XLVI

Charte de Louis le Débonnaire en faveur d'un de ses vassaux appelé Sunijred ' .

dovuici serenissimi imperatoris, regni Lotharii octavo, indictione octava. Actiim Triburini palatio regio, in Dei nomine féliciter. Amen.

N nomine Domini Dei &SaIvatoris nostri Jesu Christi. Ludovicus divina ordi- Donation faite au monastère d*Aniane

nante providentia imperator augustus. Imperialem decet celsitudinem fideliter sibi famulantes donis multiplicibus atquehonoribus magnis hono[ra]re atque sublimare.

Proinde notum essevolumus cunctis fidelibus sanctae Dei Ecclesiae & nostris praesentibusscilicetSc futuris,quiaconcessimus

par une femme nommée Bestile '.

MAGNUS est titulus cessionis in quo nemo potest actum largitatis inrumpere, sed quicquid grato animo & prompta voluntate donatur, libenter débet ei cui conlata fuerit cessio inrevocabili modo pe-

ad proprium cuidam fîdeli nostro Sunic- remniter stabilitum. Ego in Dei nomine fredo quandam villam juris nostri, quae Bestila femina dono donatumque imperest in pago Narbonense, cujiis vocabulum petuum esse volo pro anima mea remeest Fons-Cooperta. Hanc vero villam cum dium seu pro porcione filii mei nomine omni integritate sua & cum omnibus ad- Lildinum, que in presenti trado Deo in jacentiis & finibus suis & cum villaribus, monasterio Aniano, quod constructum est domibus, aedificiis, terris cultis & incultis, in territorio Magdalonensi in honore vineis, pratis, pascuis, silvis, aquis aqua- sancti Salvatoris & sancte Dei genitricis rumve decursibus, molendinis, exitibus & semperque virginis Marie, ubi venerabilis regressibus , praedicto Sunicfredo fideli abba dominus Ermenaldus preesse videtur, nostro ad proprium concedimus, & de nos- dono ad jamdictum monasterium seu ad tro jure in jus & dominationem ejus cum rectores ipsius presentibus & futuris, in omni integritate transfundimus, quemad- pago Biterrensi, in villa Plaxano, pro remodum dominus & genitor noster Carolus medio anime mee vel pro predicto filio

bonae memoriae serenissimus imperator Borrello patri suo quondam concessum habuit; ita videlicet, ut quidquid exinde jure proprietario facere atque ordinare voluerit, libero in omnibus potiatur arbitrio faciendi quidquid elegerit. Et ut haec auctoritas largitionis nostrae per

meo, id est casam cum curte & orto, & vineam in se tenentem cum arboribus suis; & habet ipsa casa per longum braciatas V & in lato III, & ipsa curtis per longum dextros X & in lato iiii, & ipse ortus cum ipsa vinea habet per longum dextros LX & in frontes habet dextros v & in lato III;

futura tempora inviolabilem atque incon- & inlaterat de parte Orientis ipsa casa & vulsam obtineat firmitatem, manu propria ipse curtis & ipse ortus cum ipsa vinea

nostra subterfirmavimus & anuli nostri impressione subter adsigniri jussimus.

Signum Ludovici serenissimi imperatoris. Meginarius notariusad vicem Fridugisi recognovi.

Data secundo idus octobris, anno Christo

in casa & orto & vinea de jamdicto monasterio, per alios vero omnes latus de me ipsa donatrice vel de meis heredibus. Insuper dono infra terminium de ipsa villa aliam vineam habentem in se modiatam & cum curta determinata; & subjungit de

propitio decimo sexto imperii domni Hlu- parte Aquilonis in vinea Aboleni , per alios

vero latus subjungit de ipsa donatrice vel ■ Archives de l'abbaye de la Grasstj l'original ^e meis heredibus. Dono etiam infra terest aujourd'hui aux archives du département de l'Aude (fonds de la Grasse.) ' Cartulaire de l'abbaye d'Aniane, f" 128 r°&T°.

