VI

Concile de Narhonne^,

NNO Incarnationis dominicae Dec LXXXViii% indictione xii, gloriosissimo quoque domino imperatore Karolo

' Ce qui suit a été ajouté à la marge du cartulaire par une main du quinzième ou du seizième siècle.

' Collationné sur la copie de Baluze, Armoires, V. 374, i° 93, d'après les archives de l'archevêché de Narbonne. — De Concordia Sacerdotii & Imper'ii, 1. VI, c. 25, p. 265. (édit. 1669).

' La date de l'incarnation ne s'accorde pas avec celle des années du règne de Charlemagne; elle correspondrait cependant à l'année 7895 mais le titre d'empereur dpnqé à Charlemagne, & répété

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

col. 27.

régnante anno XXIII, V kalendas julii. Dum salubrem esse comprobantes , pro prae-

pro multis & variis ecclesiasticis negotiis, dictis commoditatibus, & ne confinio His-

praesertim pro Felicis, Urgellitanae sedis paniae occasionem tristitiae ingereremus,

episcopi, pestifero dogmate, monente per unanimiter justo perpendinnis examine,

suae auctoritatis litteras donino apostolico ut nulli sedi deinceps sociata habeatur nisi

Adriano, ac domino imperatore per missum Narbonensi , servata verumtamen auctori-

suum nomine Desiderium, convenissemus tate, si per se episcopum habere nequive-

urbem Narbonam intra basilicam Sancti rit. Rogamus igitur cunctos subséquentes

Justi & Pastoris, ego scilicet Danihel, licet nos, & hoc nostrae auctoritatis decreto

indignus atque peccator, gratia tamen Dei confirmamus, sancimus, stabilimus, tam de

sanctae metropolitanae praemissae urbis Redensi pago, quam etiam de Ausonensi,

episcopus, necnon & Elifantus, Arelatensis sive confinio Narbonensi & Biterrensi ,

episcopus, cum plurimorum collegio vene- quod est Orbus, ut sicut coram nobis di-

rabilium episcoporum, una cum auctoritate scussum & comprobatum est, ita incon-

domni apostolici missoque praedicto domni vulsum & incontaminatum, nullius contra-

imperatoris Karoli, inter caetera quae ve- dictione valente, in perpetuum permaneat.

raci sermone finem acceperunt, orta est Si quis vero nostram communem contem-

querela coram nobis omnibus de parrochia nens diffinitionem , per aliquam insidiam

Narbonensi. Unde praecipiente domino aut subreptionem hoc nostrae firmitatis

imperatore, subtili examinatione & spe- decretum infregerit, aut aliqua machina-

ciali ob prolixas altercationes examinari tione violaverit ; si ordine ecclesiastico est

jusserat, de qua Danihel episcopus per adunatus, canonica sententia inrecupe-

testes idoneos, Justum scilicet Agathen- rabiliter feriatur, sicut temerator tanti

sem , & Vuiteringum Nemausensem epi- concilii ac decreti. Quod si laïca potestas

scopum, atque Amicum Magalonensem co- in hoc se per atrocitatis violentiam miscue-

mitem,ceterosque quamplures discutiendo rit, nisi a temeraria praesumptione se ci-

elucidans, totum Redensem pagum super tissime subtraxerit satisfaciendo quod deli-

Vuinedurium Helenensem episcopum jus- quit, digna ultione totius anathematis sit

tissime-evindicavit, & marginem parrochiae undique & ubique multatus, Domini nostri

Narbonensis ex alia parte usque ad flumen Jesu Christi & nostra auctoritate vigente.

qui vocatur Orbus, quamdiu vocabulum Ut autem hoc nostrae firmitatis decretum

suum idem comitatus retinet, superius & certiorem roborationis obtineat vigorem ,

inferius perduxit, plenissime ratione Vulfe- manus nostrae subscriptione illud robo-

garii, episcopi Biterrensis, cum praedictis rare studuimus.

