENHEUREUX 1 PIERRE OU

A. — Souvenir de Pierre Ou- '

Le Séminaire des Missions Etrangères possède une lettre autographe de Pierre Ou. Cette lettre est écrite en chinois, à l'un de ses bords est joint le billet suivant : « Lettre autographe du Vénérable Pierre Ou Koui-chen, catéchiste dans la province du Kouy tcheou en Chine, mis à mort pour la foi vers la fin de 1814, déclaré Vénérable par Sa Sainteté Grégoire XVI. Envoyée au musée religieux de la Salle des Martyrs de la Société des Missions-Etrangères par le missionnaire soussigné qui certifie l'authenticité de cette lettre. L'a66e Paul Perny, missionnaire apostolique au Kouy -tcheou .^ juin 1851. »

Avant son envoi en France, cette lettre a été l'instrument d'une guérison opérée en Chine ; nous en extrayons les détails de la relation du martyre du Vén. Pierre Ou, faite par M. Perny en juillet 1851 et revêtue de l'approbation de Mgf Albrand, ainsi que de la signature de M. Faurie et du cachet du Vicariat, le 3 avril 1852. « Au mois de septembre 1850, une jeune vierge de la même station se trouvait atteinte d'une fièvre grave qui avait déjà fait

^ Lors de la composition des documents que nous citons, Pierre béatifié en 1900 n'était que Vénérable. Cette observation s'applique à Piei're Lieou Ouen-yen et à Joachim Ho.

i Salle des Martyrs, vol. 3, p. 29.

APPENDICE

do grands ravages dans le pays. Les médecins avaient perdu espérance de la sauver. Sa famille désolée n'avait plus confiance que dans le secours du Ciel. Cette vierge reçut les derniers sacrements. Après les lui avoir conférés, il me vint en pensée, en lui suggérant quelques pieux sentiments, avant de me retirer, de l'engager à se recommander au vénérable martyr en faisant une neuvainc en son honneur. De retour chez moi, je lui envoyai une lettre autographe (c'est la lettre que j'envoie pour notre Salle des Martyrs) que le martyr avait écrite de sa prison, en conseillan^t de la faire placer comme une relique sur la poitrine de la malade. La neuvaine a commencé le soir même de ce jour. Lo malade passa la nuit fort tranquillement. Le jour suivant, je la trouvai mieux. La neuvaine n'était pas achevée que cette vierge était guérie et en pleine convalescence.

« Ces deux guérisons (le missionnaire en avait relaté une autre avant celle ci) n'ayant pas été instantanées, nous ne les donnons pas comme faits prodigieux, mais comme traits d'une protection certaine de ce vénérable martyr à l'égard de ces deux malades, ses compatriotes. »

Cette lettre a été retirée provisoirement.

Janvier i 865.

Juin 1818.

B. — Sepulchri Venerabilis Dei Servi Pétri Ou investigatio et recognitio*.

Anno a salutiferà D. N. J. C. Nalivilate 1868, die vero 8^ currentis mensis novembris, horà 11'^ ante meridiem, Pontificatùs item SS. in Christo Patris ac Domini Nostri Pli divinâ Providentià Papœ IX anno vicesimo tertio. Illmus ac Rmus DD. Vicarius apostolicus, cum transiret prope sepulchrum V. D. S. Pétri Ou, rétro pagum nundinarium, id est, magnus pagus ubi quoto sexto die habentur nundinee, Long-pin-tchang, ex ditione prsefecturœ Tsen-y fou (qui pagus distat a praîfecturali civitate quinque circiter leucis ad meridio drientalem plagam), hanc occasionem arripuit procedenti ad visitalionem canonicam dieti sepulchri, ad effectum exequendi, in quantum possibile est, visitationem prœscriptam in aclibus processus canonici Beatificationis et Canonizalionis VV. D. SS.

Itaque Illmus ac Rmus Vicarius apostolicus unà cum Rmo D. Simone Mihières, ex-provicario apostoiico missionis Kouy-tcheou, nuper missionis Kouangsy pro prsefecto electo,comitantibus quibusdamchristianis ad hoc accitis, videlicet :

Francisco Jen (Kin-chouen), agricola, ex page Ta-kao-chan oriundo ibique degente, annos nato 57 ;

Benedicto Tsao (Ouen-pin), vulgo dicto Tsao Se-tse, vermicellii artifice, ex ipso pago nundinario Long-pin-tchang oriundo ibique degente, annos nato 29 ;

Vidua Maria Hin (Tchong-che) ex loco vulgo dicto Tchong-kia-po, prope Long-pin-tchang oriunda, nunc vero in civitate Tsen-y fou degente, annos nata 43 ;

' A. M.-E., vol. 549P, p. 68^.

