CHAPITRE XVI. — SAINT AMBROISE
Saint aux chiens, et de ne point jeter les diamants aux pourceaux, c'est-à-dire de ne pas admettre facilement les âmes impures à la participation de la sainte communion, c Aussi, ajoute saint Ambroise, les voyezvous marcher avec des habits blancs, au lieu qu'ils devraient gémir et pleurer de ce qu'ils ont souillé ce vêtement du baptême et de la grâce. » Il y en avait d'autres qui faisaient consister simplement la pénitence à s'abstenir de la communion ; a mais, dit-il, ils exercent en cela une trop grande sévérité contre eux-mêmes, si, en s'ordonnent cette peine, ik n'ont pas recours en même temps à la pénitence comme au remède par lequel ils doivent se rendre dignes de rentrer dans la participation des sacrements; car la peine de cette séparation qu'ils ont méritée par leurs péchés, leur devrait être un sujet de douleur et de tristesse, et ils devraient être aiOigés de se voir privés de la grâce céleste de l'Eucharistie. Enfin, ajoute-t-il, il y en a qui, voyant l'espérance qu'on leur donne de faire pénitence, prennent de là sujet de croire qu'ils ont plus de liberté de pécher, ne considérant pas que la pénitence est instituée pour guérir le péché et non pour porter à pécher.»
U étabUt pour maxime que celui ' qui fait pénitence doit non-seulement effiEuser ses péchés par ses larmes, mais les couvrir d'une vie tout opposée et remplie de bonnes œuvres, la foi qui nous fait^ pleurer nos péchés passés devant nous rendre soigneux de n'en point commettre à l'avenir. La pénitence ne
* Faeilius autem inverti qui irmocerUiam seruaverint
fMom qui congrue egerint poenitentiam. An quisquam
iUam pcmitentiam putat, ubi acquirendœ ambitio di^
gnitati», ubi vini effusio, ubi ipsius coputm eonjugalii
ueuê, Renuntiandum iœculo est: somno ipti minui
indyUgendum, quam natura postuiatf interpellandus
est gemitibuSf inierrumpendus ett suspiriis, sequet»
tnmdui orationibus : vivendum ila ut vitali huie mo»
riamur usui : se ipsum sibi homo abneget^ et totui
mutetur: gicutquemdam adolescentem fabulœ fenmi
prêter amoret meretricioi peregre profectum, et abo-
kio amore regreuum^ postea veteri œcurrisse dilectœ^
qum ubi se non interpellavit, mirata putaverit non
fêcognitam rursus oceurrens dixerit : Ego sum ; re»-
pomdtrii nie : Sed ego non sum ego. Ambros., de
Pmmi.^ lib. U pag. 417.
* NomntUi ideo poscunt pcmitentiam, ui statim sibi rtddi owmunionem velint. Bi non tam se solvere eu^unt , quam saeerdotem Ugare; suam enim eonjctMtom eulpa non exuuni et sacerdotis induunt, eui prmeephm ef^'Molite Sanetnm dare canibns, neqiie mfaAritift margaritas vestrat ante porcot; hoe est, immmdiê tn^mrHatibus saeres eommumomi non •»•
perUenda eonsortia, itaque videos eos mutata veste ith eedere, quos lugere et gemere oportebat ; quia vestem
illam ablutionis et gratiœ sordidarunt Sunt etiam
qui arbitrentur hoc esse poenitentiam, si abetifieatU a sacramentis cœiestibus» Hi sceviores in se judicee sunt; qui pœnam prascribunt sibi, déclinant rem§» dium ; quos vel pœnam suam, conveniebat dolere quia cadesti ftaudarentur gratui, Alii proposita spe agendm pœnitentiœ, licentiam sibi delinquendi propagatam putant; eum pœnitentia remedium peccaii sit, non peceandi incentivum. Ambros., de Pcenitent,, lib. Il, pag. 485.
* Qui agit pcmitentiam, non solum, diluere laary* mis débet peccatum suum, sed etiam emendatioribuê faetis operire et tegere delicta superiora, ui non <t imputetur peccatum. Ambros., de FcenUent,, lib. II, pag. 424.
