XVI

Et mandavimus illi ut tempore oportuno illuc veniens, & vos in ejus presentiam venientes hordinare faciat, quomodo aud qualiter ipsi Ispani vivere debeant. Propterea bas litteras fieri precepimus atque demandamus, ut neque vos neque juniores vestri memoratos Ispanos nostros, qui ad

Diplôme de Charlemagne en faveur nostram fiduciam de Ispania venientes per

des Espagnols établis dans la Gothie 6* dans la Septimanie\

N nomine Patris & Filii & Spiritus Sancti. Karolus serenissimus augustus, a Deo

nostram datam licentiam erema loca sibi ad laboricandum propriserant, & laboratas habere videntur, nullum censum superponere praesumatis, neque ad proprium facere permittatis ; quoadusque illi fîdecoronatus, magnus, pacificus imperator, les nobis aut filiis nostris fuerunt, quod Romanum gubernans imperium, qui & per per triginta annos abuerint per aprisio-

misericordiam Dei rex Francorum & Langobardorum, Berane, Gauscelino, Gisclafredo , Odilone, Ermengario , Ademare, Laibulfo, & Erlino comitibus. Notum sit vobis quia isti Ispani de vestra ministeria, Martinus presbyter, Johannis , Quintila, Calapodius, Asinarius, Egila, Stephanus, RebelliSjOfilo, Atila,Fredemirus,Amabilis,

' Archires de l'église de Narbonne; copie, latin II 01 5, f 8. — Baluze, Capital, t. i, p. ^ÇÇ-

nem, quieti possideant & illi & posteritas eorum, & vos conservare debeatis, & quicquid contra eis justiciam vos aud juniores vestri factum habetis, aut si aliquis eis injuste abstulistis, omnia in loco restituere faciatis, sicuti gratiam Dei & nostram vultis abere propiciam. Et ut certius credatis, de anulo nostro subter sigillari jussimus. Guidbertus diaconus ad vicem Ercambaldi recognovit. Data un nonas aprili, anno Christo propicio imperii nostri xii, regni

Éd.orig.

col. 37.

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

février.

An 8i3

7 jan viei".

vero in Francia [x]liiii, atque xxxviii in Italia, indictione quinta. Actum Aquisgrani palacio regio, in Dei nomine féliciter. Amen.

potest, sed iter quo cuncti gradiuntur, exsequitur. Et quia pro bonis operibiis pius Dominus fructum purgare non dedignatur quemlibet a sordibus peccatorum, unde mihi in hoc saeculo ipse largire jussit, vota mea persolvo, & pro abluendis meis peccatis vel de parentes meos, qui defuncti sunt, id est Theobrando genitore meo, & Adiasiane génitrice mea, & germano meo Folcoteo , & uxore mea Rotrude, pro nobis omnibus supranominatis, dono ad praeviventibus vel Deo servienti-

^,,„,o • n\ 11 bus, praesentibus & futuris dono dona-

SOGUESINDUS & uxor e us Clameldesana ' ' , .

. ,., .. A • • i,u *• T 111 tumque esse volo in perpetuum pro bona

vindiderunt Aniani abbati , Laudaldo ,^ . ., . ' / ^

ecclesiae retributione • hoc est res infra

Extraits de deux chartes concernant Vabhaye de Caunes.

presbitero vel monachis servientibus in monasterio Libras, salinas positas in territorio Narbonense, loco dicto Capestang positas cum suis auctariis & adjacentiis, pretio duodecim solidorum. Actum iiii kalendas martias, annO XI i imperante domino Karulo.

