IIEMU II EST1ENNE

Xec solùm hoc, aliis oneravimus œthera votis :

Omnia qu« celeres diripuere Noti.

Iidem debuerant etiam rapuisse dolorem,

Qui menti requiem surripit usque meae.

Hei mini quod propriis patior nunc vulnera telis,

Armaque me contra sunt fabricata mibi.

Nam queis barbaries à me prosternitur armis,

Quotquot et errorum turpia monstra latent : Denique queis f cédas expello mente tenebras.

Me dominam illasuam nunc maie sana petunt. Vulnera forsitan haec dices non esse cruenta.

Esse cruenta quidem vulnera, et ipsa nego : Xobilitate animus sed quantô corpore praîstat,

Vulnera tantô animi quis graviora neget? Utque bono patri dolor ingens improba proies,

Objicit banc illi qui tamen, ille gravât : Vulnera sic per se sunt nostra gravissima, linguse

Sed multô reddunt asperiora mal».

Me miseramî incipiunt quoties effundere virus,

Et probris nomen dilacerare meum, Terra mibi toties opto mihi terra dehiscat :

Uorror ad has voces pectora tantus habet. Nam veterum autorum quum sim columenque salusque,

Illorum labes perniciesque vocor.

Turba equidem (fateor) memulta professa magistram,

In scripta illorum perpétrât omne nefas : Atque manu illota quœ sunt sacrata profanât,

Ouam vel sacrilegam dicere jure queas.

Sed gregis istius si dicor jure magistra,

Si tanti sceleris conscia credor ego, Nempe fugax itidem est miles, Mavortis alumnus,

•Est itidem trépida? conscius ille fugaî. Et quicunque malus toto cithanedus in orbe,

Scilicet iUius, Phœbe, magister eris.

Sic mala dicetur textrix à Pallade docta,

Vulcanusque malum sic docuissefabrum.

Dicendusne meus quicunque typographus audit, Et charus graphicis implet ubique typisî

Atqui turba isto titulo nunc multa superbit,

Quae porcos fuerit pascere digna magis.

Vix norunt ipsas multi de nomine Musas,

Vix norunt Musis aut Nelicona sacrum.

Quid dico? pudet is longé graviora profari,

Atque magis possint quœ superare fidem.

Proh pudor! haud rarus numéro reperitur in illo,

Nominis ignorans ipsa elementa sui.

I nunc, etveterum fcndata volumina multls

Mirare ac multis contemerata modis :

Agmina scriptorum graphicos et multa novorum

(Hoc est, nugarum plaustra) dédisse typos, Quid mirum? ut caecus discernit nemo colores,

Horum discernit sic quoque turba nihil.

(Fallor ego, atrasciunt qua? pagina, quaeque sit alba,

Hac, fateor, cœcos re superare queunt).

Audio saepe il las et vestro ex ore querelas,

O queis lingua in me felle madère solet. Quaîia sed de i 11 is vos audio saepe querentes,

Talia de vobis discite quisque queri.

Nanque (quod indignum est) numéro censetis eodem

Artificesque malos, artificesque bonos.

Atqui nostrum equidem decus hi censentur : at illi

Sunt mihi sunt seclo dedecus atque pudor. II î nempeesse mei merito dicentur alumni,

Hi mea cura viri, deliciaîque mea?.

Grexque adeo meus hi : (per totum si tamen orbem

Quinque decet vel sex nomen hab(;re gregis) Illos contra oculi mihi sunt animusque perosi,

Exosa illorum nuda vel umbra mihi.

Instrumenta quidem mea nunc famulantur et illis :

Esse sed hîec pra?dam, non mea dona, puta. Artifices appello malos (ne nescius erres)

Non quo vulgus eos more vocare solet : Sed jejuna quibus doctrinœ pectora, quowim

Ad Latios auris stat stupefacta sonos.

Artifices hos nempe malos ego conqueror esse,

Hos fidei artifices conqueror esse malaî :

ilENIU II ESTIENNE.

Ornamenta licet conquirant undique libris

Ou» dare cunque potest ulla perita manus. Namque quod humano mens est in corpore, quod mens

Praestare humano corpore clausa potest, Hoc opère In nostro prastat correctio : (voci

Fasusum veteri sittribuisse novum) Haec fucat à scriptis tenebras, lucemque reducit,

Unahaec cum mendis aspera bellagerit.

At taurus sumptis carpet prins aera pennis,

Aut liquidas pinnis ille natabit aquas; Et prios in sylvas prorumpet ab a?quore delphin,

Notaque setosis gramina tundet apris, Illo ta m insigni quàm munere fungier unquam,

Et sacro Musis, turba profana queat.

Lumina sunt nobis aliéna vicaria, dicunt,

Seque sat armatos hac ratione putant.

Atqui oculo altcrius nolle in re fidere parva,

in tan ta est quantus fidere velle furor? Resne typographica estfmihi cor exiestuat ira)

Vilis ita ut cuivis posthabeatur equo?

Nanque oculum domini (cunctis res prodita seclis)

Pinguis ut évadât, poscere fertur equus. Sed quid ego hsoc frustra? canitur nam fabula surdis,

Etsiquid surdis surdius esse potest.

Ergolibet nostras tandem finire querelas,

Et tandem dicto claudere multa brevi.

Ut quidam è sophiaî fertur dixisse magistris,

Mille auditorum est unicus iste loco :

Sic prudens judex, recti studiosus etœqui,

Multorum nobis unicus instar erit.

Voici, comme nous l'avions promise, page 259, une nouvelle version française de cet opuscule : Artis typograplricœ querimonia, déjà traduit en 1735, in-4°, par le savant imprimeur Marc Lottin, de Saint-Germain, cette première version étant devenue extrêmement rare :