* Ecelesia autem et aquam habet et laerymae habet: aquam baptismatis, lacrymas pomitenius, Fidee namque, quœ superiora peocata déplorai, nova oovere eoneuevit. Ambroa., E]^. 4t ad Sororem, pag.tM.
HISTOIRE QÉNÉEIALE DES AUTEUBS BOQLÉHASTIQTJES.
sert S deiîen si eUa n'a Ids^ oonditions. requir aM, si oa ne l'accompagne *• da priàrea» de doiifem: de ses péchés^ de larmes* On doii souTent sefMissBr dans * sa mômpire sei péchés, et les détester; ne pas aTok honte. ^ da les. confçsser, pas même.' derant ses amia^ et sans, en être, empêchée, p^ les. honneur^ dont on jouit dans le moode^ ni. par la co»* aidératûm 4es i»proohes. (|ue * nos péehée pQQjiraieni nona aiïif^r dfii lapai;! de cetuL qui seraient témoins de.not]:e péoitenoe. Nous ôb* vous de nousirméanes npus offrir aux ^ œuves detlapéqiteuM, et aller, ainsi qu- derant de laeol^i» de Çieu, aans.attendre ^ à 1& mort^ la péché nq pouvant a'affacec que^ par les. lanqes.* el par la pénitence. Plus le.péohé *fv est grand, plua.granda anasi doivent être lestravaux. 4e la pénitence, et Isa lavmes *^ plus abondantes, l^. pénitence a tant ^* de fonce,
qu'elle, semble changer- k& é^eials de JMrl^ qui attend de sûas dna plewa et des gémia^. semenis de quelqnedi^ée, pouv iioi|a.en ct^ mettre d'éteniela» Nous ne de«ooapoinlidiffift«b i»r ^ notœ pénitenee, mms bifiairB.dèa qua^ nous avona^ péché. ^, no9> fautes ne. foasenl* eUes que de cellesi qu'on appeUa^joooMih lièrei et légèrea. Saint Attbî|oiia ne dift pasi ce. qu il entendait paa œs sortes de pécfaési^ seulementiL les distiii^[tte4Q.oeiix qoii étaient soumisse la pénitence gubliquA.
3% Mais quelsaque sMu^t lasi péchés^ lis âvèquea ^^ el: les poêtrea ont reqn. de JéSBi*. *! Christ kl pouvoir de les nunettte, el. oM Dieu m^moiqui lea nemet par .Iâar>minîslAnii. Avant qufils eussent iiegu.de>lni oeipeumsii^ leapéchi^a étaient ^ i^éseiniésià scmi jngementi. C'est faire injoi)e.^* à Jésua-Chriat dç nier
que TEglise aitee pouvoir> apcèe que Jésus*
< Nttfiç autem queniatfmodum agi pçsn^t^tifi de^ea^ êxorimâulum est ; nihil enim prodest agère, nisi ita agÀiur ut oportet: Ambros., ^ Psai, xxxyn, pag. S8S.
'* b^ oratiombus igity^ et obseeraticniàus qtm do*
Im ^, i9çrymi4, e3Bigpk4a pcçnitn^^ e$U ^^ iil$m giùritins D^ividere mere^mur, Vfià», pjQf * 8iS. *^Plena est pœnitantiœ cle/initto, comtnemoratio de^ lictorum; ùt ùnusquisqùe piccata sua velut quodam qaoUdiœfi sêrmonis c^tigit /Utgeilô^ eiicommiêsa sibi
fl$g}tia, cofi^fismU Ibi^« Pig^ 9ifi«
* i^t 0^^ pœmfeqtiam ^ud}f j^fifforev^ «fgMei^^, verecundtàm flagitii confitèndl^ ut ricuperanfiœ spçjfi, iaïuiis ikveniùt. Ambros., in Psaï. cxvill, pag. 1080.
* Si tçmin Hi peta» tibi tua p&ceatçi donari^ née Wi^iflens Mmm tuos^aml m%bHfa» avêicoâ twi;na
iv^i^^, /Vf 7?, «'fi/ïffw ^*^m*^ Aw^wu in
PsaL xxxYn» pag. 838.
* Qui pcmitentiam agit, paratus esse débet ad op-
probria perferenda, ir^furiasque subeundas: née commovefif si quis et peicati ^i erimen objictat. Cum,
rnnm ipte accuiere te debêat, quemadmodum aUum
mm sustimt arguentum ? Ambroa., in Peaim* xxxvn,
P«g. sw.