Ermenoldus vendidit quandam terram in territorio Narbonense, suburbio Ventaionense, infra terminos villae Obiles sitam, Anno abbati, anno Xiii domino Karulo imperante.

civitate Nemauso, id est mansum seniore, ubi ipse commanere videor, cum reliquis mansis ad ipsum mansum aspicientibus, cum aedificiis, & arboribus superpositis , cu.m perviis & vadiis, campis, terris arabilibus, aquis aquarumve decursibus, hortis, & vineis & mostalibus, omnia & in omnibus, totum & ab integro seu.... in exquisitione, quod mihi ex comparatione obvenit vel donatum fuit, cum omnibus appenditiis vel adjacentiis suis, quidquid infra muros ipsius civitatis visus sum habere vel possidere, excepto quod Aldesidae & Desideratae fîliae Antioci reddidi; caetera omnia ad praefatum abbatem dono atque transfirmo. Et in surburbio ipsius civitatis, hoc est in loca nuncupante Rutiliano & Arcuelles, omnia quicquid in ipsa loca com- Donatwn de Braîdingus au monastère paravi vel mihi donatum fuit, hoc est in d'Anîane^, aedificiis, curtis, oglatis, arboribus po-

miferis & inpomiferis, aquis aquarumve ■ENERABILT in Christo patri Bene- eductibus vel decursibus, terris & vineis, dicto, abbati de monasterio Aniano, cultis & incultis, pratis, pascuis, silvis, qui est constructus in pago Magdalonense, garricis, farinariis, concidis, communiis, super fluvio Aniano , in honore sanctae mostalibus, omnia & ex omnibus, totum & Mariae & sancti Salvatoris vel reliquorum ab integro rem quod ego in praefata loca sanctorum. Ego in Dei nomine Braidingus, habeo, dono ad supradicto abbate vel praerecogitans fragilitatem humanae carnis , fato monasterio. Et in villa Armacianicus, quia dum quis vivit in saeculo de futuro quae sita est in littoraria infra pago Nesemper débet tractare, ut, cum ad suum mausense, res quod ego Rotrudi uxori venerit transitum, portae ei aperiantur jus- meae per articulum donationis tradidi aut ticiae, & dum mortem quis evadere non quas ipsa mecum semel in conjugio posita

conquisivit, & ipsa mihi ipsas scripturas,

■ Bibliothèque nationale. Mo«a5f;co« ^ene^iicn- P^o SUO guadio, coram bonis hominibus

num, t. 7. Latin 12664, f° ^yS v«. tradidit atque injunxit, ut ego in eleemo-

» Mabillon, Annales ordinis S. Bened'ict'i, t. 2, syna ipsius ad praefatum abbatem vel mo-

append. pièce xl. nasterio traderem atque consignarem vel

An 8i3

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

cartulam donationis facerem, sicut & feci ; & doiio in jamdicta villa Armacianicus niansum seniore, ubi nos ipsi commanere videbamur, cum reliquis mansis ad ipsum mansum aspicientibus,cum curtis & hortis, oglatis, & aga & régressa, terris & vineis, pratis, pascuis, silvis, garricis, arboribus pomiferis & inponiiferis, aqiiis aquarumve eductibus atqiie decursibus, eorum terras cultas & incultas, oninia & ex omnibus, sicut a nobis habitum vel possessum fuit, excepto quod aliquibus pauperibus, qui mihi vindiderant, per eleemosinam reddidi. Et in villa Teliano, quidquid infra terminum ipsius villae visi sumus habere, excepto odatos, exaga & régressa eorum, quod reddidi similiter. Et in villa Nocero, quidquid visus sum habere ibi. Et in villa Novicius similiter. Et in villa Malas-Pelles vel ad terminum ipsius villae quidquid visus sum habere. Et in villa Novicianicus domos cum curtis, hortos, odatos, exaga & régressa eorum, terras, vineas cultas & incultas, arboribus pomiferis & impomiferis, pratis, pascuis, silvis, garricis, aquis aquarumve eductibus, sicut a me habitum vel possessum fuit. Et ad superna Arenaria terras cultas & incultas, silvis, pascuis & pratis, aquis aquarumve decursibus, vel quidquid in ipso loco visus sum habere vel possidere, excepto quod monasterio Sancti Pétri Psalmodiensi dedi. Similiter & villa

