‹ Histoire du chateau et des sires de Saint-Sauveur-Le-Vicomte suivie de pieces justificativesChapitre 19 sur 71 · CHARTE CONSTATANT LES MÉMES ENGAGEMENTS · texte numérisé non relu

CHARTE CONSTATANT LES MÉMES ENGAGEMENTS

Vers 1048,

De auctoramento Niellii vicecomitis super ecclesiis insule Grenerodii.

Sciant hoc omnes presentes et futuri quod ego Niellus vicecomes auctorizo sancto Martino Majoris Monasterii monachisque ejus quicquid Willelmus, Normannorum comes, eis in insula donaverit que Grenerodium vocatur, preter

partem canonicorum Sancti Salvatoris. Atsi me Dominus in honorem meum revocaverit , eandem partem et quicquid ad illum Sancti Salvatoris locum pertinet memorato sancto monachisque-ejus similiter auctorizo , si tamen abbas Majoris Monasterii monachos in eodem mittere loco voluerit. Quod si noluerit, tertiam partem triginta et quinque librarum, quas pro hoc auctorizamento accepi, Sancto Martino restituam ; et totum aliud quod ei in prædicta insula præfatus comes dedit , liberum et quietum perpetualiter annuo , absque calumnia et contradictione aliqua quæ de me vel uxore mea aut filiis meis ac filiabus sive propinquis surgere possit. Sciendum quoque quod hoc convenienti: a me additum est, ut, si forte præscripti Sancti Martini monachi illud quod ipsis in eadem insula auctorizo pro aliqua lerra que eis propinquior sit mutare voluerint , identidem illis auctorizem cum quibus mutationem fecerint. Testes autem sub quorum praesentia donum de hac re in capitulo Sancti Martini et supra altare ipsius feci, tam de med quam de monachorum familia , distincte inferius sunt annotati. De familia mea : Ingo senescalcus , Rainaldus Foliod, Ricardus de Sturgarvilla , Gausfridus filius Rotberti venatoris, Niellus de Glanvilla , Rodulfus cammarlencus ; de familia monachorum : Rainaldus quocus, Arnulfus sartor , Rotbertus sartor , Hilduinus sartor , Arnulfus filius Rainerii de Blesis, Gualterius Esguarez , Michael Rufus, Benedictus ventosarius de Marolio castro , Ebrulfus cellararius , Durandus Risellus , Algerius sartor , Arnulfus clericus.

( Copies à la Bibl. Imp., collection Moreau, vol. 40, f. 202 ;

collection Baluze, vol. 77, f. 46; mslatin 5441, t. IV, p. 123.)

-— MA es

29. EXTRAIT D'UNE NOTICE SOUSCRITE PAR NÉEL LE VICOMTE ET CONSTATANT LA DONATION DE LA TERRE DE LA CROIX EN AVRANCHIN FAITE AU MONT-SAINT-MICHEL , PAR ADELELME.

Vers 1050.

.. Ego Willelmus, Dei gratiá Normannornm dux et princeps , hanc donationis cartulam propria manu corroboravi et meis episcopis ac primatibus corroborandam tradidi. Signum Adelelmi , hujus donationis largitor et auctor. Signum Beatricis, uxor ejus. Signum Rotberti , filii ejus. Ego Hugo, Abrincatensis episcopus, manu propria firmo. Signum Malgeri archiepiscopi. Siguum Hugonis, Ebrocacensis episcopi. Signum Hugonis, Luxoviensis episcopi. Signum Nielli vicecomitis. Signum Guillelmi , filii Guillelmi comitis. Signum Rotberti pincerne. Signum Richardi vicecomitis. Signum Guillelmi , fratris ejus. Signum Haimonis vicecomitis. Signum Radulfi. Siguum fratris ejus Hernisi. Signum Gaufredi vicecomitis. Signum Gisleberti Crispini. Signum fratris ejus Guillelmi. Signum Hugonis vicecomitis. Signum Turstinci filii Rainaldi. Signum Guillelmi, fratris ejus. Signum Turstinci vicecomitis. Signum Hugonis filii Huberti. Signum Hugonis Paisfolet. Signum Turstinci Gazel. Signum Guidonis, filii Rainaldi comitis. Signum Richardi filii Turstinci. Signum Roberti fratris ejus. Signum Rannulfi filii Ascelini.