*> \Sr^o qui pamtmtiam agit^ offierre ee débet ad pœnam ; ut hic puniatur a Domino, non ad supplicia Ofiema ferretur : née expectore tempw, sed occurrere divin0 indignaiiani. Ibid.
^•Quo4 ideo non prœtermittendum arbitratus sum, guia scio quosdam dicere quod ad mortem sibi lavacri gratiam vei potnitentiam referrent, Primum qui scis an noete proxima tua a te anima reposcatur? Deinde ef§r putas otioso tibi omnia posse^ defèrri?' Âmbros., lik VU m Luc., pag* 1464.
* Piccatum non tollilur nisi lacrymis et poenitentia» Àmbros.i Epist, Si ad Theodoe,, pag. 999.
Vi Grandi ptagœ alta et prolixa opus est medicina : grande scelus grandem habet necessarium satisfaction mm, Ambroa., de Lapsu Virgin,, pag. 815.
« Sed qmi culpani exageraverit, exageret etiam et potnitentiam ; majora enim criminamaforibus abluun' tur fletibus, Ambros., lib. I de Pienit., pag. 894.
< Sic flevit et Ninive populus, et denuntiatum exci»
4i}^pi cfvitatis evqfit; tanta est ef^m pomitentia i^ didna, ut muiare videatur suam Deus êentetUiam» Idem^ lib. Il de Pomit,, pa|r. 427.
i^ Expectat gmfiihu nMtroÊ^ sed tampatt^s itf m nfitM p^j>4¥Ps; e^cptiQt^ Iqçrifn^ f^i^af u/t.gm fUntfat pi^tt^^ç^ sufLf^, AqiliTftiM 1U>, I de Pm^'* pag. 8dÇ.
i^ Eos autem qui pcmitentiam dé/fètunt, stOk ipte Dominus aifynomuU dicmu.: Pœaiteatfam agitai eàt^ Quid emM% est quç4 4ifiKÇ^? 4a ^UpfW^ flfW^ cçmîif^ittajf.?Mrgogifia Qçu^ bo9l^^f(,est,^i^,i^,n^l^. Am^ros., lib. It de Pœnit,, pag. 487,
^^Âgenàà est poenitentia non sohun soUicite, sed'eHtm mature: ne /W*/a evangeiicuf iUapqten pamilim f4 arbarem fipwi pkmimjit (a mwa^sut^^nmi^Ai ef,^
vineœ : Succide illam, Ambroa.» lib. H de PœntteiU.t pag. 415.
i* Sicut unum baptisma , ita una poenitentia, qm tamen publiée agitur ; nam quotidinid nos débet ptf nitere peccati : sed hœc delictorum leaiorum, iVli graviorum, Âmhros,^ lib. Il de Pomit,, pag. 416;
i** Quamvis igitur magnum sit hominibus peeeafa H^ mittere, quis enim potest peccata dimittere nisi àks Deus, qui per eos quoque dimittit, qvibus dimiUmh tribuit potestatem, tamen multo ditrinius est ftPÊr» rectionem donare corporibus. Ambras., Ub. V in iM,, pag. 1888.
<* ïkec erat vêtus sententia ut qui seligasset t» Is^ ris, vinctus migraret a corpore ; ideo Domima, qtoà < ante erat judicir sui^ dédit Apostolis, peceote fwS* tendi œquitate solvenda, ne êito sùlvenda dkt tifi^ marièrent. Ainbr., in Psal. XxxVm^ pag. 85S:
» Sed aiunt, Novatiani, se Domino déferrerons tiam, cui soli remittendorum Crimimtm ^iilittM reservent. Immo nulli majorem ittfwiam /beM» quam qui ejus volunt mandata rescinderez eommiMPi munus refendere.,, Qui$ est ergo qui magis km^ utrum qui mandatis obtempérât, an <pii rnsiiOt Mp* clesia in utroque serval oMieniiùm, ul peecÊlm d alliget et relaxai: hareMit in alhrà immitit^ éi i^ lero inobedîens; vuH- ligarè qwûà'nm fiMD/lMf.' sM
ox.l