testibus superata. Praeterea idem Danihel In Christi nomine Danihel, Dei mise-

archiepiscopus de Ausonensi parrochia i^- ratione sedis Narbonensis metropolitanae

tionem adhibens,ostendit quod nullo modo ecclesiae episcopus, hujus decreti institu-

episcopum ponere illuc potuisset ob paga- tione subcripsi. Ego Elefantus, primae se-

norum infestationem , & quemadmodum, dis Arelatensis episcopus, confirmavi. De-

auxiliante Deo, per antecessoris sui indus- sideratus Diensis episcopus subscripsi. Ego

triam quondam ibidem haeresis extincta Salicus, Arausisensis episcopus. In Dei no-

fuerit,& quia ejusdem pagi plebs, sicut mine ego Arricho, Tolosanae sedis episco-

quidam ipsorum in praesentia retulerunt, pus, confirmavi. In Dei nomine Donadeus,

nulli parrochiae adhaererevellet nisi Nar- Vuappincensis episcopus. In Dei nomine

bonensi ob principalitatem tantae sedis ego Francolinus, Conseranensis episcopus

praecipuae. Cujus archiepiscopi rationem subscripsi. Ego Lupus, Cavalionensis episcopus, subscripsi. Ego Arimundus, Uce-

trois fois dans la pièce, prouve qu'elle n'a pu être rédigée qu'après l'an 800. — Voyez, à ce sujet, la discussion du P. Labbe, Conciles, t. 9, col. 4. 11 rejette l'authenticité de l'acte, qui, en tout état de cause, n'aurait pu être souscrit par Félix. fE. M.]

cicensis episcopus, s. Ego Hiscipio, Carcassensis episcopus, subscripsi. In Christi nomine Magincus, Adtensis episcopus, subscripsi. Vuiteringus, Nemausensis episcopus, confirmavi. Félix, episcopus Urgel-

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

Éd.orig.

litanae sedis, subscripsi. Ego Bonitus, todiiblo, in villa Cauuense, quam ab anti- ^^'

Valentinae sedis episcopus, s. Ego Justus, quo dicebatur Bufintis, quam perdonabit

Agatensis episcopus, subscripsi. Ego Adaul- rex Carolus ad ipso abbate cuni fVatribus

fus, Jerundensis episcopus, subscripsi. In suis praedicti. In quam testes ostenderunt

Christi nomine Vuenedurius, Helenensis coram vicedomino a Magnario comité de

episcopus, s. Ego Se[rvus Dei], Barcino- Narbona misso termines villae Cauuensis

nensis episcopus, s. Ego Autbertus, Anti- & adjacentiarum ejus; juraveruntque in-

politanae sedis episcopus, subscripsi. Ego primis per Deum Patrem omnipotentem 8c

JoanneSjCimelanensis episcopus, s. Ego...., Jesum Christum filium ejus, Sanctumque

Forojulensis episcopus, s. Ego Johannes, Spiritum,Trinitatem unum & verum Deum,

Madolonensis episcopus, s. Ego Asinarius, & per reliquias S. Jendesii (Genesii) mar-

Vicujuliensis episcopus. Abraham, Com- tyris Christi, cujus ecclesia sita est in su-

menensae sedis episcopus, s. Ego Amatus, pradicta villa Bufintis, ipsam villam eosdem

Carpentoratinensis episcopus, s. Ego Ra- habuisse limites tempore Gotorum, Milo-

ganbaldus, diaconus, Dunensis vocatus epi- nemque comitem eos eodem modo dirimisse

scopus, s. Ego Ansebrandus, diaconus ad & Karolum regem firniasse, quos habent,

vicem Landeberti Eglinensium episcopi s. jurant. Datum nouas décembres, anno

Ego Riccimirus, indignus presbyter, ad vi- xxiiii régnante Karolo rege Francorum &

cem Vulfegarii, sedis Biterrensis episcopi, s. Longobardorum & patricio Romanorum.

Ego Arricho cancellarius ac si indignus Signum Vincilani clerico. Signum Grulo...

presbyter hoc decretum scripsi die & anno Signum Teugilo. Arasolarius subscripsi.

quo supra. Gundesindus subscripsi, &c.