IL

die 13 januarii, coram me, Angelo Roobacrt, notario publicé et regio, admisso in consilio privato Regiæ Majestalis Bruxellis, Gerardimonte residente, et testibus infra nominatis constitutus Reverendus Pater Dominus Petrus Almaert, monachus bibliothecarius monasterii Sancti Adriani dicti Gerardimontis in Flandria, qui a sui superioris auctoritate in hac parte suffultus, juramento præstito in verbo sacerdotii, asseruit se a sexdecem aut circiter annis vidisse et legisse unum librum in lingua latina in pergameno manuscriptum, valde antiquum, a multis anis in bibliotheca ejusdem monasterii asservatum, continentem quatuor libros De Imitatione Christi, cujus ultimum folium scriptum sanum et integrum erat, in quo ultimo folio (inter ali) scripta erant verba sequentia : Aic liber conscriptus fuit a Fr. Ludovico de Monte qui obüt ante annum millesimum quadringentesimum. Ynspecto vero eodem libro, post aliquot annos in præsentia Reverendi Patris Domini Maur Wander-Elst qui fuit prior ejusdem monasterii , invenerunt illud ultimum folium ejusdem libri laceratum ex transverso in eadem parte lantum ubi suprascripta verba erant, nescientes quis sic laceraverit, et ut memoria non everterelur, dictus Dominus constitutus propria manu scripsit eadem verba in codem folio ejusdem libri quæ antea viderat et legerat.

In quorum fidem has subsignavit, præsentibus me et Roberto Coox et Egidio Ome testibus ad præmissa vocatis. qui mecum et Domino constituto originalem minutam hujus à me rescrvatam subsignarunt die ct anno quibus supra. Quod attestor. J. RooëAERT, notarius.

Germain, liasse 88, carton 147, et collationné sur l'original le 28 juin 1842, avec l'assistance de Paimable M. Guérard.

N° VIII. An 1671, le 14 août, à Paris. Voyez préface page vu; chapitre vnr, page 3; chapitre 1x, page 59.

Instrumentum 1671, Parisiüs, 14 Augusti, in quo Miss. Codices librorum de Imitatione Christi coram illustrissimo Archiepiscopo Parisiensi ventilati atque discussi indicantur.

Anno Domini millesimo sexcentesimo septuagesimo primo, die quarta decima mensis Augusti, cum ex mandato Illustrissimi D. D. Francisci De Harlay, Parisiensis Archiepiscopi, Nos infrascripti convenissemus in aula ipsius Archiepiscopali : idem lIllustrissimus D. Archiepiscopus jussit nobis exhiberi plures codices manu descriptos in quibus continetur Opusculum de Jmitatione Christi, dixitque se velle, ut supra, his suffragium quisque nostrum ferremus.

I. Codex oblatus est nobis membranaceus in cujus primo folio præmittitur hæc inscriptio : Liber Monasteriüi Canonicorum Regularium in monte S. Agnetis Virginis et Martyris prope Suvollis. Dein recentiori manu hæc addita leguntur : Quem F. Joannes Tatomus Professor ordinis regularium in Throno B. Mariæ prope Herentals, ejusdem ordinis generalis minister, facta visitatione monaster B. Agnetis prope Suvollam, ejusdem monasterü ruinis ereptum, ne penitus interiret, Antuerpiam allutum, Joanni Bellero, amico veteri et fideli, D. D. anno salutis 1577 : porro Joannes Bellerus PP. Societatis Jesu in gratiam suorum filiorum, quos eadem societas religiosos fovet, lubens donavit kal. junii 1590. Postea in proximo folio verso habetur indiculus eorum quæ in toto codice continentur hoc modo :

Qui sequitur me non ambulat in tenebris.

Regnum Dei intra vos est, dicit Dominus.

De Sacramento venite ad me omnes.

Audiam quid loquatur in me Domine Deus.

Et post alia ultimo loco :

Brevis admonitio ab exterioribus , etc.

In fine vero codicis post prædictam admonitionem leguntur hæc verba minio descripta.

Finitus et completus anno Domini MCCCCXLI, per manus fratris Thomæ Kemp. in monte S. Agnet. prope Zwoll.

In libris quatuor de Imitatione Christi, qui in isto codice exstant, primo loco deprehenduntur errata non pauca, ex quibus hæc sint in exempla.

1°. Transpositio libri de Sacramento altaris , qui cumin omnibus aliis quartus sit, in hoc codice est tertius, tum in indiculo superius relato , tum in ipsa librorum serie, incipiens a folio verso post librum secundum.

2°. Omissiones quædam insignes, utin lib. 1, cap. 13, fol. 11, post illum versum : Principüs obsta sero medicina paratur, omittitur sequens ad sensum neccssarius, Cum mala per longas invaluere moras. Et in lib. II, cap. 11, folio 35, verso : Æaro invenitur tam spiritualis, etc. omittitur verbum invenitur, quod in margine suppletum est manu recentior:.

3°. Solæcismi nonnülli : ut in libro quarto (qui in aliis tertius), cap. 36, fol. 94, verso : Quod si ad præsens tu videris succumbi pro succumbere, et cap. 55, fol. 113, verso : stips inutilis pro stirps inutilis.

4°, Lituræ quorumdam verborum, quæ falleute oculorum jactu extra ordinem scripta fuerant, utin libro I, cap. 19, fol. 15, verso, Æxercitia et sanctorum suffragia tria postrema verba minio deleta, quinta post linea leguntur post idem vocabulum erercitia, quod repetitum fefellit scribentis oculos : et libri IF, cap. 8, fol. 31 : Potes cito perdere.

eliam hæc vox perderc quæ post tria vocabula subsequitur, minio deleta est.

I. Codex Monasterii S. Udalrici apud Augustam Vindelicorûm, in quo præter multa habetur, Liber primus de TImitatione Christi, et in fine hujus libri hæc subduntur : Et est finis hujus tractatus scripti in Concilio Basiliensi anno Domini MCCCCXXXVII. Et sic cum Dei adjutorio

finitus est iste Tractatus per me Georgium de Gottingen tunc temporis capellan. in Wiblingen.

IT. Codex Weingartensis papyraceus, uti et præcedens, ita incipit : Qui sequitur me, etc. Et in fine tertii libri de Imitatione : Explicit liber internæ consolationis finitus anno Domini MCCCCXXXAIII, secunda feria ante festum Assumptionis Beatæ Virginis Mariæ per me fratrem Conradum Obersperg, tunc temporis conventualem in FVeingarten.

IV. Codex Mellicensis papyraceus, in quo habentur primo loco A/anuale D. Augustini, tum Regula vivendi in Monasterüs edita a B. Hierony mo. Postea libellus de reformatione hominis, qui in quatuor partes dividitur. Primus De Imitatione Christi et contemptu omnium., vanitatum mundi. Et post hos libros quatuor de Imitatione Christi, sequuntur varii tractatus Joannis Gerson, in his : Considerationes ejus XXV, De Confessionibus audiendis , in quarum considerationum fine legitur, pag. 120, in margine inferiori : Explicit die Kiliani 34, id est anno 1434. Quod probatur ex registro nobis oblato librorum ejusdem monasterii Mellicensis, scripto et absoluto anno 1517. Sic enim legitur in calce registri : Scriptum et collectum per fratrem Stephanum Purckhardi, anno Domini 1517. In eo autem registro recensetur primaria manu prædictus codex, qui proinde auno 1434 scriptus dici debet, non anno 1534 quo jam ante annos septemdecim registrum erat absolutum : nec anno 1334 propter opuscula Gersonis , quæ in eo continentur sub numero J. 78.