minio de ipsa villa campum habentem per loiigum dextros LXXXV & in lato XXX; & inlaterat de parte Orientis in terra de Waldemare, per alios vero latus de meis heredibus. Dono eciam infra ipsius ville terminium pratum babentem per longum dextros xxx & per latum xxv; & infrontat de Meridie in campo Aboleni, per alios vero latus est pratus de meis heredibus. Dono autem in ipsa villa de Linaria que habet per longum dextros XL & in lato TII, & inlaterat de parte Circi in terra Devarie, per alios vero lata de meis heredibus. Et in ipsa ecclesia Sancti Gervasi dono decimam partem. Hec omnia suprascripta dono atque concedo de meo jure & dominatione ad jamdictum monasterium seu ad rectores illius tam presentibus quam futuris, ea racione, ut exinde ab hodierno die & tempore facere aut judicare voluerint plenissimam atque firmissimam habeat potestatem faciendi. Si quis vero, quod evenire minime credo, si ego ipse aut ullus de heredibus meis vel de propinquis aut quislibet homo qui contra hanc donacionem meam venire temptaverit aut eam infrangere conaverit, non hoc valeat vindicare & componat una cum distringente fisco ipsas res melioratas duplas, sicut eo tempore vendere potuerint. Et hec presens donacio mea semper in sua maneat fîrmitate. Facta cartula donacionis xii kalendas januarii, anno xvi féliciter imperante domino nostro Lodovico imperatore. S.

Bestile, qui hanc cartam donacionis fieri rogavi & manu mea firmavi & testibus tradidi ad roborandum. S. Dedi. S. Guittaris. S. Ansemare. S. Ermederrentii. S. Mancione. S. Rodobaldo. S. Matarello. S. Rudeberto. S. Constabile. S. Vodoigi qui consens!. Ingila indignus diaconus hanc donacionem cum duabus suprapositis jussus ac rogatus scripsi die & anno quo supra.

Donation faite au monastère d'Aniane par un prêtre nommé Jean ' .

VENERARILI in Christo patri Ermenaldo abbate & monasterio Aniano, quod est constructus in territorio Magdalonense in honore sancti Salvatoris & sancte semper virginis Marie genitricis Dei & Domini nostri Jhesu Christi, ego in Dei nomen Johannis presbiter donator vel cessor dono atque cedo donatumque imperpetuum esse volo pro anime mee remedio seu pro retribucione eterne beatitudinis, dono jam ad predicto monasterio seu ad rectores illius monasterii présentes & futuros, in pago Biterrense, infra terminium quod pertinet de villa Plaxano, hoc est vineam vel ortos & conplanandas vel complanandam , cultas vel incultas; & est ipsa vinea vel ipsas cultas & incultas, cum ipsas petras & cum ipsas fontes que supra ipsa sunt Sancto Gervasio super rivo qui dicitur Roveia, & in omnibus ab integrum sicut per cartulas conpartalions (^zc) ad ipsam ecclesiam qui est in ipso monte sita Sancto Gervasio, super rio qui dicitur Rovegia, in omnibus ab integrum sicut percartulam conpartalions (,sîc) adquisivi de homine nomine Galdrico seu Ragamfredo ; necnon & hoc quod concanavi de germano meo Benedicto, sicut michi per ipsas cartulas obveniat, una cum ipsis cartis adquisicionis, excepto medio uno plantario quem predictus frater meus Benedictus inane & se conplantavit & unum parum de terra quem dedi nepote meo Costabili. Ista omnia superius nominata dono & de présente trado ad jam predicto monasterio sive ad rectores illius presentis atque futuris, sicut cum testibus pedibus cistlvi & adsignavi. Et habet ipsa vinea vel curtis, sicut supra nominavimus, de parte Meridie dextros LXX, & subjungit in atrio de presbitero spectando in sancti Salvatoris vel sancte Marie, & de parte Cerci dextros

An 83i

1 2 janvier.

■ Cartulaire de l'abbnye d'Aniane, f" i 3o r° 8c v°.

An 83i

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

An ! avril.

cxxx, & subjungit in strata publica qui discurrit ad stagno Piperello vel ubicumcjue, & de parte Aquilonis habet dextros CLXXX & infrontat usque in alveo, & de

proclamabit qualiter tenebat cella in suburbio Elenense in territorio Valle-Aspirane in subditione monasterii que nuncupatur ad ipsos Bagniles, quem edificavit

parte Alatanis in superiore fronte subjun- Castellanus abba condani qui fuit, & est

git in terra sancti Salvatoris & sancte Ma- ipsa cella jam prefata in locum quem vo-

rie vel de Riganaldo. Ista omnia jam supra cant Arolas , quem siniiliter Castellanus

