CHAPITRE I
ainsi celui qoi habitait et travaillait son héritage était colon, de même qae celui qui prenait à bail uoe maison bâtie à la campagne en vue d*une cullare, de même que celui qui était attaché au sol, de même que l'esclave des champs; colon était synonyme d'agriculteur et de paysan, car ce dernier mot existait chez les Romains, qui l'employaient dans un sens parfaitement analogue à celui que nous lui donnons ^
Il y avait donc trois espèces de colons : 1® les colons libres, cullivanl pour leur propre compte; 2" les colons attachés au sol, c'est-à-dire qui iravail-
«ppenantor coloni qui condilionem debent genitali solo propter agrieultaram sub dominio posëessorum, sed sicot, etc. — S. Augnst. , episcopi , de Civiiaie Dei, lib. x , cap. 1.
Coloni » non uno* ngnifieatu , etiam hoc * codicc accipiuntor. Primum enim generali colonum appeUationecomprehenduntur omnes nuticani , agricole qui agros colunt , qui liberi coloni dicuniur.
Secundo , coloni dicuntur quiconque qui aliéna prndia quocunqne litalo excolunt.
Tertio, colonorum appellatione quandoque yeniebant, et inquilini qoi alioquin ab bis dislabant.
Qnarto , aifrnificatu spedali , coloni dicebantur qui conditionem debebant genitali solo propter agricnlturam sob dominio possessorum. — Godef., Cod. Theod., titul. ix , paratiUon.
* Et die agricolam generaliter poni pro omni colente agrum, excepto princîpis colono. — Accors. in 1. Nunquam tcUU. G. Just, lib. V , tit. xLTii.
Deprole partienda inter rusticos. ^Authent, Collât, ix , tit. xxxtiii, novel. 136.
De rosticis qui in alienis prsdiis nuptias contrahunt. — Auihent, CM. IX , tit. XXXIX , nov. 156.
latent pour un autre uo fonds qu'ils ne pouvaient jamais quitter; les colons esclaves, qui faisaient partie des instruments affectés à l'exploitation du fonds.
Nous allons examiner successivement la condition de chacune de ces classes de colons.
>vi^^