APPENDICE

Et Marco Hin (Te-kouy, supradictae Mariae Hin, filio majore, cam eaque degente, minuto commercio victitante, annos nato 21 ;

Et aliis septem christianis, videlicet :

Philippo Ky (Yeou tin)Illmi ac Rmi Vicarii Âpostoloci litterarum sinicarum secretario, annos nato 30 ;

Josepho Yen (Yuin-chouen) fratre Francisci Jen supra laadati, ac cum eo degente, annos nato o9 ; ,

Paulo Ly (Koua-piao) litterarum cursore, in civitate Tsen-y fou degente, annos nato 43 ;

Pio Lo (Yn-kouy) lUmi acRmi Vicarii Apostolici ministre, annos nato 20 ;

Hieronymo Sin (Ouen-sien) oratorii civitatisTsen-y-fou aedituano, annos nato 20 ;

Andréa Tcheou (Kin) missionariorum servitio addicto, annos nato 20 ;

Et Loth Lo (Yeou-chen) vulgo dicto Lo Tong-hay, mei secretarii actuarii ministro, annos nato 16 ;

Comitantibus insuper decem circiter infîdelibus curiositate ductis, duobusque aliis sellae gestatoriae Mariée Hin aegrotantis portitoribus ;

Meque tandem infrascripto notario actuario, ex pago nundinario Longpin-tchang profectus est ad locum in quo erectas est V. D. S. Pétri Ou tumulus.

Processimus omnes per viam diclam Cliouy-tsin-ouan (id est sinus fontis) quse exit rétro pagum per angulum fori nundinarii. Ista via primo accendit parum, postea descendit sat abrupte ad parvam vallem. Procedentes eadem via ad dexteram, transivimus fontem qui situs est e regione montis ubi jacet sepulchrum V. D. S. Pétri Ou; pergentesque per circuitum usque ad partem adversam vallis, ascendimus montera, et pervenimus ad locum sepulchri. Iste locus situs in latere montis, olim excultus, nunc vero vepribus obsilus, exhibet aream quasi triangularem.

In isto loco septem sunt sepulchra, quorum quinque ad sinistram pertinent ad familiam Tsay infidelem, ad dexteram prope sepem, est sepulchrum V. D. S. Pétri 'D'il. Ante sepulchrum V. D. S. et parum ad sinistram est sepulchrum recens sat informe. Nullus potuit indicare cujus sit. Sepulchrum V. D. S. Pétri Ou est omnium majus, formam habet turriculae rotundae ex lapidibus grosso modo elaboratis.

Pars interior turriculae est terra repleta, et coacervata in cumulum acutum, in quo sponle creverunt arbusculae et vêpres. Praecipuae arbuscularumsunt: supra cumulum, in margine, in parte anteriori ad dexteram, truncus vetustus et ramosissimus arboris Rahmni (A) ; — ad latus dextrum, arbor sinice dicta Pékin tiao (B) ; — in eodem latere dextro ad partem posteriorem, arbuscula Viburnum (C) ; — in parte posteriori, Viburnum et Crataegus (D) ; — ad latus sinistrum, arbuscula Ligustrum (E) ; — extra sepulchrum, ad sinistrum latus, versus posteriorem partem, omnino ad pedem turriculae, duplex arbuscula Pe-kin-tiao (F). — Insuper passim crescunt herbee, virgulta et vêpres.

Circuitus turriculae ad oram superiorem est triginta cubitorum ; pars anterior quatuor habet lapidum stratus ; ad latera vero, praesertim ad dex-

■ipjiHyt

'^f^m^^mm^fiimmmm

.^-fe-ï. ,,/

APPENDICE

teram, turriculse structura non adeo exacte servat ordinem quatuor stratuum lapideorum, sed crassioribus tenuioribusve lapidibus permixtim coalescit ; et tota structura in parle anteriori altitudinem liabet duorum cubitorum cum quatuor unciis. Pars posterior unum tanfum habet lapideum stratum uno cubito circiter altitudinis, quia tumulus jacet in loco clivaso.