Pauliaco, ubi vocant ad Sum Campa-

nera, ipsa villa ab omni integritate, mansum seniore cum reliquis mansis ad ipsum mansum aspicientibus, curtes, exagae & regressae, terras & vineas cultas & incultas, ortos, oglatis, arboribus pomiferis & inpomiferis, pratis, pascuis, silvis, garricis, aquis aquarumve eductibus, una cum molinare, qui est in ipso rio Ponderae, & est infra terminum de villa Silvinianicus. Similiter & in villa Silyinianicus omnia & ex omnibus, quibus visus sum habere vel possidere. Et in villa Calvanianicus similiter domos, curtes, oglatos, ortos, exaga & régressa eorum, terras & vineas cultas & incultas, pratis, pascuis, silvis, garricis, aquis aquarumve eductibus atque decursibus, cum omni adjacentia loci ipsius, quidquid ibi visus sum habere. Et in pago Ucetico, in valle Cathomico, in villa Combates,

quidquid ibi visus sum habere. Similiter in pago Ucetico, in valle Mediogongo, villa nuncupante Octubriaco , id est mansum seniore, ubi ego ipse commanere videor, cum reliquis mansis ad ipsum mansum aspicientibus, cum aedificiis & arboribus, terris, vineis, pratis, pascuis, silvis, garricis, arboribus pomiferis & inpomiferis, aquis aquarumve decursibus cum omni adjacentia sua, sicut a me habitum vel possessum fuit. Et in pago Magdalonense, in villa Marcilianicus, omnia quidquid ibi visus sum habere vel possidere. Et in pago Gavaldanense, in valle Aarnisca, super ripam ipsius fluminis, hoc est in villa quae dicitur Villaris, sive Bitnisco & Colades, necnon & in alio loco medietatem de villa quae dicitur Viladis, quae est in pago Ucetico juxta Bosera. Et in alio loco, in ipso pago, medietatem de villa quae dicitur Sulphorarias. Ipsas quoque villas, ut suprascriptae sunt & in hac cartula donationis meae continentur, dono atque de praesente trado, tam in domibus quam in edificiis, in curtis, in hortis, ogladis, exega 8c régressa, terris cultis & incultis, pratis, pascuis, silvis, garricis, cum arboribus pomiferis & inpomiferis, cum molinis & molendinis, aquis aquarumve eductibus vel decursibus, cum omnibus adjacentiis eorum vel rébus inexquisitis, omnia & ex omnibus, sicut a me ipsae res suprascriptae habitae vel possessae fuerunt, excepto quod reddidi seu perdonavi. Caetera omnia, sicut jam dixi, a parte praedicti monasterii sive rectoribus ipsius praesentibus & futuris dono, trado atque transfundo, in ea ratione, ut quidquid post hune diem exinde facere aut judicare voluerint, liberam & firmissimam in omnibus habeant potestatem. Si quis vero, quod futurum esse non credo, si ego ipse, aut alius quis de heredibus meis vel proheredibus, seu quilibet ulla extranea persona supposita vel commissa, quae contra hanc donationem meam, quod ego prompto animo vel plenissima voluntate fieri rogavi, venire aut agere tentaverit, si ille sine gravi peccato cogitet, si forsan possit nostra totorumque peccata portare. Nam si ille jam peccavit, puto se multum gravare vult, sucs & nostros sustinere velle & tantorum peccatorum ratio-

An 8i3

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

Ed.

orig.

ers i3

nem reddere, quia nos, Deo adjuvante, per istam donationem speramus nos aliquid de nostra minuere peccata. Insuper qui hoc agere temptaverit , inférât eum, distringente fisco, argenti pondéra V, aurique libram unam coactus exsolvat, & quae repetit vindicare non valeat ; sed praesens donatio a me facta omni tempore firma & inviolabilis permaneat, stipulatione subnixa. Facta sollemniter donatione sub die VII idus januarias, anno XLV régnante gloriosissimo domino Karolo imperatore, bénigne gubernante Romanum imperium.

Signum Braidingo, qui hanc scripturam donationis fieri volui & scribi rogavi, & manu mea signum feci, & testes roborare rogavi. Sig. Primus rogitus subs. Chidemirus rogitus subs. Benicus rogitus subs. Erlomon rogitus subs. Richelmus rogitus subs. Seneardus rogitus subs. Conrimirus rogitus subs. Julianus rogitus subs. Wisinergus ac si indignus diaconus, qui hanc cartam donationis a suprascripto rogitus scripsi & subscripsi, sub die & anno quo supra.