DISPOSITIONS NOUVELLES INSI^KKKS DANS LA CHARTE DE
CONFIUM^TION DE 1331.
1. Si quis burgensis condiderit testamentum, heredes seu executores ejusdem possunt facere aperire et publicare dictum testamentum ubi voluerunt , nec debent compelli auctoritate domini vel ejus mandati , nisi ad requestam alicujus cujus intersit ad publicationem ipsius testamenti faciendam. Et si praedictum testamentum aperiatur in curià domini Bellijoci, judex ipsius curiae vel alius pro eo non débet petere vel levare pro publicatione testamenti sigillando ultra quadraginta solidos Vienn., et sic descendendo ad minores et médiocres burgenses , secundùm quôd praedicto judici secundùm facultates defuncti justum videbitur recipiendum pro sigillandis publicationibus testamentorum burgensium praedictorum.
2. Judex curiae domini non débet nec potest aliquem burgensem Villaefranchae compellere auctoritate domini yel
8uâ ad confirmandam sibi tutelam vel curam alicujus pi^ pilli vel minoris, nec petere vel levare ultra vigiûti solidos Vienn. pro sigiUandis inventario super bonis et hereditate alicujus burgensis defuncti confecto , et sic descendendo ad minores... ( ut suprà).
3. Dominus Bellijoci , vel prœpositus , vel chacîpolus ipsius vel aliquis pro eo, vel Domine ipsius, non potest nec débet capere vel capi facere nec saysire nec saysiri facere per se vel per alium alicpia bona mobilia vel immobilia alicujus burgensis defuncti pro aliquo malefîcio vel delicto seu quàlibet alla occasione vel causa, nisi super eisdem dictus burgensis in vitd suà conventus fuerit vel convictus et quôd laie fuerit delictum seu maleficium vel alia occasio pro quibus persona burgensis et res ejus secundùm tenorem privilegii prœsentis debeat ad manus domini devenire.
4. Si saysina aliqua facta fuerit per praepositum vel chacipolum vel per alium nomine domini Bellijoci, ad instantiam alicujus, super aliquibus rébus, quàm citô partes concordaverunt pro quibus saysina facta est, ex tune incontinenti praepositus desaysire teneatur res saysitas sine donc et mercede ad instantiam illius qui saysiri fecit , recepto tamen jure suo domini si quod habet in dicta saysina.
5. Si aliquis latro fuerit captus in terra domini Bellijoci et furatus fuerit res alicujus burgensis et confessus fiierit, resquas furatus est reddantur, si estant, eidem burgensi; si non estant, de bonis ipsius latronis, si quae habet, furtum rcstituatur.
6. Si burgensis aliqueni perçussent in die fori vel in die nundinarum ejusdem villae , nihil plus débet ex illà injuria quàm deberet sine foro et nundinis supradictis.
7. Si quis burgensis aliquod piguus mobile vel immobile vendiderit vel vendi fecerit in foro vel in nundinis, et ille infira annum et diem non appellaverit de venditione pignoris fact^. contra ipsum , seu quidquam rationis contra die-
tamvenditionem dixerit si praesensiaprovinciàfuerit,deinceps super prœdictis nullatenùs audiatur.
8. Prœpositus, chacipolus vel aliq[uis de £)iniliâ domini non frangant nec capiant nec donent panem pistonim vel pistorissarum propter parvitudinem panis yel aliqoam aliam ingratitudinem , nisi de consilio trïum burgensimn qui cum prseposito videant et judicent quid de pane iUo sit faciendum.
9. Nullus reyenditor piscium Villaefranchœ potest nec débet emere pisces aliquos de piscatoribus riveride à riveriâ citrà , nisi ad comestionem suam usque ad horam nonam , nisi emerit illos à piscatoribus in rîperià. Nec in piscatorià ViUaefirancbse possunt aliqui participando emere pisces à piscatoribus^ nisi unum et unum (1); et si contra fecerint, pisces amittant.
10. Si miles Tel quilibet alius aliquem burgensem Villse^ firanchae super aliquà re vel possessione quam tenet ab eo ad servitium impediat vel perturbel, etburgensis ofierat se daturum eidem impedienti idoneam cautionem de stando juri coram ipso infira ballivium, et ille impediens nolit desistere à perturbatione ipsius, illud impedimentum et perturbatio debent per dominum Bellijoci remoyeri.
1 1 • Burgensis Villaefrancbœ non débet in causam trahere aliquem burgensem dictas yiUae extra curiam domini Bellijoci, dùm tamen burgensis contra quem agitur paratus sit in ipsà curià stare juri , nisi in causa matrimoniali et super usurarum pravitate.
12. Et quôd cuilibet burgensi liberum sit absque timoré alicujuspœnaeyel cautionis prsestandœ à qudlibei interlocuiorid et definitim sententid contra ipsum latà ad dominum Bellijoci tantùm infra tempus legitimum appellare.
(i) Nisi bini et bini. (Charte de 1376. )
13. Aliqois qui non est in aetate discretionis , in clamore vel emendâ domino vel ejus ballivio non tenetur.
14. Qui de nocte extra horam inyenerit aliquem in domo suà sine igné , capere potest ipsum sine auctoritate et mandato domini; et si se defendat contra dominum ejusdem domûs , et ipse dominus Tel aliquis de familiâ ejus ynl* neret ipsum capiendo vel retinendo eumdem, propter hoc domino vel ejus ballivio in aliquo non tenetur, et ipsum captum débet reddere prœposito vel chacipolo.
1 5. Aliquis burgensis Villaefranchse non débet vendere vinum ad poium in ViUâfiranchà nec augere preiium ultra quatuor denarios fortium , videlicei quodlibet seyterium in quàlibet doliatà vini.
16. Nullus burgensis Villaefranchae tenetur aliquem de familiâ suà pro aliquo fîirto sibi facto capere vel retinere , licèt ipsum fiirantem invenerit , et in hoc domino vel ballivio ejus in aliquo non tenetur.
17. Dominus Bellijoci non débet inquirere super rébus immobilibus alicujus burgensis ViUdefranchae , nisi de voluntate burgensis contra quem est inquisitio facienda.
18. Claves portarum Villsefranchœ debent custodire aliqui burgenses à praeposito et ab aliis burgensibus deputati, et dominus non potest alicui assenâsiare turres dictae villae, et quôd portœ communes ejusdem villœfirmataBnon teneantur sive clausae propter commune debitum die* %se. villae, vel propter debitum alicujus burgensis, nisi de voluntate et consensu sex burgensium dictae villae.
19. Si quis habet domum infra villam coopertam de paleà , ipsam faciat cooperiri de tegulis infra duos annos , alioquin diruatur.
20. Dominus Bellijoci vel ballivius ejus non possunt im* ponere aliquam pœnam alicui burgensi in aliquo casu,nec percipere aliquid sub pœnà; quod si factum fuerit, pœna non levelur.
21. Si dominus Bellijoci mutetur praepositum Villaefranchae vel ballivium in terra suâ vel judicem in curià sua, ipsi debent jurare in manu quatuor burgensium de villa se tenere statuta, libertatem et firanchesiam in prœsentiscripto contenta.