Ante tumulum, terra est desecta in modum aggeris. et exhibet quasi gradum ante sepulchrum. Distantia a capite inferiori sepis ad sepulchrum est circiter decem passuum.

Distantia a latere dextro tumuli ad sepem est sex circiter cubitorum. Infra locum tumuli, jacet una area in quâ olim erat domus familise Tsay infîdelis ; quae domus diruta est a rebellibus, et locus nunc vepribus obsitus est. Nullus de familiâ Tsay superest, omnes enim bello perierunt Nullus est tumuli titulus, nuUaque inscriptio ; sed ex dictis idoneorum testium, nuUum potest esse dubium circa identitatem tumuli ; siquidem.

1° Franciscus Jen (Kin-chouen), maritus neptis V. D. S. Pétri Ou, ex pago Ta-kao-chan, qui pagus distat unâ leucâ cum quadrante (12 Ly) a loco sepulturse, quater quinquiesve ante bellum civile sepulchrum visitaverat, devotionis causa, quia, ut ipsemet ait, est sepulchrum sancti viri ; ex eoque in singula visitatione collegit, ut ejusdem verbis utar, medicinas sancti viri Pétri Ou (Chrisliani vocant medicinas herbas qualescumque de tumilis Martyrum collectas) additque se visitando sepulchrum, mentem habuisse servandi memoriam loci sepulturse : « Nam, ait, est offiçium christianorum servandi memoriam sanctorum et invigilandi eorum reliquiis ». Porro Franciscus Jen déclarât dictum tumulum vere et sine ullo dubio esse sepulchrum V. D. S. Pétri Ou.

2° Benedictus Tsao (Ouen-pin), ex ipso pago nundinario Long-pin-tchang, prope quem pagum jacet sepulchrum V. D. S., déclarât se, ànno Han-fong 4° (1854), visitasse sepulchrum, oblectationis causa. Iste christianus, quamvis usquemodo tepidus, semper tamen servavit memoriam et venerationem sancti viri Pétri Ou, etoccasione hujus visilationis in se reversus, proponit quamprimum ad sacramenta accedere et vilam emendcfre. Aliunde videtur sincerus et reclus. Porro ipse, sine uUâ dubitationis vel haesitationis specie, affirmât dictum tumulum verum esse V. D. S. Pétri Ou sepulchrum.

3* Vidua Maria Hin (Tchong-che) (cujus pater, nunc defunctus, Vitus Tchong (Eul-kong) fuit coaevus V. D. S. Pétri Ou), habitavit cum paire suo in latere ejusdem montis, ad mille circiter passus a sinistris tumuli V. D. S. usque ad annum setatis suae 20"*", quo tempore fuil nuptui tradita, et habitavit in domo sui mariti Joannis-Baptistee Hin (Ta-ye), loco dicto Py Kiafen, prope forum Longpin-tchang, non longe a domo paterna Ibi mansit usque ad completam suse setatis annum 34""^, id est nsque ad annum 1859 ; quo tempore rebellibus regionem occupantibusfef roque et igni vastantibus, ipsa aufugit cum familiâsuà etexsulavitad varia loca perhos novem proxime elapsos annos, nunc autem habitat in civitate Tsen-y fou cum tribus ex filiis suis. Porro isia Maria Hin narrât quod tara ante quam post matrimonium suum, id est ab infanlià usque ad annum aetatis suse 34"™, fréquenter et quasi quotidie sepulchrum visilabat, aut per locum sepulturae Iransibat, Familia Mariae Hin quotidianum habebal amicitise aut negotiationis commercium cum familiâ Tsay, cujus domus, ut supra dictum est,

APPENDICE

sita erat infra sepulchrum V. U. S. Quando visitabat sepulchrum, sa*pe transibat per ipsam domiim familiaî Tsay, ex quo facile ascendebatur ad locum sepulchri. Sa'pe visilabat sepulchrum, venerationis causa, et ad colligendas sancti viri medicinas, sumens ex V. D. S. quaslibet indiscriminatim herbas, quas coquebat ad potandum vel lavandum filios suos œgrotantes. Ideo Maria Hin affirmai se non tantum indubilanter cognoscere V. D. S. sepulchrum, sed etiam dignoscere posse alia sepulchra quœ jacent ne adem plateâ ; cognovit enim viventes qui hic sepeliuntur.