(Cartul. du Mont Saint-Michel, f. 56 -

ER ; s.

93. EXTRAIT D'UNE NOTICE CONSTATANT UNE ACQUISITION FAITE PAR ISEMBERT, ABBÉ DE LA SAINTE-TRINITÉ DU MONT DE ROUEN, DANS LAQUELLE FIGURE NÉEL LE VICOMTE.

Vers 1050.

.... Quod factum (1) laudavit Willelmus, comes Normannie, et Willelmus, filius Willelmi comitis, qui et hares Heltonis, et Rotbertus comes, frater ejus, ceterique principes, Niellus scilicet et Turstinus , vicecomites , et alii quam plures, cum universo populo....

( Deville , Cartul. de l'abb. de la Sainte-Trinilé du Mont de Rouen, à la fin du Cartul. de Saint-Bertin, p. 425.)

24. CHARTE ACCORDÉE A L'ABBAYE DU MONT-SAINT-MICHEL PAR LE DUC GUILLAUME ET SOUSCRITE PAR NÉEL LE VICOMTE.

Ego Guillelmus, Dei gratia Normannorum dux , supplici petitione rogatus ab abbate et fratribus Montis Sancti Michaelis plurimisque meis fidelibus, concedo Deo et Sancto Michaeli sibique servientibus monachis terram quæ dicitur Sancta Columba , sicut eam dedit Niellus clericus, qui eam de me tenebat in alodum, «quem etiam ob hoc monachi secum receperunt sub habitu monachili. Consuetudines quoque et servitia omnia qua de terra exeunt secundum morem Normanni: ipsi sancto et monachis in ipsa terra perpetua-

(1) L'acquisision du domaine de Helton , situé à Neufchätel et aux environs de Neufchátel.

-— liter possidenda trado. Si quis autem de ipsa terra vel de consuetudinibus aliquid subtrahere sancto voluerit, ex auctoritate Patris et Filii et Spiritus sancti perpetue sit addictus maledictioni, reddatque rationem de hoc sancto Michaeli in die judicii. Ad corroborandam hane donationem , manu propria signum vivificæ crucis subpressi. Signum Guillelmi , comitis Normanniæ. Signum Maurilii archiepiscopi. Signum Gaufredi, episcopi Constantiensis. Signum Odonis, episcopi Baiocensis. Signum Hugonis, episcopi Abrincensis. Signum Nielli vicecomitis. Signum Guillelmi filii Osber ni. Signum Guillelmi de Vualvilla. Acta est hac carta et firmata anno ab incarnatione Domini millesimo LI], indictione septima , concurrentibus V, epactis novem , regnante Henrico Francorum rege, et Guillelmo Normannorum principe.

( Cartul. du Mont-Saint-Michel, f. 63, v°.)

25. CHARTE ACCORDÉE A L'ABBAYE DE MARMOUTIER PAR LE DUC GUILLAUME , ET SOUSCRITE PAR NÉEL LE VICOMTE.

Vers 1055.

Omnibus hoc notum fieri volumus.... quod ego Guillelmus, gratia Dei Normannorum comes , pro remedio anime mee, parentumque meorum, patris maxime el matris mes, necnon etiam uxoris mea, heredumque meorum, concedo jure perpetuo Deo et sancto Martino, mo" chis scilicel qui apud Majus Monasterium sub Alberto abbate Deo deserviunt,.... per annos singulos linguam integram balenæ unius, in comitatu Constantino, apud villam Valongiam (1)...

(1) Valognes , Manche.

Signum Guillelmi comitis. Signum Nielli vicecomitis. Signum Mainonis de Filgeriis. Signum Richardi filii Torestini. Signum Rogerii de Monte Gomerici. Signum Radulfi Toxonis: Signum Giraldi siniscälchi. Signum Rodberti filii Gerogii. Signum Hugonis Britonis. Signum Tedbaldi filii Bernerii.

(Copies à la Bibl. Imp., ms. latin 12378, f. 151 v*; ms. latin 12690,

f. 10. Conf. Baluze, Miscell., in folio , II , 45.)

