‹ Histoire du droit municipal en France, sous la domination romaine et sous les trois dynastiesChapitre 187 sur 210 · Voyez ci-après chapitre VII · texte numérisé non relu

Voyez ci-après chapitre VII

LES TROIS DYNASTIES. s83

la gloire et du souvenir des hommes ce nom romain si grand, si respecté, et il ambitionnait de substituer le titre d'ïMPiRE goth à celui d'EMPiRE romain; forcé de renoncer à ce projet, il changea de vanité; ne pouvant être le destructeur des lois romaines , il osa s'associer à leur renommée, en les protégeant, et, dans un édit, il se glorifia d'en être le restaurateur

i. Postquam imprimis vehementer inhiavimus ut, obliterato romano nomine, romanum onine solum Gothorum impcrium et feccremus et vocaremus, essetque Gothia quod Roiuauia fui&sct, fieretque nunc Aiaulphus quod quondàm Oesar Augustus; at taudera, multâ experientiâ, probavimus neque Gothos ullo modo parère romanis legibus propter effrenatam barbariem, neque reipublicae interdici leges oportere, sine quibus respublica non est respublica; elegimus et constituirous ut gloriam nobis de restituendo in integrum augendoque romano nomine , Gothorum viribus , quaereremus , haberemurque apud posteros restitutionis auctor, postquàm esse non potuimus immutator.

Datum Narbonae.

Goldast Constit. imper., t. HI , p. 586.

Nam ego quoque ipse virum quemdam narbonensem , illustris sub Theodosio militiae , etiam religiosum prudentemque et gravem apud Bethléem oppidum Palestine, beatissimo Hieronymo presbytero referente , audivi se familiarissimum Ataulpho apud Narbonam fuisse: ac de eo s»pè sub testificatione didicisse quod ille, quùm esset animo, viribus ingenioque nimius, referre solitus esset se imprimis

a84 DROIT MUNICIPAL.

Les anciens habitants des Gaules restèrent donc Romains par leurs institutions. Les rois francs , Clovis surtout, sentirent tout l'avantage qu'ils pouvaient retirer des talents d'hommes plus instruits et mieux instruits que leurs Vainqueurs encore barbares; si les Visigoths, les Francs , "les Bourguignons avaient aidé leurs chefs à combattre et à vaincre, ce furent les Romains qui les aidèrent et leur apprirent à

gouverner.

ardenter inhiasse, ut, oblitcrato romano nomine, romanum omne solum Gothorum imperium et faceret et vocaret; essetque, ut vulgariter loquar, Gothia quod Romania fuisset; fieretque nunc Àtaulphus quod quondàm Caesar Augustus. At ubi multâ experientiâ probavisset, neque Gothos ullo modo parère legibus posse propter effrenatam barbariem neque reipublicae interdici leges oportere, sine quibus respublica non est respublica, elegisse se salutem ut gloriam sibi et restituendo in integrum, augendoque romano nomine , Gothorum viribus quaereret, habereturque apud posteros romanae restitutionis auctor, postquàm esse non poterat immutator.

Pauli Orosii Hist., lib. 7, cap. 43.

Page 1