Dicit enim proximius et majus ex quinque sepulchris quœ jacent ad sinistram V. D. S tumuli esse sepulchrum Tsay Ta-kong. ducis familiae Tsay, qui mortuus est cum jam ipsa Maria llin decem ad minus esset annorum, ipsamque vidisse hujus sepulchri constructionem ; caetera sepulchra quœ rétro jacent esse ejus uxoris Tsay Ta-gniang et eorum filiorum post prœdictum ducem familiœ defunctorum, quos omnes ipsa viventes cognovit. Quoad sepulchrum recentius quod est propre sepulchrum V. D. S., Maria Hin affirmât se nunqiiam vidisse et cerle erectum fuisse tempore occupationis rebellium. Idem omnes hic adstantes^ etiam infidèles, opinantur. Aliunde iste tumulus certe est recens, quia nullum virgultum in ejus superficie crescit, vix sunt aliquot lierbulœ.

4° Marcus Hin (Te-kouy) fîlius supradictœ Mariœ Hin sœpe visitaverat sepulchrum V. D. S. sive solus, sive ciim matre suà, ideoque affirmât tumulum a nobis recognitum vere esse sepulchrum V. D. S. Pétri Ou. ' Hic notare juvat quod dictus Marcus Hin statim ut ad locum sepulturœ pervenit, herbas de tumulo sponte evellere et colligere cœpit, quod et omnes adstanles christiani pariter fecerunt, mirantibus infidelibus, istasque, ut aiebant, medicinas sancti viri domum reportaverunt. Nos vero non tantum istud venerationis exemplnm illis non exhibueramus, sed ab omni externe venerationis signo consulte abstinueramus, quo melius pateret spontanea illorum veneratio.

Infidèles hic prœsentes interrogati an possent testificari de identitate tumuli, responderunt se esse advenas, et nuper post rebellium discessum ad Long-pin tchang appulsos ; omnes fore antiques hujus pagi incolas fuisse vel a rebellibus occisos aut disperses, vel passim misère periisse ; seque nulles cognoscere qui possint hàc de re testificari; istud autem recentius sepulchrum, quod Maria Hin non viderai, probabile esse alicujus rebelli defuncti.

Illmus ac Rmus VicariusApostolicus, cuminopporlunum,periculosumet quasi impessibile judicarit, ebstantibus locerum et temporum difficultatibus, sepulchrum aperire et ipsasinet reliquias invisere, utendo privilegiis et facultatibus in S. R. C. instructiene concessis, slatuitreliquiarum visitationem ad opportunius tempus esse difTerendam. Intérim providebit ut titulus lapideus ante tumulum erigatur, in quo describentur nomina V. D. S. cum necessariis adjunctis, in quo etiam commemorabiturhodierna sepulchri visitatio.

In quorum omnium fidem, Illmus ac Rmus Vicarius Âpostolicus proprià manu se subscripsit.

f LuDovicus S. Vaime, Episcopus Apollonensis, Vicarius âpostolicus Kouy-tcheou.

^wiiilpliiiipHpiliiip

wm

wms^

APPENDICE

Deinde Illmus ac Reverendissimus D. D, Vicarius Apostolicus jussit ut omnes visitationi adstantes se subscriberent.

S. Mthières pro-prœfectus Kouang-sy .

Cru -{• cis signum Francisi Jen scribere nescientis. Cru 7 cis signum Benedicti Tsao scribere nescientis. Cru -{- cis signum Marle Hin, scribere nescientis. Cru -J- cis signum Marci Hin, scribere nescientis.

Ego PfliLiPPUS Ky, propriâ manu.

Cru f cis signum Josephi Jen scribere nescientis. Cru f cis signum Pauli Ly scribere nescientis. Cru f cis signum Pu Lo scribere nescientis. Cru -J- cis signum Hieronymi Sin scribere nescientis. Cru •]- cis signum Andrée Tcheou scribere nescientis. Cru f cis signum Lotu Lo scribere nescientis.

Super quibus omnibus et singulis sic ut supra gestis, ego Notarius actuarius infrascriptus hoc praesens publicum instrumentum coneci et stipulavi ; in quorum fidem mei tabellionatùs signum apposui.

Actum die, mense, anno, Pontiiîcatu, loco quibiis supra.

Ita est.

A. Largeteau, notarius actuarius.

Page 1