LIVRE III, DOCUMENT CGC

Etenim hsec eadem peccala seque ac magis * deteslanda sunt in nationibus et guberniis, quse in hominibus privatis damnantur. At vere horrendum esset dicere insontes homines, qui, sive ut ostentarent se esse validos pugiles, aut gladiatores, sive ut aliéna râpèrent, sive ut invidise cédèrent, proximos privata auctoritate occidere meditarentur. Igitur non moveatur unquam bellum, nisi de necessariis repetendis juribus , vel hostiuni injuste invadentium propulsandorum causa'.

Cap. III. — De officus et obediemtia ducum ac militum.

Secundum divi Augustini sententiam, ad malos jure puniendos, bella gerenda ab'ipsis bonis suscipiuntur, quum in eo humanarum rerum ordine inveniiintur, ubi eos vel jubere taie aliquid, vel in talibus obedire juste ordo ipse constringit '. Sciant ergo duces ac milites se miKtare debere lamquam bonos viros, Deo sacramento baptismi ligatos * ; ac proinde juramentum seu quod vocant sacramentum militias non adversari legi christianœ, nec unquam adversari posse. Hinc nihil in bello justo agant contra jus gentium, immunitates personarum et rerum Deo sacrarum, necnon ruricolarum, et operariorum artibus pacis incumbentium, feminarum, puerorum, senum et omnium innocentium agnoscantj et rite observent '^. Se esse justitiae servos ac ministros, non autem crudelitatis, nec cupiditatis, nec vanae gloriae meminerint; contenti stipendiis suis, neminem conçutientes *, légitime quisque in suo gradu, superioribus suis obedientiam praestent.

i. « Judicium durissimum his qui prœsunt. » (Sap. yi, 6.)