nominata vel assignata cum omnis adjacen- abba edificavit, qui fuit suus antecessor,

cias suas trado ad presens ad jam predicto Unde & ipse Castellanus abba fuerat inpre-

monasterio vel rectores ipsius, excepte sentia gloriosissimi imperatoris & pecierat

hoc quod superius jam nominavimus, quod donatum habeo, ea vero racione ut quicquid ex predictis rébus rectores jam nominati monasterii ab hodierno die & tempore agere aut judicare voluerint, maneat eis

ejus clementiam, ut quidquid in praedicto monasterio vel in ejus cellulis retinebat ejus praeceptum inde habuisset; quod ita & impetravit & sic per ejus advocationem dictus Babila abba ejus sedem post ipsum

firma potestas. Si quis sane, quod minime obtinuit; & dum sic ipsa cellula cum omnes evenire credo, & ego aut aliquis quicum- fines vel adjacentia retineret, sic venieque homo, supposita vel admissa persona bant pagenses loci illius & volebant apriqui conatu banc donacionis cartulam ve- sione facere in ipsa ejus terminia. Et dum nire aut ratraugere conaverit, componat se proclamasset dictus Babila abba ante in vinculo una cum districto fisco ipsas res prefato comité Berengario, sic misit exinde duplas & melioratas, quantas ad eo tem- exquisitionem inter pagenses illius terripore carius vendere potuerit, & hoc quod torii qui veritate exinde dicerent; quos & repetit vindicare non valeat, sed bec pre- reperit in nominibus, id est Salomone episens donacio firma & stabilis permaneat scopo, judices vero informâtes id est Odostipulacione subnixa. Facta cartula dona- vacro, Gumilane, Valdefredo, Sabaricho, cionis pridie idus januarii, féliciter anno Berane, Troilane seu & aliorum plurimo- XVII imperante domino nostro Hlodovico rum bonorum hominum,Sperandeovigario, imperatore. In Dei nomen Johannes qui Adefonso vicecomite, Parapario, Deodato hanc donacionem fieri signavi. S. Wigano. presbitero, Onnonepresbiteroj & dum eos

S. Mauringo. S. Stabili. S. Alrmaldi. S. Fredulfo. S. Benedicto. S. Benignus. Ingila, licet indignus presbiter, hanc donacionem rogitus scripsi & die & anno quo supra.

Notice d'un plaid tenu à Elne en présence du comte Berenger' .

requireret quid exinde certius scirent, sic dixerunt quod ipse predictus abba veritatem requirebat, ut dum tanta rei veritate reperisset, dédit suos missos qui diligenter hec scrutassent. Et abierunt dictus Erpo, Ardo, Raptardo, Raberanno, Elniericho, Igualdo, Ratramno, Odovicro, Sperandeo, Teutelmo, & dederunt ad ipsa cella terminia & fuerunt fixorias & fecerunt caractera, sicut Lex Gotorum continet, per loca ubi vocant Rudundo, & vadit per ipsa serra ad ipsa Parata & inde per serra Longa, & inde vadit ipse terminus per rigo Ferrario usque ad ipso palatiolo a Castellano condam edificato & ascendit in pirgas & super Clota Boso, Scvadit in gurg Cabalar& usque

NOTITIA revestitoria qualiter & quibusque praesentibus ubique veniens Babilanus in presentia Berengario comité seu

& in presentia Erponi Salamoni episcopi ad ipsa roga quod est super Castro Corbi. Et

& alios plures qui cum ipsi erant ubique, sic ipse Berengarius cornes revestivit ipso

in eorum presentia in villa Elena sic se abbate bis superius scriptis presentibus,

secundum quod suus preceptus resonat, de

■ Cartulaire de l'abbaye d'Arles. — Bahize, Ar- ipsa cella & de quantum quod infra ejus

moires, t. 117, f".ii2. lerminia concluserant ipsi conspectores;

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

Ed.orig.

t. 1, col. 67.

octobre.

& necesse fuit ad ipso abbate, ut notitia revestitoria sibi exinde scriberet & bonos homines inde in testimonium collegit.

Facta est ista notitia revestitoria sub die un nonis aprilis, anno XVIIII imperante domno nostro Hludovico imperatore. Signum Totaldi. Signum Guntani. Lupertus clericus qui hanc notitia revestitoria scripsi sub die & anno quo supra.