2%. CHARTE ACCORDÉE A L'ABBAYE DE MARMOUTIER PAR LE DUC GUILLAUME, ET SOUSCRITE PAR NÉEL LE VICOMTE.

Vers 1055,

Omnibus hoc etc. Ego Guillelmus , gratia Dei Normannorum comes, pro remedio anime mee... necnon etiam uxoris mee heredumque meorum, concedo.... monachis.... qui apud Majus Monasterium sub Alberto abbate Deo deserviunt terram quandam in loco qui dicitur Luotus (1)sitam.... Habentur autem decem mansure in illa terra, que his est limitibus terminata : ex una parte est callis tritus qui ducit ab Abrincas civitate in Normanniam interiorem ; ex altera , quidam rivus quem etiam ad molendinum faciendum eis concedo..... Signum Willelmi comitis. Signum Nielli vicecomitis. Signum Mainonis de Filgeriis. Signum Richardi (ilii Torestini. Signum Rogerii de Monte Gomerici. Signum Radulfi Toxonis. Signum Giraldi siniscalchi. Signum Rotberti filii. Gerogii. Signum Hugonis Brittonis. Signum Tetbaldi filii Bernerii.

(Copie communiquée par M. Delloye, d’après l'original conservé aux Archives d'Indre-et-Loire.)

(1) Le Luot , Manche, cant. de la Haye-Pesnel.

97. EXTRAIT D'UNE CHARTE ACCORDÉE A L'ABBAYE DE MARMOU- TIER PAR MAIN DE FOUGÈRES ET SOUSCRITE PAR NÉEL LE VICOMTE.

Vers 1055.

ds Signum Richardi filii Torestini. Signum Rotgerii de Monte Gomerici. Signum Radulfi Taxonis. Signum Giraldi senescalchi. Signum Rotberti filii Gerogii. Signum Hugonis Brittonis. Signum Tetbaldi filii Bernerii. Signum Tudualdi Rufi. Signum Guillelmi, comitis Normannorum. Signum Willelmi, comitis de Mauritonio. Signum Nielli vicecomitis. Signum Mainonis de Filgeriis. Signum Adeladis, uxoris ejus. Signum Juthalis, filii eorum.

(Copie à la Bibl. Imp., ms. latin 5441 , t. II, p. 157.)

98. FRAGMENT D'UNE NOTICE OU L'ON VOIT FIGURER UN VICOMTE NÉEL A LA COUR DE HENRI I^ , LORS DU SIÉGE DU CHATEAU DE THIMERT.

eds Hec omnia (1) ut firmius roborarentur, suo postea auctoramento Francorum rex Henricus firmavit, eo videlicet anno quo filium suum regem fecit ordinari Philippum, paucis ante illam ordinationem diebus (2), tunc scilicet quando obsidebat castrum Teodemerense (3) nuncupatum , in pago

(1) Il s'agit d'une donation faite à l'abbaye de Marmoutier par Thibaud III, comte de Blois.

(2) Philippe I*' fut sacré lo 23 mai 1059.

(3) Thimert , Eure-et-Loir, canton de Châteauneuf,

TR ee Carnoteno, noviter a quodam Guaszone constructum , cartamque istam proprio, ut cernitur, sigillo munivit, testibus, si et hinc adhibendi sunt , istis quorum hæc sunt nomina : Tethaidus comes , Ivo de Curbavilla, Girogius filius ejus, 5auzlinus de Leugis, Hugo vicedominus, Fulcherius archidiseonus Sancte Marise, Ivo frater Odonis comitis , Gauscelinus de Frenivilla , Rotbertus de Villa in Oculo, Nihellus viéecomes, Guichelinus capellanus regis, Drogo clericus eus, domnus abba Albertus, Gualterius monachus , Walo mônachus , Tanquinus monachus, Herveus monachüs quondam vicecomes; de familia Sancti Martini : Herveus major Fontis Cari, Ansegisus major, Herveus sartor, Rotbertus sartor, Gualterius mariscalcus , Andreas de Ponte. (Copie à la Bibl. Imp., ms. latin 12878 , f. 107, v^.)

90. NOTICE D'UNE DONATION FAITE A SAINT-PÈRE DE CHAR- TRES PAR RICHARD DE REVIERS, BEAU-FRÈRE DE NÉEL.

Page 1