Nam primo, nervi in univers
corporis cutem desinentes, illa mediante, a quibuslibet terreuis corporjbus tangi possunt, et ab illis
* Van Guisciiovrn, dans une petite pièce de poésie eu ttte du livre, reproduit la même idée :
Quid enim conlexere turiuaiii Aiilboruiii, quod tu, qui lenuere, juvat? Antliore», ratio si desil, mille niliilsunl. Illa fidem doctis addere sola pot est.
colore, elc, hîDC dWersi ilU motos excitant io aDîma diversas taciiones.
Qaod si nervi illi soliio yehemeDtins agiteniar, cttra tamen corporis tesionem, fit seosus tîtillationis, si veroconjancta sit lsesio,seDsus dotons.
QuaDdo eorumdem corporam particulae, ab invicem disjancise et cum saliva mixtae, dctvos per lingaam et partes vicinas sparsos mo* vent divei'simode, prout scilicet ipsorum fij^rae sont divers», motus ille varias eflScit di versas sensaliones saporum.
QuaDdo illorum corporum parti culae in aëre volantes, et per nares altractae, ut loquuntur, per meatas ossi spongiosi diversimode movent nervos odoratorios, fiunt diversi sensus odorum.
Quando aêr tremulas et vibratus membranulam tympani et simal nervos cum tribus ossîculis quibus nervi audilorii adbaerent varie con-
integris moveri, uno modo, ab illorum duritie; alio, a graviiate; alio, a colore; alio, ab humiditate, etc.
Quotque diversis modis vel moveDtur, vel a motu suo ordinario impediuntur, tôt in mente diverses sensus excitant, ex quibus lot tactiles qualitates denominantur, Ac prxterea cum Isti nervi solito vebemeotius agilantur, sed ita tamen ot nolla laesio in corpore inde seqoatur, bine fit sensas titillalionis, menti naturaliter gratos, quia vires corporis cui arcte conjuncta est, ei testalur; si vero aliqua laesio inde sequatur, fit sensus doloris.
193, Deinde alii nervi, per linguam et partes ei vicinas sparsi.
ab eorumdem corporum particuiis.
ab invicem disjunctis, et simul cum saliva in ore nalaniibus, diversimode moventur, prout ipsorum figune sunt diversae, sicque diversorum saporum sensus elBciont.
193. Tertio duo etiam nervi, sive cerebri appendices extra calvariam non exsertae, moventur ab eorumdem corporum particuiis disjunctis et in aëre volantibus, non quidem quibusiibet, sed ils quae satis subtiles ac simul satis vividue sunt, ut iu nares attractae per ossis spongiosi meatus, usque ad illos nervos perveniant, et a diversis eoram motibns fiunt diversorum odomm sensus.
194. Quarto, duo alii nervi iu intimis aurium cavernis recooditi excipiuut tremulos et vibratos toi lus aëris circun^jacentis motos.
catît, oriontor divers! sensus sonoram.
Denique quando extremiiates nervorem opllcorom com|)ODeDles tauîcam retinam ocali a globalis cœiestibos varie inoventur, fiunt sensus lumfnis el coloris, iique varii pro varietate motas islorum Dervorum.
Qaando vero nervi qui protenduniurad veutrieulum, fauces, esophaguoi (p 1 07) pariesque inleriores Tîcinas, cerlo modo nio ven l u r, détermina m animam ad eliciendas affecliones quae voeantur Tames aui sitis, qaae,quia habent conjunclam appetitionem comedendi aul hibendi, verisimiliier soient vocari appetitus.
Aêr enim membranalaai tympani concutiens, subjunctam trium ossiculorum catenalana, cui isti nervi adbaerent, simul quatit, atque ab horum motuum dlversiiate, diversorum sonorum seusus oriunlur.
105. Deoique nervorum opticorum ext remita tes tunîcam, retinam dictam, in oculis componentes, non ab aëre, uec a lerrenis ullis corporibtts ibi moventur, sed a solis globulis secundi elementi, unde habetur sensus luminis et colorum.
196. Non alia ratio est appetituum naturalium, ut famés, sitis, etc., qui a nervis veniriculi, faucium etc.
pendent, suntquea voluniate comedendi, l)ibendi, etc. plane diversi; sed quia ut piurimum ista voluntas sive appelitio eos comitatur, idciroo dicuntur appetitus. (V. aussi ce même numéro vers le commencement.)
Le second plagiat est accolé au premier, et est encore plus remarquable. Depuis très peu de temps, Van Gutschoven avait reçu la copie manuscrite du Traité de l'Homme, encore inédit, puisqu'il ne parut pour la première fois qu'en 1663. U la communiqua à son ami Philippi, et celui-ci ne se fit pas faute d'en user dans la partie physiologique de son ouvrage, et même il y transporta le passage qu'on va lire. Nous suivons l'édition Cousin.
PHILIPPI
MeduUa logicœ.
P. 107 (nous continuons le texte saos rien sauter). Moventur isti nervi a cenis liquoribus eo missis a corde per arlerias, qui, cibis immixti, illos agitant et dissolvunt (eo modo quo